Қазақстан мен Ресей ғалымдары түркі және славян әлемінің ажырамас байланысы туралы айтты

АСТАНА, 25 қыркүйек – Sputnik. Қазақстанда "Өрт Алтай – түркілердің атамекені" халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтіп жатыр.

Іс-шарада Ресей әскери-тарихи қоғамының ғылыми директоры Михаил Мягков Ресейдің әуел бастан көпұлтты мемлекет ретінде қалыптасқанын атап өтті. Оның айтуынша, түркітілдес халықтар Ресейдің қалыптасуына үлес қосты.

"Ортақ жадымыз біз үшін өте қымбат. Қазақстан президенті Тоқаев жақында ортақ тарихымызға қатысты маңызды сөздер айтты. Ол біз өзіміздің қаһармандық тарихымызды есте сақтауымыз керектігін атап өтті. Біз бірге қорғадық, бірге құрдық. Қырғызстан мен Қазақстанда жасақталған Панфилов дивизиясы Мәскеуді қаһармандықпен қорғады. Қазақстандықтарсыз астанамызды қорғау өте қиын болар еді. Сондықтан біз мұны ортақ тарихымыз деп санаймыз", - деп атап өтті Мягков.

Спикер Владимир Мединскийдің редакциясымен жаңа тарих оқулығы жазылғанын да айтты.

"Жақында ол Ресейде жарық көрді. Онда түркі әлемі, Алтайдың түркілердің атамекені ретіндегі орны туралы көп айтылады. Әрине, біз түркі әлемінің славян әлемімен ажырамас байланыста болғанын да айтамыз. Біз тұрмыстық және мәдени деңгейде өзара әрекеттестік. Бүгін ғылыми конференцияда осы мәселелерді талқылаймыз. Түркілер қайдан шықты, олардың мәдени ерекшеліктері қандай болды, славян әлемімен қалай қарым-қатынас орнатты, орыстар мен түркілер біртұтас ірі мемлекетті қалай бірге құрды деген сұрақтарды қарастырамыз", - деді Мягков.

Ол Қазақстанның ғалымдар үшін өте қызықты ел екенін атап өтті. Оның айтуынша, Ұлы Отан соғысы жылдарында Қазақстан тылдағы маңызды база болды. Мұнда госпитальдар мен нацизмді жеңуге көмектескен зауыттар орналасты. Бұл Ресей тарихымен де ажырамас байланысты, деді ол.

"Біз ортақ тарихымызды ұмытпауымыз керек, өйткені ол бізге болашаққа жол көрсетеді. Бүгінде болып жатқан өзара іс-қимыл өте маңызды. БРИКС, ШЫҰ, ТМД және ҰҚШҰ аясында біз қазіргі жағдайды ойлап, болашағымызды да бірге көруіміз керек. Бүгін есте сақтауымыз тиіс ең маңызды нәрсе – осы", - деді Мягков.

Ресей Ғылым академиясының вице-президенті, РҒА Археология институтының директоры Николай Макаров бұл форумның түркітанушылар мен зерттеушілердің пікір алмасуы үшін өте маңызды екенін атап өтті.

© Sputnik / Санат ИмангалиевНиколай Макаров

Николай Макаров

© Sputnik / Санат Имангалиев

Іс-шара түркі халықтарының тарихы, тілдері мен мәдени мұрасын зерттеумен айналысатын сарапшылардың басын қосты. Оның айтуынша, конференция әртүрлі елдерден келген зерттеушілердің өзара байланысына мүмкіндік беретін көпірге айналды.

"Ресейден әртүрлі мамандықтағы ғалымдар, тарихшылар, филологтар мен тіл мамандары көптеген баяндама ұсынып отыр. Түркітану бұрын гуманитарлық бағыт болған, қазір бұл салада археологтар мен тарихшылар да жұмыс істейді. Әртүрлі елдердің ғалымдары арасындағы байланыс өте маңызды. Ресей Ғылым академиясы – түркітанудың дамуына үлкен үлес қосып келе жатқан негізгі күштердің бірі", - деді РҒА вице-президенті.

Макаров академияның бір кездері түркітану ғылымының негізін қалаушылардың бірі болғанын еске салды.

"Алғашқы Енисей жазбаларын І Петр Ресей империясының шығыс аймақтарына жіберген Даниэль Готлиб Мессершмидт тіркеген. Ол кезде академия әлі құрылған жоқ. Алайда Мессершмидттің материалдары Санкт-Петербургке жеткізіліп, академия мұрағаттарында сақталды және Ресей Ғылым академиясы мүшелерінің кейінгі жарияланымдарының арқасында қайта ғылыми айналымға енді. Сондықтан академия түркі мұрасын сақтаушы әрі зерттеуші болып табылады", - деп атап өтті спикер.

Қазақстандық тарихшы Жақсылық Сәбитов Ресейдің әрдайым түркітану ғылымы дамыған академиялық орталық болғанын айтты. Оның сөзінше, түркі халықтарын зерттеуге мұнда көп көңіл бөлінген.

© Sputnik / Санат ИмангалиевЖақсылық Сәбитов

Жақсылық Сәбитов

© Sputnik / Санат Имангалиев

"Қазақстан да қазір көптеген ғылыми еңбек, мақала мен монография шығара бастады. Мұның бәрі әртүрлі ғылыми мектептердің қалыптасуына алып келеді. Біздің мектебіміз де нығайып, ортағасырлық тарихтың, Алтын Орда мен Қазақ хандығы тарихының түрлі аспектілері бойынша өзіндік көзқарасын қалыптастырды. Сондықтан бізде талқылауды, пікірталас жүргізуді және ортақ тұжырымға келуді қажет ететін көптеген түрлі көзқарас бар", — деді Сәбитов.

"Өр Алтай – түркілердің атамекені" халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы бүкіл Еуразия кеңістігін мекендейтін халықтар арасындағы диалог пен өзара түсіністікті нығайтуға ықпал ететін жаңа халықаралық өзара іс-қимыл және ынтымақтастық алаңы ретінде қалыптасты.