10 ақпан. Жылнама

Дүниежүзілік дәнді-бұршақты дақылдар күні

2013 жылы БҰҰ Бас ассамблеясы дәнді-бұршақты дақылдардың маңыздылығына назар аударту және оны дамыту мақсаттарына қол жеткізу үшін 2016 жылды бұршақ дақылдылар жылы деп жариялады. Оны сәтті өткізгеннен кейін Буркин-Фасо делегациясы Дүниежүзілік дәнді-бұршақты дақылдар күнін бекіту туралы ұсыныс айтты. Бұл бастама қолдау тауып, 2018 жылдың 20 желтоқсанында Бас ассамблея резолюция қабылдады. Дүниежүзілік дәнді-бұршақты дақылдар күнінің басты міндеті – дәнді-бұршақты дақылдардың қоректік құндылығымен таныстыру, сонымен қатар тұрақты даму мақсатына жету үшін дәнді-бұршақты дақылдардың маңыздылығын түсіндіру.

Пушкинді еске алу күні

Э. Дантеспен дуэльден кейін қаза болған ұлы орыс ақынын еске алу күні. Дантеспен дуэль Санкт-Петербордың іргесіндегі Қара өзенде өткен. Осы күні ақынның жеке суреттерінің, отбасылық альбомының, классикті бейнелеген суретшілердің картиналарының көрмелері өтеді. Мәскеудегі А.С.Пушкин атындағы мемлекеттік бейнелеу өнері музейі мен оның филиалдары келем деушілерді көрмеге шақырады. Санкт-Петерборда ақынды еске алу салтанаты ол тұрған үйдің ауласынан басталады. А.С. Пушкин Дантеспен болған дуэль кезінде алған жарақатынан 1837 жылы 10 ақпанда 37 жасында көз жұмды.

ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР

1934 жылы шахтерлер орталығы – Қарағанды қала мәртебесін ресми түрде алды.

1993 жылы Ресейдің Қорған облысында тұратын қазақтардың құрылтайы өтті. Құрылтайдың арнайы шешімімен «Шаңырақ» атты Қорған қазақтарының мәдени орталығы құрылды.

1995 жылы Алматыда өткен ТМД елдері Мемлекет басшыларының Кеңесі мен Үкімет басшылары кеңесінің мәжілісінде ұжымдық қауіпсіздік, ТМД шекара және бітімгершілік күштерін құру туралы мәселе талқыланды. Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығында бейбітшілік пен тұрақтылыққа қолдау көрсету туралы меморандум қабылданды.

2000 жылы ҚР Президентінің Жарлығымен Қазақстанның әскери доктринасы бекітілді.

2000 жылы ҚР Үкіметі «Астана қаласын дамытудың бас жоспары туралы» Қаулы қабылдады.

2002 жылы Қазақстанның атом өнеркәсібінің ғылыми, техникалық, технологиялық, білім беру проблемалары мен қоршаған орта проблемаларын шешу мақсатында «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясының еншілес кәсіпорны – Жоғары технологиялар институты құрылды.

2006 жылы Алматыда Мұқағали Мақатаев атындағы республикалық қоғамдық қор құрылды. Қордың алдына қойған негізгі мақсаты – ақын туралы естеліктерді жарыққа шығарып, жас мұқағалитанушыларды жұртшылыққа таныту. Сондай-ақ ақын шығармаларын шет тілдеріне аудару.

2008 жылы Өскеменде Дәулет Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік техникалық университетінің базасында нанотехнологиялар мен электронды микроскопиялар жөніндегі жапон-қазақстан ғылыми-зерттеу оқу орталығы құрылды. Халықаралық орталықтың құрылуы Қазақстанда ең серпінді жобаларды жүзеге асыру үшін инженерлік бағыттағы зертханалар желісін құрудың президенттік бағдарламасын дамытудағы маңызды қадам болып отыр. Кен-металлургия өнеркәсібі ресурстарын кешенді пайдалану негізінде жаңа материалдар алудың жоғары технологиялар бағыты бойынша жұмыс істейтін «ІРГЕТАС» инженерлік зертханасында заманауи жабдықтарды құрастыру үшін өңірге жапондық «Interactive Corporation» компаниясының өкілдері келді.

2014 жылы ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы «А» корпусының мемлекеттік қызметкерлерін қашықтықтан онлайн оқыту» инновациялық жобасын іске қосты.

2015 жылы Маңғыстау облысының Бейнеу ауданында 1966 жылы ашылған «Шағырлы-Шөмішті» жаңа кен орны пайдалануға берілді. Кен орнындағы газдың жалпы қоры 32,4 млрд текше метрді құрайды.

2018 жылы өскемендік суретші Анастасия Саченок Жапонияның Осака қаласындағы Монета сарайы өткізетін халықаралық конкурста жеңіске жетті. Конкурс шарттары бойынша, қазылар алқасына тарих, техникалық өркендеу және экология тақырыптары бейнеленген монетаның электронды эскизі мен гравирленген үлгісі ұсынылуы тиіс болды. Анастасия Саченок және оның әріптестері Дидар мен Ерғали ұсынған монета үздік деп танылды.

2019 жылы Қазақстанның шаңғы жарыстары командасының көшбасшысы Алексей Полторанин Словенияның Планица қаласында өткен Альпі кубогында алтын медаль жеңіп алды. Қазақстандық шаңғышы классикалық жүріспен 15 қашықтықта жеңіске қол жеткізді. Полторанин мәреге 36:3.0 уақытта жетті.

2024 жылы ҚР Ұлттық музейінде «National Geographic» журналының көрмесі ашылды. «National Geographic: жабайы табиғаттың ең керемет фотосуреттері» көрмесі National Geographic-тің үздік фотографтарының жұмыстары ұсынылған. Керемет суреттер NatGeo-ның 115 жылдық тарихын көрсетіп, көрермендерге фотосурет технологиясындағы өзгерістер жабайы табиғатты зерттеуде жаңа өлшемдерді қалай ашатынын көруге мүмкіндік береді.

2024 жылы Ақтөбе облысының әкімі Асхат Шахаров қатты боран кезінде өз кәсібіне адалдық танытып, әлеуметтік желі жұлдыздарына айналған медицина қызметкерлерін марапаттады. Алғыс хатпен Бауыржан Құдияров, Сая Рысбаева және Қайрат Төлеу Алғыс хаттармен марапатталды.

2025 жылы Алматының «Қайраты» мен Лондонның «Челсиі» 16 жастағы шабуылшы Дастан Сәтбаевтың трансфері бойынша келісімге келді. Ол 2026 жылдың жазында 18 жасқа толғаннан кейін ресми түрде ағылшын клубына қосылады. Оған дейін Сәтбаев «Қайрат» сапында ойнай береді.