Қыстың қамын жаз ойлар

Оның айтуынша, аталған өңірде республикалық деңгейдегі жолдарды қыс мезгілінде күтіп ұстау жұмыс­та­рын «КажСервис» мекемесі жүзеге асы­рады. Қазір ұзындығы 136 шақы­рым­ды құрайтын Мұқыр – Құлсары ба­ғытындағы жолда орташа жөндеу жұ­мыстары жүргізілуде.

– Бұл жолда көлік қозғалысы он­ша қарқынды емес. Жолдың үс­тің­гі қабаты сырылып алынған. Қа­зір­гі кезде жөндеу жұмыстары бел­сен­ді түрде жүріп жатыр. Атырау об­лысы бойынша жол күтіміне қа­жетті инертті материалдар Мақат ау­данында және Қызылқоға ауда­ны­ның Сағыз ауылындағы арнайы ба­за­ларда сақталуда, – деді Айбек Оңғаров.

Жолдарды күтіп ұстау – тек инфрақұрылымдық емес, әлеуметтік және экономикалық маңы­зы бар іс. Қыс мезгілінде жол­дар­дың уақытында тазаланбауы не­месе тайғаққа қарсы материалдардың жеткіліксіздігі жол-көлік оқиға­ла­рына, адам шығынына, тауар тасы­ма­лы мен жедел қызметтердің кі­ді­рісіне алып келуі мүмкін. Статис­ти­ка­лық деректерге сәйкес, жол сапасы мен жағдайына байланысты қыс айларында апаттар саны 20–25%-ға дейін артады.

Сондықтан мәселенің маңыз­ды­лығына байланысты аталған жұмыс­тарға партиялық бақылау да күшей­тілуде. Атырау қалалық мәслиха­ты­ның депутаты, «АMANAT» партиясы жанындағы Өңірлік даму кеңесінің төрағасы Ақылбек Құлбарақовтың ай­туынша, қазіргі уақытта кеңес мү­шелері «КажСервис» мекемесінің қыс­қа дайындығын тексеруде.

– Біз мұнда техника мен адам са­ны жеткілікті ме, жылыту пункт­тері бар ма соны бақылау үшін кел­дік. Қыс мезгілінде халық тара­пы­­нан жол бойында уақытылы қар та­­заламау, шұқырларды жамау бойын­ша жиі шағымдар түседі. Сон­дықтан бұл жұмыстар жіті назарда болады, – деді депутат.

 Атырау облысы Полиция депар­та­ментінің өкілі Тілепберген Ақбо­ла­тов облыс аумағындағы жолдардың тех­никалық жағдайына тоқталды.

– Бұған дейін Ақтөбе – Атырау – Астрахань бағыты бойынша жол­дар­ды күтіп ұстауға «КажСервис» жауап­ты болмаған. Ол жұмыстар мер­дігер мекемелердің міндетінде бол­ды. Бірақ қысқы мезгілде олар­дың тарапынан инертті материалдар жеткіліксіз болып, оны сақтайтын қоймалар болмады. Соның салдары­нан кейбір материалдар жарамсыз­да­нып кетті. Қазір облыстық және ау­дандық деңгейдегі жолдардың, сон­дай-ақ көше торабының қысқы мез­гілге дайындығына да тексерістер жүр­гізіліп жатыр. Жанар-жағармай қо­ры мен жылыту бекеттері тек­серілуде, – деді ол.

«КажСервис» мекемесінің Аты­рау облыстық филиалының дирек­то­ры Мұратбек Қамзаевтың айтуын­ша, мекеме аймақтағы 847,6 шақы­рым жолға жауапты.

