Қазақстандықтар шетелге бір айда 65 млрд теңге жіберген

Бір айда 65 млрд теңге аударылған

2026 жылдың бірінші жартыжылдығында халықаралық ақша аудару жүйелері арқылы шетелге жіберілген қаражаттың жалпы көлемі 314 млрд теңгені құрады. Бұл ретте 881 мың транзакция жасалған.

Маусым айында алты айда аударылған қаражаттың шамамен 21%-ы жіберілген. Бір айдың ішінде 60,3 мың аударым жасалып, оның жалпы сомасы 65,2 млрд теңгеге жетті.

Мамыр айымен салыстырғанда аударымдар саны 9,3%-ға, ал операциялар көлемі 21,8%-ға өскен.

Ұлттық банк сондай-ақ 2025 жылдың бірінші жартыжылдығымен салыстырғанда шетелден алынған бір аударымның орташа сомасы 9%-ға артқанын хабарлады.

Ресейге жиі жібереді, бірақ Өзбекстанға көбірек ақша кеткен

Маусым айында Ресейге 100,52 мың аударым жасалған. Бұл барлық операцияның 62,7%-ын құрайды.

Одан кейін Өзбекстан – 28,76 мың операция немесе 17,9%, ал Түркияға 16,46 мың аударым немесе 10,3% жіберілген.

Операциялар саны бойынша Ресей Өзбекстаннан үш еседен астам алда болғанымен, аударылған қаражат көлемі бойынша жағдай басқаша.

Өзбекстанға 22,97 млрд теңге жіберілген. Бұл шетелге аударылған барлық қаражаттың 35,2%-ы.

Ресейге 21,22 млрд теңге немесе 32,6%, ал Түркияға 8,58 млрд теңге немесе 13,2% аударылған.

Одан кейін Грузия – 3,66 млрд теңге, Қырғызстан – 2 млрд теңге, Әзербайжан – 1,4 млрд теңге және Қытай – 1,35 млрд теңге.

Яғни Өзбекстанға аударымдар саны Ресейге қарағанда аз болғанымен, бұл елге көбірек ақша жіберілген.

Бұл жеке аударымдардың орташа сомасына байланысты. Ресейге орта есеппен 211 мың теңге аударылса, Өзбекстанға бір аударымның орташа сомасы шамамен 799 мың теңге болған. Түркияға орташа аударым көлемі 522 мың теңгеге жуықтады.

Қазақстанға шетелден 18,3 млрд теңге түскен

Маусым айында Қазақстанға шетелден 44,85 мың аударым арқылы 18,33 млрд теңге түскен.

Өткен аймен салыстырғанда алынған аударымдар саны 12,7%-ға, ал олардың көлемі 21,8%-ға өскен.

Қазақстанға ең көп қаражат Ресейден келген – 4,23 млрд теңге, немесе жалпы соманың 23,1%-ы.

Одан кейін АҚШ – 3,11 млрд теңге, Түркия – 2,75 млрд теңге, Өзбекстан – 1,73 млрд теңге және Германия – 1,38 млрд теңге.

Осылайша, маусым айында Қазақстаннан шетелге 65,2 млрд теңге жіберіліп, шетелден елге 18,33 млрд теңге түскен. Яғни сыртқа аударылған қаражат көлемі елге келген ақша сомасынан шамамен 3,6 есе көп.

Аударымдар қай валютада жасалады?

Қазақстаннан ақша жіберу кезінде операциялардың 74,8%-ы теңгемен жүргізілген. Алайда олар жалпы аударым көлемінің 58,4%-ын құрады.

АҚШ доллары барлық операцияның 12,7%-ын құрағанымен, олардың жалпы сомадағы үлесі 30,7%-ға жетті.

Ал шетелден ақша алу кезінде жағдай керісінше. Доллармен жасалған операциялар 49,2%-ды, ал олардың көлемі жалпы соманың 58%-ын құрады.

Теңгемен жасалған аударымдар 29,4% болса, олардың жалпы көлемдегі үлесі 26,5%-ды құрады.

Қазақстан ақша аударымдары бойынша донор елдердің бірі

Қазақстан үшін шетелден келетін ақша аударымдарының экономикадағы үлесі салыстырмалы түрде төмен. Олардың көлемі ЖІӨ-нің шамамен 0,08%-ына тең. Бұл көрсеткіш бойынша Қазақстан қолжетімді деректері бар 160 елдің ішінде 123-орында.

Дүниежүзілік банктің мәліметінше, бірқатар елдерде ақша аударымдары экономика үшін әлдеқайда маңызды рөл атқарады.

Мысалы:

Тәжікстан – 47,2%;Никарагуа – 26,6%;Непал – 26,2%;Гондурас – 25,7%;Самоа – 24%;Қырғызстан – 17,6%;Өзбекстан – 13,7%;Грузия – 11,9%;Молдова – 10,5%.

Осы көрсеткіштер аясында Қазақстан Еуразиядағы ақша аударымдары бойынша негізгі донор елдердің бірі саналады.