“Мені шымшып көріңдерші“: Көкшетауда көпті қуантқан маңызды оқиға болды

Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып мәлімдеме жасады..

Жаңалықтарда заңсыз шығарылған активтердің Қазақстанға қайтарылғаны туралы жиі айтып жүрміз.

Бүгінде әңгіме триллион теңге мен түрлі мүлік туралы болып отыр. Бірақ бұл қаражат әрі қарай қайда жұмсалады?

Осыны анықтау үшін Tengrinews.kz қайтарылған активтер туралы материалдар топтамасын бастады. Тақырып бойынша алғашқы жарияланымда тетіктер қалай жұмыс істейтінін, елден шығарылған қаражатты кім және қалай іздейтінін, кімнің активтері тәркіленетінін айтқан болатынбыз. Екінші материалда редакция осы қаражат арқасында қандай емханалар, жедел жәрдем станциялары мен ауылдық дәрігерлік амбулаториялар бой көтергенін жаздық.

Енді тілшілеріміз Ақмола облысына, Көкшетау қаласына аттанды. Онда осыдан жарты жылдан аса уақыт бұрын Kokshe Arena заманауи спорт кешені ашылды. Ол дәл осы қайтарылған ақшаға салынған.

Көкшетауда қазір қандай маңызды оқиғалар болып жатқаны туралы репортажда баяндаймыз.

Репортаждың видео нұсқасын біздің Tengri TV YouTube-арнасынан көре аласыздар:

Сонымен, Kokshe Arena-ның ашылуы 2025 жылдың желтоқсанында өтті. Шара ауқымды болды: жаңа ғимаратты көруге және спорттық жабдықтарды бағалауға Геннадий Головкин мен Шавкат Рахмонов келді, сонымен қатар кешеннің залдарының бірінде Роза Рымбаева өнер көрсетті.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Аренаның өзі де өте үлкен. Оның ауданы - 11 мың шаршы метрден асады. Ол мыңға жуық спортшыны сыйдыра алады. Мұнда үлкен әмбебап және ойын залдары бар. Ауыр атлетика, күрес және бокс залдары жұмыс істейді. Тир, футбол алаңы және жеңіл атлетикамен айналысуға арналған стадион қарастырылған.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Жолымыз болды: біз жеңіл атлетикадан облыстық жарысқа тап болдық. Мұнда 24 жастағы Маргарита Назаренкомен таныстық. Оның 100 метрге жүгіруді аяқтағанын күттік (айтпақшы, Маргарита мәреге бірінші келді). Содан кейін онымен тілдестік.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Маргарита тоғыз жасынан бастап жеңіл атлетикамен айналысатынын айтады. Дене шынықтыру пәнінің мұғалімі оның әлеуетін байқап, спорттың осы түріне келуге көндірген екен.

"Жаттығуды бастағаннан кейін үш айдан соң Омбыдағы халықаралық жарысқа аттандық. Әрбір жеңіл атлетика манежінің өз рекордтары болады. Мен сол манежде сегіз жыл бойы жаңартылмаған рекордты бұздым. Тағы бір қызығы, мен ұзақ уақыт бойы спорт шебері атағын алуға тырысып жүрген едім, сәл ғана жетпей қалатын. 2024 жылы Омбыға қайта барып, кезінде рекорд орнатқан сол манежде спорт шебері нормативін орындадым", - дейді қыз.

Айтпақшы, Kokshe Arena-ның да өз рекорды бар. Ол бір жылдан сәл аса уақыт ішінде салынып біткен.

Маргарита Назаренко, жеңіл атлет. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Біз Маргаритамен тек сыртқа шығу шараларын емес, Көкшетаудағы жаттығуларды да талқыладық. Оның айтуынша, ол өз қаласында да талай рекордтар орнатқан. Қыз бұған атсалысқандардың барлығына алғыс айтады. Сондай-ақ Kokshe Arena-ның салынуымен нық әрі, ең бастысы, қауіпсіз жаттығулар үшін мүмкіндіктер көбейгенін атап өтті.

