Әл Фарабидегі өліммен аяқталған ЖКО Zeekr жүргізушісі алқабилерден бас тартты

Tengrinews.KZ парақшасынан алынған ақпаратқа сүйене отырып, Qazaq24.com хабарлама жасады..

Алматыда әл-Фараби даңғылында үш адамның өмірін қиған жол апаты бойынша алдын ала тыңдалым аяқталды. Судья тараптардың негізгі өтініштерін қарап, айыпталушыға қатысты бұлтартпау шарасын өзгеріссіз қалдырды, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.

Сот шешімі

Төрағалық етуші судья Еркін Майшинов сотталушыға қатысты бұған дейін таңдалған бұлтартпау шарасын күшінде қалдырды: А. П. әлі де қамауда болады. Басты сот талқылауының басталуы 1 маусымға белгіленді.

Сондай-ақ судья оған алқабилер сотымен қаралу құқығын түсіндірді, бірақ сотталушы бұл мүмкіндіктен бас тартты. Осыған байланысты қылмыстық істі төрағалық етуші судья жеке өзі қарайды.

Гибридті формат және деректерді қорғау

Сонымен қатар сотталушының қорғаушысы оның денсаулық жағдайын алға тартып, отырыстарға қашықтан қатысуына рұқсат беруді сұрады. Сот бұл өтінішті ішінара қанағаттандырды: сотталушы жауап алу және тараптардың жарыссөзі кезінде сотқа келуге міндетті.

"Қорғаушының сотталушының сот отырысына бейнеконференция байланысы арқылы қатысу туралы өтініші ішінара қанағаттандыруға жатады, ол жауап алу және тараптардың жарыссөзі кезінде офлайн режимде қатысуы тиіс", – деп қаулы етті төрағалық етуші.

Бұдан бөлек сот адвокаттың қорғаушы тарапқа қылмыстық істің барлық материалымен егжей-тегжейлі танысу үшін қосымша уақыт беру туралы өтінішін толық көлемде қанағаттандырды.

Айта кетерлігі, сотта сотталушының да, жәбірленушілердің де өкілдері БАҚ-қа процесс қатысушыларының жеке деректері мен суреттерін жариялауға тыйым салуды сұрады.

Сот Қазақстанның азаматтық заңнамасы нормаларына сүйене отырып, олардың өтінішін қолдады.

Жүргізушіге қандай айып тағылып отыр және оған қандай жаза тағайындалуы мүмкін?

Күдікті А. П. Қылмыстық кодекстің 345-1-бабының 4-бөлігі "Алкогольдік масаң күйде жол жүрісі қағидаларын бұзу, абайсызда екі немесе одан да көп адамның өліміне әкеп соғу" бойынша айыпталып отыр.

Анықтама: Бап санкциясы белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айыра отырып, 7 жылдан 10 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруды қарастырады.

Айыптау актісі

Алдын ала тыңдау барысында мемлекеттік айыптаушы айыптау актісін оқыды. Тергеу нұсқасы бойынша, сотталушы А. П. – Zeekr 001 автокөлігінің иесі әрі жүргізушісі – рөлге мас күйінде отырған.

Сондай-ақ айыптау мәліметтеріне сәйкес, көлікте тіркеу құжаттарына сәйкес келмейтін 100 QR 02 нөмірі болған.

"Жүргізушіге көлікті тіркеу құжаттарына сәйкес келмейтін мемлекеттік нөмірлермен басқаруға тыйым салынады. Алайда сотталушы әл-Фараби даңғылымен батыс бағытта жалған 100 QR 02 мемлекеттік нөмірі тағылған Zeekr 001 көлігімен келе жатып, шамамен сағат 3:30-да белгіленген жылдамдық режимін сағатына 80 шақырымнан асырып жіберген және жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды қолданбаған. Осылайша ол жол қозғалысының басқа қатысушыларының өмірі мен денсаулығына үнемі қауіп төндірген. Меңдіқұлов көшесімен қиылыста сотталушы қарсы бетке шығып кетіп, әл-Фараби даңғылымен шығыс бағытта келе жатқан Mercedes-Benz автокөлігімен бетпе-бет соқтығысқан", – деді прокурор.

Соқтығысу салдарынан оқиға орнында үш адам қаза тапты: 1996 жылы туған Mercedes жүргізушісі, сондай-ақ оның 2003 және 2005 жылы туған екі жолаушысы.

Айыптау актісін оқу кезінде қаза тапқандардың туыстары көз жасына ерік берді.

Сотталушы қандай жылдамдықпен жүрген?

Сондай-ақ прокурор сотқа айыптаудың негізі болған ресми сараптамалардың қорытындысын жариялады. Оған сәйкес, сотталушы жеңіл дәрежелі мас күйінде болған, ал соқтығысу алдында оның көлігінің жылдамдығы сағатына 219 шақырым болған.

Сотталушы өзіне тағылған айыптың мәнін түсінетінін мәлімдеп, БАҚ-та суреті мен анкеталық мәліметтерін жарияламауды сұрады. Сондай-ақ ол істі алқабилердің қатысуымен қараудан бас тартты.

