Қызылорда облысында суармалы су тапшылығының алдын алу

Трансшекаралық Сырдария өзеніне келетін су көлемі жыл сайын төмендеп барады. Бұған жаһандық климаттың өзгеруі әсер етіп отыр. Су тапшылығы әсіресе Қызылорда облысы үшін күрделі мәселеге айналуы мүмкін. Бұл туралы Үкімет басшысының орынбасары Қанат Бозымбаев өңірге жасаған жұмыс сапарында айтты. 

Вице-премьер 2026 жылғы егінді суару мәселелеріне арналған Мәжіліске қатысып, аймақтағы су жағдайын талқылады. Су ресурстары және ирригация министрлігінің мәліметіне сәйкес Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан аумағындағы ірі су қоймаларында жиналған су көлемі былтырмен салыстырғанда 3,8 миллиард текше метрге азайған. Ал Шардара су қоймасына қазір секундына небәрі 662 текше метр су түсіп жатыр. 

Былтыр бұл көрсеткіш мың текше метрден жоғары болған. Судың күрт азаюына байланысты Сыр өңірінде күріш егісінің көлемін қысқарту және су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу жоспарланып отыр. Сонымен қатар ауыл шаруашылығын әртараптандыру арқылы суды аз қажет ететін дақылдарға басымдық берілмек.

Қанат Бозымбаев, ҚР Премьер-Министрінің орынбасары:

- Қазіргі болжамға сүйенсек, онда бірде-бір литр келмеуі мүмкін. Онда біз осы 7 млрд текше метрді екі су қоймада сақтаймыз және шамамен тағы 1 млрд Тәжікістан мен Өзбекстаннан су келеді, өзіміздің үлесімізді аламыз, көп болса 1-1,5 млрд болады. Сондықтан болжам нашар. Қазіргі таңда осы ақпаратты жеткізу үшін арнайы келіп отырмыз. Оған дайындалу керек. Әлі жарты жылдай уақыт бар. 

Талғат Момышев, ҚР Су ресурстары және ирригация вице-министрі:

- Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша біз нақты міндеттемелерді айқындадық. Су үнемдеу технологияларын қолданатын алқаптарды жыл сайын 150 мың гектарға дейін ұлғайту, 2030 жылға қарай олардың жалпы көлемін 1,3 млн гектарға жеткізу. Мемлекет су үнемдеу технологияларын қолданатын ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілеріне айтарлықтай қаржылық қолдау көрсетуде.

Сонымен қатар алқалы жиында «Ауыл аманаты» жобасының жүзеге асырылу барысы талқыланды. Қызылорда облысы тұрғындарының жартысынан астамы ауылдық жерде тұрады. Жоба басталғалы ауылдарда 782 жоба жүзеге асып, мыңнан астам жұмыс орны ашылған. Биыл бұл мақсатқа 5 жарым миллард теңге бөлінді. Жиында кооперативтерді қолдау мәселесі де қаралды. «Кооперативтерді құру процесі белсенді жүргізілуі тиіс. Ол қатаң бақылауда болуы қажет», - деді Қанат Бозымбаев. 

Премьер-министрдің орынбасары Қызылордада ашылған шағын өнеркәсіптік аймақтың жұмысымен танысты. Мұнда азық-түлік өндіретін сегіз цех жұмыс істейді.