"Қазақстан чемпионаттарында көшбасшылар қатарында қала бергім келеді, - дейді спортшы жоспарларын бөлісіп. - Соңғы жылдары екінші орында келе жатырмын, межені жоғарылатқым келеді. Сондай-ақ халықаралық дәрежедегі спорт шебері нормативін орындауға ұмтыламын. Тағы халықаралық дәрежедегі еңбек сіңірген спорт шебері атағы бар - оған да жеткім келеді, бірақ әлі де өсуім керек".

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Содан кейін біз спорт кешенінің ішіне кіріп, холлдан бейнебақылау камераларына қосылған экрандарды бірден байқадық. Ата-аналар бұны міндетті түрде бағалайды: осында отырып-ақ баланың жаттығуы қалай өтіп жатқанын бақылауға болады.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Дәл осы жерде бізді кешен директорының орынбасары Максим Мартысевич қарсы алды. Ол бізге экскурсия жүргізіп, залдарды көрсетуге және бапкерлермен таныстыруға келісті.

Біз бас сұққан бірінші зал - ойын немесе кіші зал. Ол әмбебап - мұнда жартасқа өрмелеу қабырғасы және өрт-қолданбалы спорт түрлеріне арналған мұнара бар. Сондай-ақ мұнда футболшылар мен баскетболшылар жаттыға алады. Бос уақытта, кесте бойынша спортшылардың жаттығуы болмаған кезде, бұл залда тіпті жергілікті тұрғындар да ойнай алады.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

"Жақында біздің кешенде мемлекеттік қызметшілер арасында спартакиада өтті, түрлі жарыстар, тіпті киберспорт пен шахматтан халықаралық турнир ұйымдастырылды", - дейді директордың орынбасары мақтанышпен.

Біз сөйлесіп тұрғанда, зал жаңғырық дыбыстарға толды - гимнастшылардың жаттығуы басталды.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Жаттығуларды аға жаттықтырушы, Ақмола облысының көркем гимнастика федерациясының президенті Мария Еслямова жүргізеді. Ол аймақтағы 21 жылдық жұмысында алғаш рет көркем гимнастикамен айналысуға қолайлы - төбесі биік әрі кең зал пайда болғанын мойындады.

"Қыздардың өз деңгейі мен шеберлігін шыңдауға мүмкіндігі туды, - дейді Мария Юрьевна қуанып. - Бұрын жаттығу кезінде спорт құралдары төбе мен қабырғаның әртүрлі элементтеріне ілініп қалатын. Жаттығудың жартысын соларды түсіруге жұмсайтынбыз. Қазір болса еркін лақтыра бер. Қыздардың ынтасы өте жоғары. Алғашқы уақытта осында келгенде өзім де сене алмай, басқа бапкерлерден мені шымшып көруін өтінетінмін. Түс көріп жатқандай болдым. Мұнда бір мезгілде 70-ке жуық гимнаст жаттығады. Оның ішінде 21 адам - Ақмола облысы құрама командасының мүшелері, яғни Қазақстан чемпионаттарына шығатын балалар".

Мария Еслямова, Ақмола облысы Көркем гимнастика федерациясының президенті. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Еслямованың шәкірті - Кира Ракитина - көркем гимнастикамен 10 жылдан бері айналысады. Ол бала кезінде Олимпиада чемпионы Маргарита Мамунның өнерін тамашалап, нәзіктік пен шығармашылық ұштасқан бұл спорт түріне тәнті болғаны сонша, өзін осы салада сынап көруді ұйғарған - ол өз жолының қалай басталғанын осылай еске алады.

Ал жаңа залдағы алғашқы жаттығуын былай сипаттайды:

"Бейнебір жарысқа келгендей сезімде болдық. Енді күрделі элементтер мен тәуекелді қимылдарды орындауға орын жеткілікті екеніне қатты қуандық. Биыл спорт шебері атағын алуды жоспарлап отырмын. Одан әрі жаңа белестерді бағындыра бермекпін".

