Көлік салығы, қайтыс болған жеке кәсіпкердің қарызы, сақталатын салықтық шегерімдер: нені ескеру керек

2026 жылдан бастап тұрғын үйді сату мен жалға беру кезінде ҚҚС (қосылған құн салығы) қалай өзгереді?

2026 жылғы 1 қаңтарға дейін құрылысы басталған және (немесе) пайдалануға беруі жүзеге асырылған тұрғын үй ғимаратын (тұрғын үй ғимаратының бір бөлігін) құрылыс компаниясының сатуына ҚҚС салынбайды.

Сондай-ақ, 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған сатып алу құқығы бар тұрғын үйді ұзақ мерзімді жалға беру шарты бойынша тұрғын үй ғимаратын (тұрғын үй ғимаратының бір бөлігін) жалға беру кезінде де ҚҚС-тан босату қолданылады.

Ескі автокөліктер үшін көлік салығының төмендетілген мөлшерлемелері бар ма?

Иә, бар. Пайдалану мерзімі келесіден асатын жеңіл автокөліктер үшін:

10 жылдан асса – 0,3 түзету коэффициенті қолданылады;20 жылдан асса – 0,5 түзету коэффициенті қолданылады.

2013 жылдан кейін тіркелген, қозғалтқыш көлемі 3 литрден асатын автокөліктерге салынатын көлік салығының жоғары мөлшерлемелері жойыла ма?

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қозғалтқыш көлемі 3 литрден асатын және 2013 жылғы 31 желтоқсаннан кейін тіркелген жеңіл автокөліктер үшін көлік салығының жоғары мөлшерлемелері жойылады.

Бұрын мұндай автокөліктер қозғалтқыш көлеміне байланысты 35-тен 200 АЕК-ке дейінгі жоғары салық мөлшерлемелері бойынша салынатын.

2026 жылдан бастап бірыңғай мөлшерлемелер енгізіледі:

3 000-нан 4 000 см³-ке дейін — 15 АЕК (2026 жылы 64 875 теңге);4 000 см³-тен жоғары — 117 АЕК (506 025 теңге).

Жеке кәсіпкер қайтыс болған жағдайда оның салық қарызы қалай өтеледі?

Қайтыс болған жеке тұлғаның (соның ішінде жеке кәсіпкердің) салық берешегі қайтыс болған күнгі жағдай бойынша, немесе оны қайтыс болды деп тану туралы сот шешімі заңды күшіне енген күнгі жағдай бойынша мұрагерлер тарапынан өтеледі, бірақ тек мұраға қалған мүліктің құны шегінде және мұрадағы үлесіне сәйкес.

Егер қайтыс болған жеке кәсіпкердің мұрагері жетім бала немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала болса, онда мұра қалдырушының салық берешегін өтеу міндеті мұндай мұрагерге тек салық берешегін өндіру туралы соттың заңды күшіне енген шешімі негізінде ғана жүктеледі.

Салық органы сотқа салық берешегін өндіру туралы талап арызды жетім бала немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала мәртебесін растайтын құжат, сондай-ақ салық органындағы тіркеу есебі және қайтыс болған күнгі салық берешегі туралы деректер негізінде береді.

Сот салық берешегін өндіру туралы талап арызды қанағаттандырудан бас тартқан жағдайда, мұра қалдырушының салық берешегі салық берешегін есептен шығару туралы шешімге сәйкес есептен шығарылады.

Салық берешегін есептен шығару туралы шешім соттың талап арызды қанағаттандырудан бас тарту туралы заңды күшіне енген сот актісі негізінде салық органы тарапынан шығарылады.

Қандай салықтық шегерімдер (ипотека, оқу, асырауындағы адамдар бойынша) сақталады?

Салық кодексінің 401-бабының 1-тармағына сәйкес, жеке тұлғаның келесі жеке салықтық шегерімдерді қолдануға құқығы бар:

әлеуметтік төлемдер бойынша салықтық шегерім;базалық салықтық шегерім;әлеуметтік салықтық шегерімдер.

Салық кодексінің 402, 403 және 404-баптарының ережелерін ескере отырып, салықтық шегерімдерге мыналар жатады:

міндетті зейнетақы жарналары, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары және азаматтық-құқықтық шарттар бойынша әлеуметтік аударымдар түріндегі әлеуметтік төлемдер бойынша салықтық шегерім;30 АЕК мөлшеріндегі базалық шегерім.

Әлеуметтік салықтық шегерімдер келесі тұлғаларға қолданылады:

бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға – 5 000 АЕК мөлшерінде;үшінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға;мүгедектігі бар балаға;Ұлы Отан соғысының қатысушыларына және оларға теңестірілген адамдарға,Ұлы Отан соғысы жылдарында тылда адал еңбегі және мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСРО ордендерімен және медальдарымен марапатталған адамдарға;1941 жылғы 22 маусымнан 1945 жылғы 9 мамырға дейін кемінде алты ай жұмыс істеген (қызмет атқарған) адамдарға – 882 АЕК мөлшерінде;мүгедектігі бар баланың, "балалық шақтан мүгедектігі бар адамның" ата-анасының біріне, қорғаншысына, қамқоршысына, асырап алушысына – 882 АЕК мөлшерінде.

Осылайша, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап сыйақылар бойынша, оқуға және көпбалалы отбасы үшін салықтық шегерімдер көзделмеген.

Сонымен қатар, 30 АЕК мөлшеріндегі базалық шегерім енгізілді және жеке тұлғалардың салықтық шегерімдерді растайтын құжаттарды жинау, сақтау, сондай-ақ жеке тұлғаның табыстары мен мүлкі туралы жыл сайын декларация тапсыру міндеті жоқ.

Бұған дейін салықтық есептілік нысанын кері қайтарып алу, шегерімдер, ЖК есептілік нысандары жайлы нені білу керектігін жазғанбыз.