– Биыл бұл жұмыстарға 1 млрд 300 млн теңге бөлінді. Бүгінде қысқы жұ­мысқа 82 қызметкер мен 46 тех­ника дайын. Облыс филиалында бар­лығы 119 адам жұмыс істейді. Қа­зір біз тайғаққа қарсы инертті ма­териалдар – техникалық тұз және та­биғи құм қорын толық жинақ­та­дық. Бүгінде жаңбырдан кейін пай­да болған жыра­лар мен шұң­қыр­лар тегістелуде. Қорда 4 000 тонна тех­­никалық тұз бен 6 000 тонна та­би­­ғи құм дайын тұр, – деді мекеме бас­шысы.

Жолдарды тиімді күтіп ұстау – қауіпсіздік кепілі. Қазақ­стан жол ғылыми-зерттеу институ­ты­ның мәліметіне сүйенсек, жолдар­ға уақытылы техникалық қызмет көр­сету көлік қозғалысының қауіп­сіз­дігін 30%-ға дейін арттыра алады. Со­нымен қатар сапалы күтіп ұстау жол­дың қызмет ету мерзімін екі есе­ге дейін ұзартатыны дәлелденген.

Айта кетейік, өңірдегі қысқы жол қауіп­сіздігі мен жол инфра­құры­лы­мын күтіп ұстау жұмыстары алдағы ай­ларда да бақылауда болады.

Атырау облысы Полиция де­пар­таментінен анықтағанымыздай, өт­кен жылдың алғашқы тоғыз айында бар­л­­ығы 588 жол апаты тіркелген. Сал­дарынан, 797 адам жарақат алып, 77 адам қаза болған. Биыл жол апат­тары көбейіп отыр. 2025 жылдың ал­ғаш­қы 9 айында барлығы 1320 жол апа­ты тіркеліп, 1893 адам жарақат ал­ған. 70 адам көз жұмды.

Әрине, жол апатының себеп­те­рі өте көп. Бірақ адам өмі­рін жалмайтын апаттардың қата­рын­да жолдың техникалық жағдайы, қо­лайсыз ауа райы және жолдың қыс­қа дайын болмауы сынды себеп­тер бар.

«Шұрық-тесік жолдар, тегіс емес жа­бын, жарықтандырудың болмауы, белгі мен сызықтардың өшуі – бәрі жүргізушінің реакциясына әсер ете­ді. Мұндай жолдарда көлікті басқару қиындай түседі. Сонымен бірге, қыс мезгілінде жолдың дер кезінде таза­ланбауы, мұз басуы және инертті ма­териалдардың жеткіліксіздігі кө­лік апатына себеп болады. Бұл әсі­ре­се, Атырау облысы сияқты кли­мат­тық жағдайы күрделі өңірлерде өзек­ті», – дейді Атырау қалалық мәс­лихатының депутаты Ақылбек Құлбарақов.

Айтпақшы, күні кеше «Қазгидро­мет» мамандары алдағы қыста Қа­зақ­станда ауа райы қандай бола­ты­нын айтты. Алдын ала болжамдарға сәйкес, 2025-2026 жылғы қыс салыс­тырмалы түрде жылы болмақ, бірақ ауа температурасының күрт ауытқуы, боран мен көктайғақ болуы мүмкін. 

Қарашада Қазақстанның басым бө­лігінде қар түрінде жауын-шашын бо­лады, ал оңтүстік және оңтүстік-ба­тыс өңірлерде жаңбыр мен қар ара­лас ауа райы күтіледі. Әсіресе, со­л­түстік, орталық және шығыс ай­мақтарда бұрқасын, көктайғақ және тұман болады.

Синоптиктердің айтуынша, ай бойы ауа райы жиі өзгере­ді. Ал Атыраудың табиғи ерекшелігі сол – желтоқсанның ортасында жауын жауып, қатты аяздан мұз қату жағ­дайлары жылына бірнеше рет тір­келіп жүр. 

Қалай десек те, бұл жағдайлардың барлығы жолдағы қауіпсіздікті қам­та­масыз ететін негізгі критерий – трас­са­ның қауіпсіздігі қаншалықты маңыз­ды екенін көрсетеді. Жолда абай болыңыздар! 

Баян ЖАНҰЗАҚ,

Атырау облысы