Франция жаңа жылды бюджетсіз қарсы алады

Франция 2026 жылды бюджетсіз қарсы алғалы тұр. Мемлекеттік мекемелердің жұмысы 1 қаңтардан тоқтап қалмауы үшін Ұлттық ассамблея уақытша заң қабылдауға мәжбүр.

Құжат елде салық жинау мен ең маңызды әлеуметтік төлемдерді жалғастыруға мүмкіндік бергенмен саяси дағдарысты тереңдетіп жіберуі мүмкін. Франция шатдаун қаупін қалай еңсермек? 

Францияда биыл да бюджет уақытылы бекітілмей, тағы саяси дағдарыс туындады. Парламентте екі айдан бері жалғасып келе жатқан талқылаулар оң нәтижесін бермеді. Саяси күштер ортақ келісімге келе алмай, құжатты қабылдау кейінге қалды. премьер-министр Себастьян Лекорню жаңа жылда шатдаунның алдын алу үшін уақытша заң ұсынды. Бірақ арнайы құжат тек қантарда зейнетақы, жалақы және әлеуметтік төлемдерді үзбей төлеу мен салық жинауды жалғастыруға мүмкіндік береді.

Себастьян Лекорню, Франция премьер-министрі:

- Әрине, бұл заң толыққанды бюджет емес. Ол уақыт ұтатын құрал ғана. Оны ұзақ қолдануға келмейді. Себебі мемлекеттік органдардың жұмысын тежейді. Тараптар барлық кедергілерді еңсеріп, бюджетті қаңтар айында қабылдайды деп сенемін.

Француздар үшін бюджет дауы таңсық мәселе емес. Былтыр ел жаңа жылды осы маңызды құжатты бекітпей қарсы алған. Содан Франсуа Байрудың кабинеті уақытша заңмен амалдап, бюджет тек ақпан айында бекітілді. Ұлттық Ассамблеядағы бүгінгі тығырық – заң шығарушы органдағы саяси күштер арасында абсолютті басымдық жоқ екенін тағы көрсетті. Солшылдар әлеуметтік саланы қорғауды талап етсе, оңшылдар мемлекеттік шығындарды қысқартуды жақтап мәмілеге келе алмай отыр.

Үкімет жаңа бюджет жобасында дефицитті ЖІӨ-нің 5 процентінен арттырмауды ұсынып отыр. Бұған дейін премьер Байру бұдан да қатаң шараларға баруға шақырған. Өйткені бесінші республика еуроаймақта бюджет тапшылығының көлемі шамадан тыс жоғары елдің біріне айналып, халықаралық рейтинг агенттіктерінің қысымына ұшырауда.

Эммануэль Дюпьи, Еуропалық Перспектива және қауіпсіздік институтының президенті:

- Францияда бюджет дефициті Еуроаймақта белгіленген 3%-дық мөлшерден тым алшақтап кетті. Сондықтан Moody’s және Fitch секілді агенттіктер елдің рейтингін төмендетті. Бұл қарыз алу құнын қымбаттатады. Дағдарыстан шығудың бір жолы –  Парламентті таратып, жаңа сайлау өткізу, қажет болса, президент сайлауын да ұйымдастыру. Бұл елдің саяси өмірінде нақты көпшіліктің бар-жоғын айқындауға мүмкіндік береді.

Ұлттық Ассамблея бюджетке қатысты талқылауды енді жаңа жылдың 5 қаңтарында ғана жалғастырады. Егер ол кезде парламент ортақ келісімге келе алмаса премьер-министр Конституцияның 49-да 3-бабын қолдануы мүмкін. Бірақ бұл қадам Парламенттің Үкіметке сенімсіздік мәселесін бірден дауысқа салуға алып келуі ықтимал.

Авторлары: Айдана Айтбекқызы, Руслан Өміржан