Әлемдік БАҚ тағы Қазақстан: Екінші АЭС құрылысы, киберқылмыс, еңбек мигранттары мен ЖИ

Қазір Қазақстанда 14 666 шетел азаматы жергілікті атқарушы органдардың рұқсатымен еңбек етіп жүр. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің дерегінше, олардың басым дені шекаралас аймақтан келген. Апта ішінде CentralAsia сайты елге қай мемлекеттен қанша азамат жұмыс іздеп келгенін жариялады.

Министрлік дерегінше, мигранттардың арасында 561-і – басшылар мен олардың орынбасарлары, 2 280-і – құрылымдық бөлімшелердің басшылары. Негізгі бөлігі мамандар (3 884 адам) мен білікті жұмысшылардан (988 адам) тұрады. Сонымен қатар маусымдық жұмыстарға 3 036 адам, ал корпоративтік ауысу аясында 3 918 адам тартылған.

Қазіргі уақытта 1 896 жұмыс беруші шетелдік азаматтарды жұмысқа алған. Бұл кәсіпорындарда 339 мыңнан астам қазақстандық еңбек етеді, яғни жалпы қызметкерлердің 96%-ын отандық кадрлар құрайды.

Шетелдік жұмысшылардың көбі құрылыс (4 799 адам), ауыл, орман және балық шаруашылығы (3 065 адам), тау-кен өнеркәсібі (1 187 адам) және өңдеу саласында (1 085 адам) жұмыс істейді.

Қазақстанға негізінен Қытай (5 330 адам), Өзбекстан (2 682 адам), Түркия (1 046 адам) және Үндістан (1 012 адам) елдерінен азаматтар келеді. Биыл шетелдік жұмыс күшіне арналған 19,4 мың квота әзірленген.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қызылорда облысына жұмыс сапары барысында өңір жұртшылығымен кездесті. Сол сәтте екінші АЭС құрылысына қатысты пікір білдіріп, жақын арада құрылыс жұмыстары басталатынын айтқан. Мемлекет басшысының сөзін ресейлік ТАСС ақпарат агенттігі бөлісті.

«Бұдан бөлек, атом стансаларын салуымыз керек. Қазір бірінші стансаның құрылысы басталды. Таяу арада екінші АЭС жобасын қолға аламыз», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент қыркүйектегі Жолдауында «екінші және тіпті үшінші АЭС құрылысын жоспарлауға қазірден бастап кірісу қажет» деп мәлімдеген болатын.

Ал маусым айында Атом энергиясы жөніндегі агенттігі қытайлық CNNC компаниясын кезекті АЭС салу жөніндегі консорциумның ықтимал көшбасшысы деп атады. Қазір Бейжіңмен келіссөздер жүргізілуде.

Айта кетейік, Қазақстандағы алғашқы АЭС-ті салу бойынша консорциумның көшбасшысы – «Росатом».

Қазақстанның көлік-логистика саласындағы инвестиция көлемі жылдан-жылға артып келеді. Мемлекет 2035 жылға дейін Шығыс-Батыс және Солтүстік-Оңтүстік бағыттарындағы көлік дәліздерін дамытуға 23 млрд доллардан астам қаражат бөлуді жоспарлап отыр. Мұндай ақпарат Еуразиялық даму банкінің «Еуразиялық көлік құрылымы: жобалар обсерваториясы және интерактивті карта» баяндамасында айтылған. Ұйымның дерегін Report таратты.

Құжатқа сәйкес, Қазақстанда барлығы 42 жоба іске асырылуда немесе жоспарланған. Олардың кем дегенде төртеуі трансшекаралық сипатқа ие:

· Аягөз – Бақты темір жолының және Қазақстан мен Қытай арасындағы үшінші шекара өткелінің құрылысы;

· Алматы – Ыстықкөл (Қырғызстан) ақылы автомагистралінің құрылысы;

· Жаңаөзен – Кендір –Түрікменстан шекарасы автомагистралінің, «Солтүстік – Оңтүстік» ККМ шығыс бағыты учаскесінің құрылысы;

· Дарбаза – Мақтаарал темір жолының және Өзбекстанмен жаңа шекара өткелінің құрылысы.

Автожол секторын дамытуға 16,7 миллиард доллар немесе жалпы көлемнің 71,7%-ін инвестициялау жоспарланып отыр. Теміржол саласына 4,2 миллиард доллар бөлінеді.

Тағы 1,5 миллиард доллар Каспийдегі теңіз порттары мен флотты дамытуға бағытталады. Логистикалық орталықтарды, шекарадан өту пункттерін және әуежайлардың жүк терминалдарын дамыту жобаларына 0,9 миллиард доллар бөлінеді.

Қазір Қазақстан Еуразиялық көлік құрылымын дамытуға инвестициялар көлемі бойынша Еуразиялық өңірдегі 13 мемлекеттің арасында екінші орынды иеленді. Бұл жалпы инвестицияның 10%-ін құрайды. Сондай-ақ республика 44% көлемімен Орталық Азияда бірінші орында тұр.

Вьетнам астанасы Ханой қаласында БҰҰ-ның киберқылмысқа қарсы конвенциясына қол қою рәсімі өтті. Шараға ел атынан Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары полиция генерал-майоры Бауыржан Әленов бастаған делегация қатысты.

Anadolu ақпарат агенттігінің хабарлауынша, аталған құжат ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласындағы қылмысқа қарсы күрес үшін қабылданған. Келісім жаһандық киберқауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталып отыр. ҚР ІІМ Конвенция жобасын әзірлеу барысында ұлттық мүдделерді басты назарға алған.

Конвенцияға қол қою Қазақстанның цифрлық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, киберқатерлерге қарсы іс-қимылдың ұлттық жүйесін жетілдіру жөніндегі мемлекеттік саясатын іске асырудағы маңызды қадам болды.

Қазақстан Орталық Азия мемлекеттері арасындағы жасанды интеллект көшбасшысы болуға тырысып отыр. Осы мақсатта технологиялық компаниялар мен өнімдердің қатарын арттырмақ. Euronews телеарнасының East-West Connect бағдарламасы тақырыпты жан-жақты талқылады.

Қазақстан Орталық Азиядағы ЖИ секторындағы жетекші ел болуға бейіл. Қазір саладағы стартаптарға басымдық беріп, оқу аудиториясынан дайын нарыққа дейін инфрақұрылымды әзірлеу үстінде. Әсіресе, жаһандық ЖИ хабын құру арқылы ОА-дағы жасанды интеллектіні әзірлеу және енгізу орталығына айналуы мүмкін.

Жалпы алдағы уақытта өңірдегі қолдау табатын стартаптардың көбі ЖИ саласына ойыспақ. Қазақстан алғашқылардың бірі болып құны миллиард доллар болатын ауқымды жобаны іске қосты.

Қазақстан жылына 100 стартапты іске қосуға ниетті: Астанада ЖИ-ге бағытталған алғашқы университет құру, Alem AI Халықаралық жасанды интеллект орталығын ашу жоспарланған. Осылайша, ғылым-таланттар-бизнес үштігін нығайтуға қол жетеді деген жоспар бар.