ҚР ІІМ видеосынан кадр "Ақталуға тырыспаймын" – Zeekr жүргізушісі

Төрағалық етуші судья тараптардың басты сот талқылауын өткізу форматы туралы пікірін тыңдағаннан кейін, сотталушы А. П. қаза тапқандардың отбасыларына көңіл айтып, кешірім сұрады.

"Ешқандай сөз де, әрекет те жақындарыңызды қайтара алмайтынын түсінемін. Әр отбасына қандай қайғы әкелгенімді сеземін. Өз іс-әрекетімді ақтауға тырыспаймын. Ештеңеден дәметпеймін де, үміттенбеймін де. Заң бойынша жазамды толық өтеуге дайынмын. Тек бостандыққа шығып, қолдан келгенше отбасыларыңызға көмектескім келеді. Өзімді де кешірмеймін, сіздерді ұмытуға да жол бермеймін. Кешіріңіздерші", – деді ол.

Отырыс аяқталғаннан кейін журналистер қаза тапқандардың туыстарымен сөйлеспек болғанымен, олар пікір білдіруден бас тартты. Қаза тапқан қыздардың бірінің отбасының ұстанымы туралы олардың өкілі Мейірман Шекеев егжей-тегжейлі айтып берді.

"Біздің тарап материалдық және моральдық зиянды өтеу туралы азаматтық талап арыз береді. Біз моральдық шығын ретінде 100 миллион теңге талап етеміз, өйткені адам өмірі баға жетпес құндылық. Сондай-ақ марқұм автокөлік сатып алу үшін несие алған болатын – қазір ата-анасы оны әлі де төлеп жатыр", – деді Шекеев.

Сондай-ақ Мейірман Шекеев қаза тапқандар бірінің отбасы сотталушымен татуласқанын қосып өтті.

Әл-Фарабидегі қайғылы оқиғаның хронологиясы

Еске салайық, 21 наурызға қараған түні Алматыда ірі жол апаты болды: әл-Фараби даңғылы мен Меңдіқұлов көшесінің қиылысында Mercedes пен Zeekr автокөліктері соқтығысты. Жол-көлік оқиғасы салдарынан үш адам қаза тапты.

Mercedes маркалы көліктің 29 жастағы жүргізушісі мен 20 және 22 жастағы екі жолаушы қыз оқиға орнында көз жұмды. Zeekr жүргізушісі аман қалып, түрлі жарақатпен ауруханаға жатқызылды. Жол апаты кезінде ол мас болған.

Оған қылмыстық іс қозғалды. Қылмыстық кодекстің 345-бабы 4-бөлігі 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын қарастырады.

Сонымен қатар мемлекеттік нөмір белгілері заңсыз берілуі мүмкін деген уәждер бойынша Өзіндік қауіпсіздік департаментімен қылмыстық іс қозғады, бірнеше лауазымды адам қызметінен босатылды.

12 мамырда істі тергеу аяқталды. 28 мамырда Алматының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында алдын ала тыңдау өтті.

Әлеуметтік желілерде жол апатына полиция қызметкері қатысқан көше жарысы себеп болуы мүмкін деген нұсқалар пайда болды, содан кейін тексерулер мен қызметтік тергеулер басталды. ІІМ Алматы ПД-ның бірқатар басшыларын қызметінен шеттетті, олардың бірінің жүргізушісі ұсталды.

Жанжалдың салдары

Осыдан кейін 26 наурызда ІІМ мәлімдеме жасады. Сондай-ақ министрдің бұйрығымен Алматы Полиция департаменті бастығының сыртқы қызметтер мен жол қауіпсіздігін қадағалайтын орынбасары, сондай-ақ әкімшілік полиция және қоғамдық қауіпсіздік басқармаларының басшылары қызметтерінен босатылды.

Сондай-ақ ІІМ тергеудің жаңа мән-жайларын хабарлады.

"Полиция департаменті басшыларының бірінің жүргізушісіне қатысты әрекетсіздік дерегі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Ол уақытша ұстау изоляторына қамалды. Қызметтік тексеру де, қылмыстық істер де аясында медиа кеңістікте таратылып жатқан ақпаратты қоса алғанда, барлық жағдай егжей-тегжейлі тексерілетін болады", - деп хабарлады бұған дейін департамент бастығы - ІІМ ресми өкілі Шыңғыс Әлекешев.

Сондай-ақ ол мемлекеттік нөмірлік белгілердің заңсыз берілгені туралы уәждер бойынша Өзіндік қауіпсіздік департаменті қылмыстық іс қозғағанын атап өтті.

Анықтама: ІІМ деректері бойынша, 2026 жылдың наурызына сәйкес, Қазақстанда мемлекеттік нөмірлер үшін тыйым салынған 106 әріптік тіркесімнің тізімі бар. Тыйым салынған сериялардың ішінде: SEX, USA, KNB, MVD, OPG, SOS және басқалары бар. Ішкі істер министрлігі бұған дейін түсіндіргендей, тыйым 2018 жылы Мәдениет және спорт министрлігінің Тілдерді дамыту комитеті жүргізген тілдік сараптамаға негізделген.