Ұшатын таксиде F 35 керемет жойғыш ұшағының технологиялары қолданылған

Aikyn.kz америкалық жойғыш ұшақтың технологияларын қолданған әуе таксиін businessinsider.com материалына сүйеніп таныстырады.

Ұшу аппаратында ұшқыштың жұмысын жеңілдететін технологиялар қолданылған. Оның дизайны F-35 жойғышынан шабыт алған. Желтоқсанның басында болған ресми таныстырылымда британдық компания бұл модельді Valo деп атаған. 

Жалпы ұшатын таксилер ресми түрде eVTOL деп аталады. Бұл тік ұшып-қона алатын электрлі ұшу аппараттары. Олар негізінен әуежайлар мен қала орталықтары арасындағы жолды қысқарту үшін қолданылады. Сонымен бірге, әуе таксилері тікұшақтарға қарағанда тыныш әрі экологияға зияны аз.

Vertical компаниясының дерегіне сүйенсек, Канэри-Уорфтан Лондондағы Хитроу әуежайына дейінгі жол небәрі 12 минутты алады, ал қоғамдық көлікпен немесе автокөлікпен бір сағаттан артық уақыт кетеді. Valo таксилерінің жоспарланған маршруттар желісі Англияның ірі қалаларын да қамтиды. Әзірлеушілердің айтуынша, бұл экономикалық өсімге серпін береді.

Valo жедел медициналық көмек көрсетуге және жүк тасымалына да бейімделе алады. Сонымен қатар компания болашақта ұшақтың автономды мүмкіндіктері бар гибридті нұсқасын жасауды да жоспарлап отыр. Компания 2028 жылға қарай Ұлыбританияның Азаматтық авиация басқармасынан сертификат алмақшы.

«Valo жаңа стандарт орнатады. Ол үлкен, қауіпсіз әрі функционалды аппарат. Бұл авиация үшін үлкен серпіліс және Ұлыбританияның әуе-ғарыш саласындағы көшбасшылығын көрсетеді», – дейді Vertical директорлар кеңесінің төрағасы Домнал Слаттери.

Vertical компаниясы ұшағын алғаш рет Лондонда өткен іс-шарада таныстырды. Канэри-Уорф – Лондонның қаржы орталықтарының бірі, ол бұрынғы порт аумағында орналасқан. Жақында бұл жерде JPMorgan Chase жаңа биік ғимарат салатынын мәлімдеді.

Ұшақтың дизайны ерекше әрі өте әсерлі көрінеді. Оны көруге American Airlines, Japan Airlines және Bristow сияқты компаниялардың өкілдері де келген. Valo – бірнеше айлық сынақтан өткен соң жасалған соңғы прототип. Ол 240 км/сағ жылдамдықпен ұша алады. Компания 2030 жылға қарай жылына 175 дана, ал кейін 225-тен астам ұшақ шығаруды жоспарлап отыр.

Vertical өз клиенттеріне операциялық басқаруды өздері жүргізуге мүмкіндік береді. Компания өзін Airbus пен Boeing сияқты түпнұсқа жабдық өндіруші (OEM) ретінде көрсетуде. Ал бәсекелестер, мысалы Archer Aviation, билет бағасын өзі белгілейтін және арнайы қосымшалар арқылы қызмет көрсететін жүйелерді ұсынуда.

Vertical компаниясы Skyports және Bristow-пен бірлесе отырып, болашақ әуе желісін дамытып жатыр. Skyports – вертипорттар (тік ұшып-қону алаңдары) салады, ал Bristow тікұшақ операцияларымен айналысады. Valo ұшағында кең жүк бөлімі бар. Компанияның коммерциялық директоры Майкл Червенка жүк бөлімі сыртынан шағын болып көрінгенмен, іші өте кең екенін айтады.

Пилот кабинасында Honeywell Anthem жүйесі орнатылған, екі сенсорлы экран бар. Басқару «fly-by-wire» жүйесі арқылы жүзеге асады. Барлық әрекеттер компьютер арқылы өңделеді. Бұл жүйе Harrier мен F-35 сияқты тік ұшатын ұшақтардан алынған «біртұтас басқару» қағидасына негізделген. Ұшақ қалықтау режимінен алға қозғалу режиміне өткенде де басқару бірдей сақталады.

«Қай режимде болсаңыз да, басқару бірдей сезіледі. Егер барлық тетікті жіберсеңіз, ұшақ сол қалпы қалықтап тұра береді», – дейді ол.

Көлбеу винттер ұшақтың әуедегі қозғалыс мүмкіндіктерін арттырады. Бір винт істен шықса да, қалғандары ұшуды жалғастыра алады. Қауіпсіздік деңгейі өте жоғары – 10⁻⁹ стандартына сәйкес, яғни миллиард сағатта бір ғана апат болуы мүмкін. Салон ішінде болашақтың атмосферасы сезіледі. Ұшақ төрт жолаушыға арналған, бірақ тағы екі орын қосуға болады. Экрандарда ұшу уақыты мен басқа да деректер көрсетіледі. Пилот кабинасы мен жолаушылар салоны арасында қалқан бар, бұл қауіпсіздікті арттырады және ұшқышқа кедергі келтіруге жол бермейді.

«Біз үшін бастысы – жоғары деңгейлі сервис пен қауіпсіздік. Өйткені сіз кіммен бірге ұшатыныңызды алдын ала біле бермейсіз», – дейді компанияның коммерциялық директоры Майкл Червенка.

Valo ұшағы болашақта Лондонды Оксфорд пен Кембриджбен де байланыстыратын болады. Бұл қалалар – ғылым мен стартаптардың орталығы, сондықтан экономикалық өсімге ықпал етеді деп болжануда.

Сараптама, зерттеу мақала, күнделікті өзекті ақпаратты «Айқынның» TELEGRAM арнасынан табасыз.