Елге әкелінген мобильді құрылғыларды тіркеуде қиындықтар бар ма?

Қазақстан Республикасында мобильді құрылғыларды верификациялау бірыңғай әрі ашық қағидалар бойынша жүзеге асырылады. Телефонның шыққан елі тіркеуден бас тартуға негіз бола алмайды – басты талап – құрылғының заңды түрде әкелінуі және оны растайтын құжаттардың болуы. Егер құрылғы ресми түрде импортталып, тиісті тәртіппен рәсімделсе, верификациядан кедергісіз өтеді.

Қиындықтар көбіне «сұр» импорт жағдайында туындайды – яғни кедендік рәсімдеусіз және міндетті төлемдерсіз әкелінген құрылғылар бойынша. Мұндай кезде жүйе құрылғының заңды айналымда екенін растай алмайды, сондықтан өтінім қабылданбайды.

Азаматтар үшін верификация рәсімі толықтай тегін. Әлеуметтік желілерде айтылып жүрген 2 АЕК көлеміндегі төлем халыққа қатысты емес. Импорттаушылар мен ресми дистрибьюторлар верификация қызметін алу үшін коммерциялық келісімшарт жасайды, оның құны – әр құрылғыға 1 АЕК. Алайда төлемнің өзі құрылғының міндетті түрде тіркелетінін білдірмейді. Негізгі шарт – заңды импорт пен кедендік және салықтық төлемдердің төленгенін растау.

Осылайша, верификация – барлық құрылғыларды ақылы тіркеу емес, олардың заңды айналымда екенін растауға және адал бизнес пен тұтынушылар мүддесін қорғауға бағытталған тетік.

IMEI-кодтарды тіркеуден бас тартудың себептері қандай? Бұрын сатып алынған телефондарға қатысты жағдай қалай түсіндіріледі?

Ең алдымен екі түрлі жағдайды ажыратып алу қажет:

Жаңадан әкелінген құрылғыны верификациялау;

2025 жылғы 25 маусымға дейін желіде белсендірілген бұрынғы телефон бойынша IMEI растау қажеттілігі туралы хабарлама.

Кейбір қолданушылар жаңа құрылғыны верификациялау рәсімін бұрыннан қолданылып жүрген телефонға қатысты хабарламамен шатастырып жатады. SIM-картаны ауыстырғанда немесе eSIM қосқанда, 2025 жылғы 25 маусымға дейін желіге қосылған құрылғыға байланысты SMS келуі мүмкін. Мұндай жағдайда көбіне сол құрылғының бірінші IMEI-і бұрыннан расталған болады. Жүйе тек екінші IMEI-ді сол құрылғыға байланыстыруды ұсынады.

Бұл үшін жеңілдетілген әрі тегін рәсім қарастырылған. Негізгі шарттар:

Құрылғы бірінші IMEI бойынша бұрын тіркелген болуы тиіс;

Екі IMEI де бір ИИН-ге рәсімделуі қажет.

Жеңілдетілген тәртіп тек бір құрылғыға қатысты, яғни бірінші IMEI расталған жағдайда ғана қолданылады. Ал егер құрылғы жаңа болып, IMEI-1 бұрын верификациядан өтпесе, онда заңды импорт пен сатып алуды растайтын құжаттар ұсынылатын стандартты рәсім жүргізіледі.

Сондықтан SIM-картаны ауыстырғаннан немесе eSIM қосқаннан кейін келген SMS хабарлама телефонның бұғатталғанын немесе тіркеуден бас тартылғанын білдірмейді. Бұл тек екінші IMEI-ді растау қажеттілігімен байланысты.

Құрылғыларды «ATS Mediafon KZ» ЖШС арқылы верификациялау тәртібі қандай? Сайт өтінімді қабылдамаса не істеу керек?

Верификация kz-imei.kz порталы және eGov mobile қосымшасы арқылы бекітілген регламентке сәйкес жүргізіледі. Портал штаттық режимде жұмыс істеп тұр.

Өтінімдердің қабылданбауы көбіне техникалық ақауларға емес, мынадай себептерге байланысты:

Құрылғының заңды әкелінгенін растайтын құжаттардың болмауы;

Өтінімде деректердің қате көрсетілуі (IMEI нөміріндегі қателік, брендті дұрыс көрсетпеу, IMEI санының сәйкес келмеуі және басқа да дәлсіздіктер).

Пайдаланушыларға көмек көрсету үшін техникалық қолдау қызметі, оның ішінде тегін call-орталық жұмыс істейді. Азаматтар мен кәсіпкерлер өтінімді дұрыс рәсімдеу және ескертулерді түзету бойынша кеңес ала алады.

Құрылғылардың бұғатталуын және қосымша шығындарды болдырмау үшін қандай ұсыныстар бар?

Құрылғы сатып алар алдында оның мәртебесін және IMEI нөмірлерінің дұрыстығын тексеру қажет:

*#06# теріп, IMEI нөмірін көру;

Қораптағы IMEI мен құрылғы баптауларындағы IMEI-ді салыстыру;

Құрылғының верификация мәртебесін eGov Mobile, imei.rfs.gov.kz немесе kz-imei.kz арқылы тексеру.

Егер құрылғы ресми сатушыдан сатып алынса және ол заңды түрде импортталып, тиісті рәсімдерден өткен болса, верификацияда қиындық туындамайды.

Ал бейресми сатушылардан сатып алынған құрылғылар бойынша тәуекелді сатып алушы өзі көтереді. Сондықтан қауіпсіздік үшін мобильді құрылғыларды тек ресми сауда нүктелерінен сатып алу ұсынылады.