Газа секторы қалпына қалай келтіріледі?

Декаларацияға АҚШ, Мысыр, Қатар және Түркия басшылары қол қойып бекітті. Тарихи кездесу Мысырдың Шарм-әл-Шейх қаласында өтті. Маңызды жиынға әлемнің 20-ға жуық басшысы қатысты. Олардың арасында Палестина басшысы Махмұд Аббас та бар. Израиль премьер-министрі де саммитке шақырылған. Тек Биньямин Нетаньяху төбе көрсеткен жоқ. 

Бейбіт келісім 20 тармақтан тұрады. Жоспардың әзірге алғашқы кезеңі орындалды. Саммитке қатысушылар құжаттың барлық талабын орындауға шақырды. Кей деректерге қарағанда, ХАМАС Палестина ұлттық әкімшілігімен бірігіп жұмыс істеуге әзір. Алайда, Трамптың бейбіт жоспарына сай, қозғалыс өкілдері Газа секторына жоламауға тиіс.  

Таяу Шығыс үшін тарихи күн

 АҚШ Президенті Газа секторындағы соғысты тоқтатуға асығыстық танытты. Тіпті қол қоятын құжатты тездетіп беруді сұрады. Енді Таяу Шығыста бейбітшілік орнайды. Бүгінгі жасалып отырған қадам соның алғышарты, - деді Ақ үй басшысы. Жасыл түсті папкадағы құжатқа сүйкектете қол қойды. Сөйтіп, жанында отырған Мысыр Президентіне ұсынды. Осылайша тарихи келісімді мөр басып, АҚШ, Түркия, Мысыр және Қатар басшылары бекітті. Америка Президенті саммитке жиылған ел басшыларын ұлы тұлғаларға теңеді. Соның ішінде Қатар әмірі Тамим бин Хамад әл-Таниге ерекше алғысын білдірді. Аймақтағы ахуалды реттеуге қосқан үлесін ерекше атап өтті.

Дональд Трамп, АҚШ президенті:

- Үшінші дүниежүзілік соғыс Таяу Шығыстан басталады деп жиі айтады. Бірақ қазір бұлайша қауіптенуге негіз жоқ. Біз бір жерде соғыстың басталғанын қаламаймыз.  Сондықтан мен бәріңізге алғыс айтамын. Әсіресе сіздерге, және саған, Тамим, үлкен рақмет.

Мысыр президенті палестиналықтардың еркін өмір сүруге және тәуелсіз мемлекет құруға құқығы бар екеніне тоқталды. Саммитке қақтығысушы тараптар, яғни ХАМАС пен Израиль басшылары қатысқан жоқ. Рейтер агенттігінің дерегі бойынша,  Биньямин Нетаньяхуның саммитке шақырылғаннын естіген бірқатар елдің басшылары наразылық танытқан. Тіпті Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған Израиль үкімет басшысы келмейтінінне көз жеткізген соң ғана, өз ұшағының қонуына рұқсат берген.

Трамп Палестина басшысымен қол алысты

Мысырда Президент Трамп Палестина басшысымен кездесіп, оны жылы қарсы алды. Тіпті екі жақ қол алысты. Өткен айда Махмұд Аббас Нью-Йоркте өткен БҰҰ бас ассамблея жиынына қатыса алмады. Өйткені, Құрама Штаттары виза беруге ыңғай танытпады.

Газа бойынша декларацияға қол қойылды

Мысырдағы Бейбітшілік саммитіне дейін Президент Трамп ат басын Израильге бұрды. Кнессет, яғни парламентке барып, сөз сөйледі. Депутаттар Ақ үй басшысын қошеметпен қарсы алды. 

Президент Трамп Израиль қарудың күшімен жеңетін елдің бәрін жеңді. Енді бейбітшіліктің рахатын көретін күн туды, деп мәлімдеді. Алайда, Ақ үй басшысының сөзін  израильдік екі депутат кілт тоқтатты. Қолдарына плакат ұстап шыққан қос саясаткер Палестинаның егемендігін мойындауды талап етіп, ұрандатты. Бірақ екеуін күзет залдан шығарып жіберді.

Алайда бұл жағдай Ақ үй басшысының көңіл күйіне әсер етпеген сыңайлы. Ол сөзін жалғастырып, Израиль Президентінен Биньямин Нетаньяхуға қатысты қылмыстық істі тоқтатуды сұрады. Қазір ел премьер-министріне қатысты жемқорлық дерегі бойынша тергеу жүріп жатыр. Сондай-ақ Газа секторы қарусыз аймаққа айналатынын жеткізді. Бір сағат сөйлеген соң дептуттар Президент Трампқа орындарынан тұрып қошемет көрсетті. 

Бейбіт келісім үзіле ме?

ХАМАС кепілдегі 20 израильдікті босатты. Тұтқында болғандар 2 жылдан кейін отбасыларымен қауышты. 

Алайда ХАМАС қайтыс болғандардың тек төртеуінің мәйітін қайтарды. «Қалғандарының денесін табу үшін уақыт қажет», - дейді. Яғни қозғалыс басшылығы келісімнің әу бастағы талаптарын орындамағаны үшін мәміленің үзіліп кету қаупі бар.

Ал Израиль уағдаластық бойынша түрмеден 2 мыңға жуық палестиналықты босатты.  Көбі лаңкестік жасағаны үшін сотталғандар. Жартысы Газа секторындағы Хан-Юнис қаласына, қалғаны Иордан өзенінің батыс жағалауына жеткізілді. 

Газа секторы қалпына қалай келтіріледі?

Ал Газа секторының тұрғындары әрі қарай қалай өмір сүруді білмей дал. Анклавтағы гуманитарлық ахуалдың әзірге оңалатын түрі көрінбейді. Кейбірі үйінділерді тазалауға кіріскен. Техника жетіспейді. Сондықтан, көбі қолмен аршып жатыр. Гардиан басылымының дерегі бойынша, үйінділер астында 10 мыңнан аса адам қалған. Жергілікті денсаулық сақтау министрлігінің мәліметі бойынша, Газа секторында 2 жылға созылған соғыстан 68 мың палестиналықтың өмірі қиылды.