Мобильді аударымдар мен төлемдер қандай жағдайда қауіп төндіреді мамандар кеңесі

Fingramota.kz мамандарының айтуынша, банк жүйелері мықты қорғалған. Бірақ қорғаныс адамның өзі SMS-пен келетін кодты хабарлаған кезде, биометриядан өтіп, жалған сайтқа картаның деректерін енгізгенде немесе өзі жасамаған операцияны басқа жолмен растаған кезде бұзылады.

Клиент банктің таныс логотипін, таныс интерфейсті көреді және қырағылығын жоғалтады. Көбіне осы әдіспен алаяқтар өте шебер жасырына алады.

Банктің қарапайым қауіпсіздік қызметінен басқа, бұл жалған құқық қорғау органдарының өкілдері, коммуналдық және пошта қызметтерінің жалған қызметкерлері, тіпті достар мен таныстарыңыздың бұзылған бұзылған аккаунттары болуы ықтимал.

Отбасының қаржылық қауіпсіздігі — бұл құпиясөздер ғана емес, сонымен қатар әңгімелесулер.

"Балаға банктік карта "телефондағы ақша" емес, отбасының нақты қаражаты екенін және кез-келген сатып алуды ересектермен келісу керек екенін түсіндіру маңызды",- деп ескертті мамандар.

Басқалар туралы қамқорлық – қаржы әлеміндегі қателік.

"Қате аударым" сценарийі зиянсыз болып көрінеді: сізге "Мен сізге кездейсоқ ақша аудардым, қайтарыңыз, өтінемін" деген хабарлама келеді немесе қоңырау түседі. Кейде ақша шынымен картаға келіп түседі. Адам асықтырып, аяушылық сезімін тудырады, басқа нөмірге аударым жасауды сұрайды.

Бұл жердегі кілтипан – бастапқы аударым басқа біреудің және тіпті ұрланған картаның көмегімен жасалуы мүмкін. Егер сіз ақшаны басқа деректемелер бойынша "кері" жіберсеңіз, сіз формальды түрде күмәнді операцияға қатықаныңыз болып табыласыз.

Дұрыс жолы – қаражатты өз бетіңізше қайтармай, өзіңіздің банкке жүгіну және орын алған жайдай туралы хабарлау.

Мессенджерлерде таныстарыңыздан келген "шұғыл қарыз" сұрау туралы өтініштер де қауіпті. Аккаунттарды тұрақты түрде бұзып отырады, ал хабарлардың стилі оңай көшіріледі. Нақтылау үшін сол адамға бір рет қоңырау соғу ондаған мың теңгені құтқарып қалады.

Интернет-төлемдер

Интернетте арқылы сатып алу және қызметтер үшін онлайн төлем жасау бұрыннан қалыпты жағдайға айналды. Бірақ дәл осы жерде адамдар көбінесе өздерінің "цифрлық іздерін" қадыры, оларды кейіннен қаскүнемдер пайдалана алады.

Мәселен, ондаған сайттарда сақталып қалған карта, бірдей құпиясөздер, жарнама мен хабарлар арқылы келген сілтемелерге өті – осының бәрі тәуекелді арттыра түседі. Әсіресе танымал дүкендер, жеткізу немесе билеттер сату қызметтері ретінде көрінетін жалған сайттар қауіпті. Ерекшеліктері әдетте аз ғана болады: мекенжайдағы артық әріп, күдікті домен, мәтіндегі қателер. Адам "таныс дизайнды" көреді де, ешбір күдіксіз картаның деректерін енгізеді.

Сарапшылар кеңесі: Интернетте сауда жасау үшін бөлек виртуалды карта ашыңыз. Сауда жасайтын сәттерді қоспағанда, ол бос болуы керек. Осылайша, карта алаяқтардың қолына түссе де, олар сіздің ақшаңызды ала алмайды.

Бұған дейін WhatsApp қоңырауынан кейін қазақстандық 1,8 млн теңгесінен айырылғанын жазғанбыз.