БҚО да суармалы алқаптар аумағы артты

Батыс қазақстандық шаруалар екпе шөп егумен шұғылдана бастады.

Биыл өңірде 208 мың гектарға судан шөбі, қонақжүгері, жоңышқа, эспарцет секілді біржылдық және көпжылдық өсімдіктер егілген. Ал суармалы алқаптардың аумағы соңғы екі жылда 13 мың гектарға жеткен. Әсіресе қуаңшылық пен киіктен зардап шегіп отырған оңтүстік аудандар үшін екпе шөп егу мал азығын дайындаудың бірден-бір жолы.

Ерденбек Жылқайдарұлы, тілші:

- Киіктен бір, қуаңшылықтан екі зардап шегіп отырған өңір шаруалары соңғы жылдары екпе шөпке ден қоя бастады. Солардың бірі Жәнібек ауданы Өнеге елді мекеніндегі ағайынды Танкишевтар. Олар 300 гектар жерге биыл судан шөбін егіпті. Осы арқылы тек өздерін емес, ауылдастарын да мал азығымен қамтамасыз етпекші.

Олар судан шөбін екпес бұрын тоған қазып, түбіне целлюлоза жамылғысын төсеген. Арықпен су жеткізіп, арнайы суаратын техника сатып алды. Бірінші жыл болғандықтан беймәлім істің қыр-сырын жете білмедік, келешекте мол өнім аламыз, дейді шаруа.

Ақылбек Тәңкішев, шаруа қожалығының өкілі:

- Бірінші жыл бастағандықтан қоршай алмадық. Қоршау жоқ. Бұл енді судан шөбі дейтін суды көп қажет ететін өсімдік. Суарған жағдайда екі-үш орым болады деп жоспарлап жатырмыз. Енді бізде соңғы уақытта ауданымызда ауа райының қолайсыздығына байланысты шөптің шығымы аз. Мал азығын дайындай алмай жатырмыз. 

Ал Самат Хасановтың екпе шөппен шұғылданғанына биыл үшінші жыл. 160 гектар алқапқа егін салып, жерін темір тормен қоршаған. Қыркүйектің ортасында судан шөбіне екінші рет шалғы салды. Қысқа дейін тағы бір орамын деп отыр.

Самат Хасанов, шаруа қожалығының басшысы:

- Қосымша 193 гектарды трансформация жасап, соған жоба жасап жатырмыз. Болашақта қытай компаниясымен тағы 3 жаңбырлатқыш қойғымыз келіп тұр. Бұлардың құны біреуі 40 млндай болады. Бірақ енді үкіметтің қолдауы бар. Бұрын біздер алғанда 50 пайызға дейін субсидиясын беріп еді. Қазір 80 пайыз үкіметтің көмегі бар. 2020 жылы қуаңшылық болды. Сол жылы шөпті Қаратөбе, Жымпитыдан тасыдық 400 шақырым жерден. Сол қиындықты көргесін мынадай суармалы егістікпен айналысуға тура келді. 

Ал Мырзагелді Таспихов өзен жағасындағы жерін енді қоршап жатыр. Келешекте суармалы егістікпен айналыспақ.

Мырзагелді Таспихов, шаруа қожалығының басшысы:

- Азын-шоғын қаражатымызды салып осыған 14-15 млн теңге ақша кетіп жатыр жігіттердің еңбегін есептегенде. 10 км сеткамен қоршайын деп жатырмын. Әрі қарай мына жағында өзен, мына жағында сай бар. Екпелі шөп ексек те жемісін көреміз ғой деген ойымыз бар. 

Киік мекен ететін аудандардың шаруаларына биылдан  бастап жерін қоршауға кеткен шығынның тең жартысын мемлекет өтемек. Дегенмен өңірде әлі бірде-бір қожалықтан өтінім түспепті. Субсидиялау талаптары бойынша бағандар темір не бетон болуы, тордың биіктігі 1 метр 60 см, сымының қалыңдығы 2 мм жарымнан кем болмауы тиіс. Егер олай істесе қоршау қымбатқа түседі. Қазір шаруалардың ұсыныстары жоғарыға жолданды.

Рустам Зұлқашев, ауыл  шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары:

- Жалпы ұсыныстар жасалды. Қазір ауылшаруашылық министрлігі мен тиісті құзіретті органдар арқылы ережеге өзгеріс енгізу бағытында жұмыстар жүргізіліп жатыр. Талаптарға біздің шаруашылықтардың сұрауы бойынша өзгерістер енгізілетін болса, ол шаруашылықтарға субсидия төленеді. Олар 3 жылдың ішінде ала алады субсидияларын. 

Батыс Қазақстан облысында егіс алқаптарының аумағы 650 мың гектар болса, соның 166 мың гектарына көпжылдық, 40 мың гектарына біржылдық екпе шөп егілген. Суармалы алқаптар көлемі соңғы 2 жылда 10 мың гектардан 13 мың гектарға жеткен. 

Е. Жылқайдарұлы, Б. Жарылғасов, Э. Аюпов