Кира Ракитина, гимнаст. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Сол қабаттағы келесі залға кіргенде, оның алдыңғыға қарағанда сыйымдырақ екеніне және мұнда трибуналар (тұтас 600 орындық) бар екеніне бірден назар аудардық. Бұл да әмбебап зал. Біз келгенде, мәселен, волейболдан жаттығу жүріп жатыр екен.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Бұл команданы балалар бапкері әрі облыстың аға жаттықтырушысы Мұрат Мұхамадиев жаттықтырады. Оның жеке тарихы өте қызықты. Өмірінің басым бөлігін ауыл шаруашылығы саласында өткізген, бірақ волейболды әрқашан жақсы көріп, тіпті осы спорт түріне демеушілік те жасағанын айтады. 42 жасында волейболды өзі ойнай бастаса, бапкерлікке келгеніне 11 жыл болған. Бұл спортқа деген сүйіспеншілігін ол өте нанымды дәлелдермен түсіндіреді:

"Волейбол - өте серпінді ойын, мұнда доп ауада қас қағым сәтте ғана болады, сол уақытта командаңа жеңіс сыйлайтын миллиондаған шешімнің бірін қабылдап үлгеруің керек. Бұл - ұжымдық ойын. "Біріміз бәріміз үшін, бәріміз біріміз үшін" деген тіркес волейболға әбден лайық. Бір ойыншы ойнамаса - бәрі жеңіледі".

Мұрат Мұхамадиев, волейболдан Ақмола облысының аға жаттықтырушысы. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

"Қызылорда облысында жұмыс істегенімде, 2005 және 2006 жылғы шәкірттерім Қазақстанның бес дүркін чемпионы болды, - деп жалғастырды Мұрат Құнанбайұлы. - Мен Қызылордада жоғары санаттағы жаттықтырушы атанған алғашқы маман болдым, өйткені Қазақстан құрамасына төрт баланы бердім. Өз қызым - Қазақстанның U-16 құрамасының капитаны. Шәкірттерім жоғары лигаларда, ұлттық лигаларда ойнайды. Мұның бәрі маған қуаныш сыйлайды және өмірімді текке өткізбегенімді сезіндіреді".

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Содан кейін біз осы команданың мүшесі Алина Сәдуақасовамен таныстық. Бойжеткен - екінші темптегі шабуылшы. Волейболмен айналысқанына үш жыл болған. Республикалық чемпионатқа барғанда осы спорт түріне қызығушылығы оянған. Оған ойынның өзі және эмоциялар ұнапты.

"Өмірімді спортпен байланыстырғым келеді, - дейді Алина бірден. - Тегін бастаған жоқпын ғой. Жақында бізде Жоғары лига ашылады. Оған қабылданып, осы спорттағы жолымды жалғастырамын деп үміттенемін. Біздің команда әртүрлі республикалық турнирлерге барып, бірінші орындарды иеленіп жүр. Сондай-ақ облыстың үш дүркін чемпионымыз. Сонымен қатар бізде бірінші разряд бар".

Алина Сәдуақасова, волейболшы. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Әрі қарай күрес залына бет алдық. Мұнда да жолымыз болды - тағы да жаттығу үстінен түстік. Балалар кілем үстінде дене қыздырып жатқанда, біз қабырғадағы танымал спортшылардың алып портреттерін тамашаладық.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

"Біздің қалада бұрын-соңды күрестің үш кілемі толық сыйып кететін зал болған емес, енді бар, - дейді осы сәтте Максим Мартысевич. - Күрес - тек біздің облыста ғана емес, жалпы Қазақстанда өте танымал спорт түрі. Болашақта спортшыларымыз қабырғада бейнеленген өз кумирлері сияқты жетістіктерімен бізді қуантады деп сенеміз".

"Өмірдің өзі - күрес деп тегін айтылмаған", - деп бапкер Олжас Әшімов бұл спорт түріне деген үлкен қызығушылықты философиялық тұрғыдан түсіндірді.

Олжас Әшімовтің бапкерлікпен айналысқанына 18 жылға жуықтаған. Оның шәкірттерінің арасында Қазақстан мен Азия чемпиондары, сондай-ақ әлем жүлдегерлері бар. Ол жаңа жаттығу залы үлкен болғанымен, күреске деген сұранысты ескерсек, мұндай ғимараттың өзі тарлық ететінін ашық айтты.

