Рүстем Төлеутаев: Әлемнің дамыған клиникаларында жасалатын күрделі операциялардың басым бөлігі бізде орындалады

Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институтының Басқарма төрағасы Рүстем Төлеутаевпен еліміздегі кардиологиялық қызметтің бүгінгі ахуалы, халық денсаулығын нығайту бағытындағы жұмыстар және алдағы жоспарлар туралы әңгімелестік.

– Рүстем Мұхтарұлы, Мемлекет басшысы халық денсаулығын мемлекеттің ең жоғары құндылығы деп атап өтті. Бұл бастама денсаулық сақтау жүйесіне қалай әсер етті?

– Бұл – еліміздің денсаулық сақтау саласы үшін тарихи шешімдердің бірі болды. Денсаулық мәселесі бүгінде тек медицинаның ғана емес, мемлекеттік саясаттың негізгі басымдығына айналды.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев медицина саласын жаңғыртуға ерекше көңіл бөліп келеді. Ауылдық денсаулық сақтау жүйесін дамыту, жаңа медициналық нысандар салу, жоғары технологиялық көмектің қолжетімділігін арттыру, цифрландыру, дәрігерлердің мәртебесін көтеру – мұның бәрі халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған.

Халықтың денсаулығы – кез келген мемлекеттің басты байлығы. Сондықтан медицинаға салынған әрбір инвестиция – еліміздің болашағына салынған инвестиция.

– Соңғы жылдары жүрек-қан тамырлары аурулары бойынша қандай нәтижелерге қол жеткізілді?

– Біз өте маңызды оң өзгерістерді көріп отырмыз.

2021-2025 жылдары жүрек-қан тамырлары ауруларынан болатын өлім-жітім 35,1 пайызға төмендеді. Бұл өте маңызды көрсеткіш.

Ал 2026 жылдың алғашқы бес айында қан айналымы жүйесі ауруларының тіркелуі 6,6 пайызға, артериялық гипертония 9,7 пайызға, жүректің ишемиялық ауруы 10,1 пайызға, инсульт 6,1 пайызға төмендеді.

Бұл нәтижелер профилактиканың күшеюі, скринингтердің кеңеюі, диспансерлік бақылаудың жақсаруы және заманауи емдеу тәсілдерінің енгізілуімен тікелей байланысты.

Бүгінгі медицина ауруды емдеумен ғана шектелмейді. Ең маңыздысы – аурудың алдын алып, адамның өмірін сақтап қалу.

– Мемлекет бұл бағытта қандай жұмыстарды жүзеге асырып жатыр?

– Қазіргі таңда Денсаулық сақтау министрлігі қан айналымы жүйесі аурулары кезінде медициналық көмекті жетілдіруге арналған Жол картасын іске асыруда.

Өңірлерде жаңа кардиологиялық бөлімшелер ашылып жатыр, облыстық ауруханалар жаңғыртылуда, құзыреттілік орталықтары құрылып жатыр.

Бүгінде елімізде 1 308 кардиолог дәрігер жұмыс істейді. Сонымен қатар 659 жас дәрігер кардиология мамандығы бойынша резидентурада білім алып жатыр. Бұл болашақта кадр тапшылығын азайтуға мүмкіндік береді.

– Қазақстанның әлемдегі үздік 30 кардиохирургиялық елдің қатарына енуі нені білдіреді?

– Бұл – қазақстандық медицинаның үлкен жетістігі. Бүгінде елімізде әлемнің дамыған клиникаларында жасалатын күрделі операциялардың басым бөлігі орындалады.

2025 жылы Қазақстанда 100-ші жүрек трансплантациясы сәтті жасалды. Кардиологияда 80-нен астам жоғары технологиялық медициналық қызмет көрсетіледі. Оның ішінде жүрек трансплантациясы, жүрек қақпақшаларын ауыстыру, күрделі аритмияларды емдеу, аз инвазиялық операциялар, TAVI технологиясы және басқа да заманауи емдеу әдістері бар.

Біз бүгінде әлемдік деңгейдегі күрделі операцияларды Қазақстанда жасап отырмыз. Бұл – мыңдаған адамның өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді.

– Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институтының бұл жетістіктердегі орны қандай?

– Институт – еліміздегі жетекші ғылыми және клиникалық орталықтардың бірі. Жыл сайын біздің клиникада Қазақстанның барлық өңірінен 8 мыңнан астам пациент ем алады. Бір жылдың ішінде 3,5 мыңнан астам жоғары технологиялық операция мен интервенциялық ем жүргізіледі.

Институт халықаралық JCI аккредиттеуінен өткен және Еуропалық гипертония қоғамының ресми Гипертонияны емдеу орталығы мәртебесіне ие.

Бұл біздің жұмысымыздың халықаралық сапа талаптарына толық сәйкес келетінін дәлелдейді.

– Өңірлердегі тұрғындар үшін қандай жұмыстар атқарылып жатыр?

– Біз үшін сапалы медицинаның тек республикалық орталықтарда ғана емес, барлық өңірде қолжетімді болуы өте маңызды. Сондықтан институт мамандары тұрақты түрде өңірлерге барып, дәрігерлерді оқытады, күрделі пациенттерге кеңес береді, шеберлік сабақтарын өткізеді.

Биылғы жылдың алғашқы алты айында ғана біздің мамандар 19 өңірге барып, 240 дәрігердің біліктілігін арттырды, 277 телемедицина консультациясын өткізді.

Бұл өңірлердегі дәрігерлердің тәжірибесін арттырып, тұрғындардың уақытылы әрі сапалы көмек алуына ықпал етеді.

Біздің мақсат – сапалы кардиологиялық көмекті әрбір қазақстандыққа тұрғылықты жеріне қарамастан қолжетімді ету.

– Алдағы жылдардағы басты міндеттер қандай?

– Біз профилактиканы күшейтуге, ерте диагностиканы дамытуға және жоғары технологиялық көмектің қолжетімділігін арттыруға басымдық береміз.

Сонымен қатар медицинадағы цифрлық шешімдерді кеңінен енгізу, ғылыми зерттеулерді дамыту және дәрігерлердің кәсіби біліктілігін үздіксіз арттыру жұмыстары жалғасады.

Ең басты мақсат – әрбір азаматтың сапалы медициналық көмекке қол жеткізуін қамтамасыз ету.

Медицинадағы ең үлкен көрсеткіш – салынған ғимараттар немесе сатып алынған жабдық емес. Ең үлкен нәтиже – аман қалған адам өмірі, дені сау отбасы және ұзақ ғұмыр кешкен азамат. Біз күн сайын осы мақсат үшін еңбек етеміз.