Қазақстан қой етін БАӘ ге ішкі нарықтан арзан бағамен экспорттап отыр

фото: ЖИ 
Қазақстанда қой еті бағасының қымбаттауына қарамастан, елден экспортталатын өнімнің құны ішкі нарықтағы бағадан төмен болуы мүмкін.
Бұл туралы economyKZ.org сайтына арналған аналитикалық материалында тәуелсіз сарапшы Ерлан Кәрімов мәлімдеді.

Сарапшының айтуынша, қазіргі уақытта Қазақстаннан Біріккен Араб Әмірліктеріне апта сайын шамамен 7 тонна салқындатылған қой еті жөнелтіледі. Алдағы кезеңде экспорт көлемін 10 тоннаға дейін ұлғайту жоспары қарастырылып отыр.

Алайда экспорттағы баға ішкі нарықтағы құннан төмен болуы ықтимал. Мәселен, БАӘ-де қой етінің бір келісі шамамен 30 дирхам немесе 3 800 теңге шамасында сатылса, Қазақстанның кейбір өңірлерінде оның бағасы 4 500 теңгеге дейін жетеді.

Ерлан Кәрімов мұндай айырмашылықты экспорттың негізінен көтерме келісімшарттар арқылы жүзеге асуымен байланыстырады. Оның пікірінше, қазақстандық өндірушілер сыртқы нарықта Австралия, Үндістан және Пәкістан өнімдерімен бәсекелесу үшін бағаны төмен деңгейде ұсынуға мәжбүр болуы мүмкін.

Сарапшы ішкі нарықтағы баға өсіміне бірнеше фактор әсер етіп отырғанын айтады. Атап айтқанда, делдалдық шығындар, жем-шөп бағасының қымбаттауы, жанармай құны, логистикалық шығындар және маусымдық сұраныс қой еті бағасының өсуіне ықпал еткен.

Ұлттық статистика бюросының мәліметіне сәйкес, 2025 жылы Қазақстанда қой еті 29 пайызға қымбаттаған. Ал 2026 жылдың наурыз айында тірі қойдың орташа бағасы 86,3 мың теңгеге жеткен.

Сарапшы бағаны тұрақтандыру үшін Құрбан айт қарсаңында уақытша экспорттық шектеулер енгізу, жем-шөпті субсидиялау және өңірлік мал сою орталықтарын дамыту қажет деп санайды.

Оның сөзінше, тиісті шаралар қабылданбаса, қой шаруашылығы дәстүрі қалыптасқан Қазақстанда қой еті халық үшін қолжетімсіз өнімге айналу қаупі бар.