Қазақстандағы конституциялық реформалар: Брюссель көзқарасы

Сарапшы бірнеше жыл бойы Қазақстандағы саяси жағдайды мұқият зерттеп келеді. Оның пікірінше, Президент қолға алған реформаларды бірнеше аспектігі бөле қараған жөн. Соның ішінде 2022 жылғы Конституциялық референдум (президенттік мерзімдерді бір мерзімге қысқарту), жергілікті әкімдерді тікелей сайлау, адам құқығы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар және «Жаңа Қазақстан» концепциясы бар.

— Соңғы қадам ауқымды институционалдық өзгерістерді қамтиды: бір палаталы Парламентке өту, депутаттарды тек партиялық тізім бойынша сайлау, вице-президент лауазымын енгізу, Конституцияда «Заң мен Тәртіп» принципін бекіту және одан әрі түзетулерді әзірлеуге арналған Конституциялық комиссия құру бастамалары бар. Менің ойымша, аталған реформалар бұрынғы бағытпен сабақтас, яғни ашықтық қамтамасыз етіліп, заң үстемдігі мен азаматтардың қоғамдық шешімге араласуы назарда болады, — деді Готев.

Спикер атап өткендей, жүйеде әлі де президенттік сипат басым.

— Жалпы алғанда, Қасым-Жомарт Тоқаевтың реформалары елдің саяси жүйесін жоспарлы эволюция жолымен дамытуға бағытталған және Қазақстанның халықаралық аренадағы орны мен беделін нығайту ойы бар, — деді ол.

Сондай-ақ Георги Готев жүзеге асып жатқан реформалар Қазақстанның сыртқы саясатына қалай әсер ететінін бағамдады.

— Қасым-Жомарт Тоқаев сыртқы саясатта көпвекторлы принципке сүйенеді, бұл — ел тәуелсіздік алған 1991 жылдан бері ұстанып келе жатқан стратегия. Мұндай доктрина ұлттық қауіпсіздікті, аумақтық тұтастықты, экономикалық мүдделерді қорғауға бағытталған. Ол үшін ірі әлемдік және аймақтық державалармен прагматикалық қарым-қатынас жүргізу маңызды, — деді эксперт.

Георги Готев Қазақстанды ЕО үшін экономикалық және геосаяси тұрғыда маңызды серіктес деп бағалады. Оған қоса ЕО елдері Қазақстан үшін сенімді әрі өзара тиімді одақтас бола алады деген ұстанымда.