"Күрес баланың дамуына өте жақсы әсер етеді: гимнастика, акробатика, ойлау қабілеті, ептілік, мінез қалыптасады. Және тәрбие - міндетті түрде болуы тиіс. Бәрі бірдей чемпион болмауы мүмкін, бірақ өмірде табысты болатыны анық. Ал менің мақсатым мен арманым - Олимпиада чемпионын тәрбиелеп шығару".

Олжас Әшімов, күрес бапкері. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Олжаспен сұхбаттасқаннан кейін басқа залдарды араладық. Өкінішке қарай, оларда ешкім болмады. Жаз мезгілі, демалыс болғандықтан, барлық секция бірдей толық күшінде жұмыс істеп тұрған жоқ.

Есесіне, жолай дәліздерді, креативті муралдар мен мотивациялық жазуларды тамашаладық.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Бокс залының көрінісі мынадай:

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Ал мынау - ауыр атлетикамен айналысатын зал:

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

"Жобалау кезеңінде де, құрылыс кезеңінде де біздің жаттықтырушылар атсалысты, - деп директордың орынбасары Максим Мартысевич бұл кешеннің қалай бой көтергенін баяндап берді. - Олар нысанға келіп, өз кеңестерін берді. Құрылысшылар оған құлақ асты. Өйткені спортшылардың өздері ғана ненің жақсы, ыңғайлы және қауіпсіз болатынын біледі".

Сонымен қатар тирге де бас сұқтық. Ол барлық ережеге сай жабдықталған: қабырғалары мен төбесі арнайы материалмен қапталған, алдын ала нұсқаулық жүргізетін аймақ және кіреберісте бірнеше металл іздегіш орнатылған.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Спорт кешенінде аралаған соңғы жеріміз - пресс-орталық. Мұнда мектеп басшылығы мен спортшылар әртүрлі елдердегі түрлі жарыстардан әкелінген медальдар мен кәдесыйлар қойылған шағын музей ұйымдастырған.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Таныстығымыздың соңына қарай Максим Николаевич өзі туралы да айтып беруді ұйғарды: ол бұрын жеңіл атлетикамен айналысқан. Спортқа 2001 жылы қазақстандық танымал жеңіл атлет Ольга Шишигинаның жеңісінен шабыттанып келген.

"2013 жылға дейін айналыстым. Өкінішке қарай, аса биік шыңдарды бағындыра алмасам да, Қазақстан Республикасының чемпионы, түрлі халықаралық турнирлердің жеңімпазы, жоғары жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатының қатысушысы болдым, - дейді Мартысевич өзіне сын көзбен қарап. - 2013 жылы Жоғары спорт шеберлігі мектебіне әдіскер болып жұмысқа орналастым".

Максим Мартысевич, Kokshe Arena директорының орынбасары. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

"Қазіргі балалар жаңа технологиялардың кесірінен әлсіз болып кетті, бәріне бірдей спорт қызық емес деп жатады, бірақ қазір жағдай бар, балаларды қызықтырып, баурап алу және тұрақтандыру маңызды. Осындай стадиондар мен барлық қажеттілікпен жабдықталған залдарда жаттығатын мыңдаған спортшының арасынан тым болмаса бір Олимпиада чемпионы шығуы мүмкін", - деп кешен директорының орынбасары өз үмітін бөлісті.

Айта кетейік, Kokshe Arena-ның жалпы құны - шамамен 13,5 миллиард теңге. Үкімет тарапынан 12,6 миллиард теңге Арнайы мемлекеттік қор қаражатынан, яғни жоғарыда айтылғандай, елге қайтарылған активтер есебінен бөлінді. Қайтару процесін толығымен Бас прокуратура жүзеге асырып, қадағалап отырғанын атап өткен жөн.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Әлімжан Аманжол

Осы тақырып бойынша келесі репортаждарымыздың бірінде Зеренді ауылындағы басқа спорт нысаны туралы баяндаймыз. Ол да бір кездері сыртқа шығарылып, кейін кері қайтарылған қаражат есебінен салынған.

Авторлары: Иван Сухоруков, Әлімжан Аманжол

Аударған: Дина Шәріпхан