Павлодарда жоқ зауытқа 2,4 млрд теңгеге инженерлік желі тартылған Жоғары аудиторлық палата

Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов Мәжілістің жалпы отырысында Қазақстандағы бизнес саласын тексеру қорытындылары туралы айтып берді, деп хабарлайды Arasha.kz.

Бүгін Мәжіліс депутаттары Жоғары аудиторлық палата төрағасының «Жеке кәсіпкерлік субъектілеріне мемлекеттік қолдау шараларын көрсету тиімділігіне жүргізілетін мемлекеттік аудит» тақырыбындағы есебін тыңдады.

Мемлекеттік аудит 2022 жылдың 1 қаңтарынан 2025 жылдың 30 маусымына дейінгі кезеңді қамтыған. Оның нысандары Ұлттық экономика министрлігі, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі, Сауда және интеграция министрлігі, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры, Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігі, «BV Management» ЖШС, QazIndustry қазақстандық өнеркәсіп және экспорт орталығы, QazTrade сауда саясатын дамыту орталығы және басқалары болды.

Аудит қамтыған 824 миллиард теңгеге қатысты 6,2 миллиард теңгенің қаржылық бұзушылықтары, 60,8 миллиард теңгег қаражатты тиімсіз жоспарлау және пайдалану, сондай-ақ 126 процедуралық бұзушылық пен 72 жүйелік кемшілік анықталғаны айтылды.

Есепке сәйкес, 2023 жылға дейін ешбір мемлекеттік органға жеке кәсіпкерлікті дамыту және мемлекеттік қолдау саласындағы саясатты қалыптастыру өкілеттігі берілмеген. Мемлекеттік қолдау шараларының экожүйесінің архитектурасы мен құрылымы белгіленбеген, ал уәкілетті және салалық мемлекеттік органдар арасындағы жауапкершіліктер нақты емес. Іс-шаралар мен қызметтер бөлшектеніп жүзеге асырылады, орталықтандырылған ақпараттық платформа жоқ.

Мемлекеттік қолдау шараларының тізілімінде көрсетілген барлық қолдау түрінің толық тізімі берілмеген. Сонымен қатар Жоғары аудиторлық палатаның мәліметі бойынша уәкілетті органда көрсетілген қолдау шараларының көлемі туралы сенімді ақпарат жоқ. Ұлттық экономика министрлігінің тиісті деректері аз көрсетілген. Тиісті міндеттемелер жеңілдетілген, оларды орындау талаптары мен орындамағаны үшін жүктелетін жауапкершілік көрсетілмеген.

Әлихан Смайылов инженерлік инфрақұрылымды қамтамасыз етуге арналған бюджет қаражатын жоспарлау процесінде елеулі кемшіліктер барын, бұл елдегі қажеттіліктер мен оларды қамтитын жобалар санын ескермей, мақсаты бірдей жобаларға қаражат бөлуге әкелетінін жеткізді.

«Мемлекеттік қолдау шараларын алушыларға қатысты қарсы міндеттемелер белгіленуі тиіс. Олар орындалмаған жағдайда ақша кері қайтарылуы керек. Алайда мұндай шарттар әрдайым қарастырыла бермеген. Соның салдарынан Павлодарда іс жүзінде жоқ зауытқа 2,4 млрд теңгеге инженерлік желілер тартылған», — деп мәлімдеді Жоғары аудиторлық палата төрағасы.

Сондай-ақ ол аудиторлар тарапынан қолдау көлеміне қатысты да сұрақтар туындап отырғанын жеткізді. Тексеріс барысында бірқатар жобалар бойынша қаржыландыру сомасының негізсіз асыра көрсетілгені анықталған: мұнда шығындар жеңілдетілген несие сомасына қолдан сәйкестендірілген. Құжат жүзінде бәрі дұрыс және несиелер қайтарылып жатыр, алайда бұл қаражат іс жүзінде басқа жобаларға жұмсалған болуы мүмкін.

«Бір жоба бойынша есептеулердің қате жүргізілуі салдарынан 20 млрд теңге игерілмей қалып, жойылған. Сондай-ақ, мемлекеттік қолдау алып жатқан кезеңде кәсіпорын иелеріне дивидендтер төлеу фактілері тіркелген: бұған заң жүзінде тыйым салынбаған, бірақ төленген соманың мемлекеттік қолдау көлемінен асып кетуі күмән тудырады. Бұдан бөлек, қаражаттың алушыға жету мерзімінің тым ұзаққа созылу фактілері де анықталды»,  -деді Смайылов.