Теңге, тенге, тг немесе ₸ Қазақстанда жазудың рұқсат етілген нұсқалары қарастырылады

2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда жаңа Конституция қолданысқа енді, оның орыс тіліндегі мәтінінде ұлттық валюта "теңге" деп көрсетілген. Осыдан кейін: ресми құжаттарда жазу ережелері өзгере ме, БАҚ-та ұлттық валюта атауы енді қалай жазылуы керек және барлық қазақстандық еш ерекшеліксіз жаңа жазуды пайдалануы тиіс пе деген сұрақтар туындады. Tengrinews.kz редакциясы бірнеше ведомствоға сауал жолдап, олардың жауабын ұсынады.

Не өзгерді?

2026 жылғы 1 шілдеде Қазақстанда жаңа Конституция күшіне енді.

Ата заңның 2-бабының 6-тармағында ұлттық валюта "теңге" деп көрсетілген - Конституцияның орыс тіліндегі мәтінінде де дәл осылай жазылған.

Бұған дейін ондаған жылдар бойы ресми орыс тілді құжаттарда "тенге" нұсқасы қолданылып келген болатын.

Бұл ретте әңгіме ақша реформасы, валютаны ауыстыру немесе оның атауын өзгерту туралы болып отырған жоқ. Тек жаңа Конституцияға сәйкес сөздің ресми жазылуы өзгереді.

Жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін Tengrinews.kz редакциясы бірқатар мемлекеттік органға ресми сауалдар жолдады.

Әділет министрлігі

Әділет министрлігі 1 шілдеден кейін мемлекеттік органдар Конституцияда бекітілген терминологияны пайдалануы тиіс екенін хабарлады.

Бұл ретте бұрын қабылданған, "тенге" деп жазылған құжаттар, келісімшарттар мен нормативтік актілер заңдық күшін сақтайды және оларды қайта жасаудың қажеті жоқ.

Ұлттық банк

Ұлттық банк өз нормативтік құжаттарын жаңа Конституцияға сәйкес келтіріп жатқанын растады. Өзгерістер, атап айтқанда, төлем құжаттарының нысандарына қатысты болады. Сондай-ақ реттеуші редакцияға баспасөз баяндамалары мен ресми хабарламаларда "теңге" жазуын пайдаланатынын мәлімдеді.

Сонымен қатар Ұлттық банктегілер мынаны баса айтты: өзгерістер тек редакциялық сипатта болады және төлем жүйелеріне, аударымдарға немесе банктердің жұмысына ешқандай әсер етпейді.

Басты сұрақ ашық күйінде қалды

Дегенмен, ұлттық валюта атауын тек мемлекеттік органдар ғана емес, сонымен бірге төмендегілер де қалай жазуы керектігі туралы әлі күнге дейін жауап болған жоқ:

БАҚ; мектептер мен жоғары оқу орындары; оқулық авторлары; жеке компаниялар; жарнама берушілер; қатардағы азаматтар. Сонымен "теңге" ме, әлде "тенге" ме?

Ғылым және жоғары білім министрлігі Тіл саясаты комитетінің ақпаратынша, Конституцияның жоғары заңдық күші бар және ол Қазақстанның бүкіл аумағында тікелей қолданылады.

"Осыған байланысты Қазақстан аумағындағы барлық мәтіндерде "теңге" сөзі Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес жазылуы тиіс", - делінген комитеттің берген жауабында.

Осылайша, алғаш рет тек мемлекеттік құжаттарға ғана емес, жалпы кез келген мәтінге қатысты түсініктеме берілді.

Ал "тг" және ₸ символы не болмақ?

Бұл сұрақ әзірге нақты жауапсыз қалып отыр.

Ғылым министрлігі қазіргі уақытта орталық және жергілікті мемлекеттік органдар нормативтік құқықтық актілерді жаңа Конституцияға сәйкес келтіріп жатқанын хабарлады.

Осыдан кейін ақша сомаларын жазу мәселесі бөлек қарастырылады: "теңге", "тенге" сөзі, "тг" қысқартуы немесе ₸ ұлттық валюта символы қолданыла ма, жоқ па - сонда анықталады. Яғни, әзірге түпкілікті ережелер жоқ.

Тағы оқыңыз: 1 шілдеде Салық кодексінде теңге атауы “өзгертіледі“