Делдалдар АҚШ Иран келіссөзін қайта жалғастыруға күш салып жатыр

Пәкістан, Мысыр және Түркия алдағы күндері өз ұстанымдарындағы алшақтықты азайту және келіссөздерді қайта бастау мақсатында АҚШ және Иранмен байланысын жалғастыруды көздеп отыр. Бұл туралы Axios аймақтық дереккөзге сілтеме жасай отырып хабарлады.

Басылым мәліметінше, барлық тарап АҚШ пен Иран арасындағы 21 сәуірде басталатын екі апталық атысты тоқтату мерзімі аяқталғанға дейін келісімге қол жеткізу мүмкін деп санайды.

Шамамен 21 сағатқа созылған Исламабадтағы келіссөздер сәтті аяқталмады. Бірақ одан әрі дипломатиялық ілгерілеудің негізі қаланды. Негізгі келіспеушілік Иранның ядролық бағдарламасына, соның ішінде АҚШ-тың уран байытуды тоқтатуы және жоғары байытылған материал қорынан бас тарту талаптарына байланысты туындады.

- Біз толықтай тығырыққа тірелген жоқпыз. Есік жабық емес. Екі тарап та келіссөз жүргізіп жатыр, - деді аймақтық дереккөз.

Америкалық делегацияны басқарған АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс Исламабадта ирандық тараппен алғашқы бетпе-бет келіссөзін өткізді. Америкалық шенеуніктердің айтуынша, талқылаулар «күрделі» жағдайда өткенімен, тараптарға ұсыныс алмасуға мүмкіндік берді.

Америкалық шенеуніктің айтуынша, егер Иран икемділік танытып, Исламабадта ұсынылған шарттарды қабылдаса, келісімге қол жеткізілуі мүмкін.

Дүйсенбіде Иранның сыртқы істер министрі Аббас Арагчи екі тарап 47 жыл ішінде қарқынды, жоғары деңгейдегі келіссөздерден кейін «Исламабад бойынша өзара түсіністік туралы меморандумға» қол қоюдан бір қадам алыс екенін мәлімдеді.

- Біз максимализммен, үнемі өзгеріп отыратын ойын ережелерімен және блокадамен бетпе-бет келіп отырмыз,- деп жазды ол X-те.

Иранның Пәкістандағы елшісі Реза Амири Могадам келіссөздер сәтсіз аяқталғанын және болашақ келісімдерге негіз болғанын мәлімдеді.

- Егер сенім мен саяси ерік-жігер нығайтылса, барлық тараптың мүдделерін ескеретін тұрақты құжат жасалуы мүмкін, - деп атап өтті ол.

Дипломатиялық күш-жігер аясында АҚШ президенті Дональд Трамп әскери-теңіз блокадасы Тегеранның ұстанымын өзгертпесе, Иранға шабуылдарды қайта бастауды қарастыратынын айтты.

Сонымен қатар Трамп АҚШ «Ормуз бұғазына кіруге немесе шығуға тырысатын барлық кемелерді» блоктайтынын мәлімдеді.

АҚШ Орталық қолбасшылығының мәліметі бойынша, Иранға қарсы әскери-теңіз блокадасы дүйсенбі күні сағат 10:00-де (Астана уақыты бойынша сағат 19:00) басталуы керек және Иран порттарына кіретін немесе шығатын барлық кемеге қолданылады.

Ираннан тыс порттарға баратын кемелер үшін Ормуз бұғазы арқылы жүзу еркіндігі шектелмейтіні аталып өтті.

Осы қауіптер аясында дүйсенбіде ашылған саудада мұнай бағасы тағы да барреліне 100 доллардан асты. Сонымен қатар Ормуз бұғазы арқылы мұнай тасымалдау пандемия деңгейінен төмен түсті.