Еуродепутат Томаш Фройлих: Еуропада бәрі бірдей Қазақстанның маңызын түсіне бермейді

— Биыл Қазақстан мен Еуроодақ арасындағы Кеңейтілген әріптестік және ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылғанына 10 жыл толды. Қазіргі саяси және экономикалық өзара іс-қимылды, сондай-ақ парламентаралық серіктестікті қалай бағалайсыз?

— 2015 жылғы желтоқсанда еркін сауда туралы келісім (EPCA) күшіне енгеннен бері ЕО мен Қазақстан арасындағы саяси және экономикалық ынтымақтастық айтарлықтай тереңдеді. Еуроодақ бүгінде Қазақстанның басты сауда және инвестициялық серіктесіне айналды, елдің жалпы сауда айналымының шамамен 40 пайызы ЕО үлесіне тиесілі.

Мен мүше болып отырған Еуропарламент пен Орталық Азия елдерімен байланыс жөніндегі делегация шеңберіндегі парламентаралық өзара іс-қимыл өте жемісті және өзара сенімге негізделген. Қазақстанның басқа мемлекеттік органдарымен байланыстар да жоғары деңгейде және тұрақты дамуда.

Әрине, Еуропадағы кейбір саясаткерлер мен сарапшылар Қазақстанның Еуропа үшін стратегиялық маңызын толық сезіне қойған жоқ. Алайда бұл түсінік тез қалыптасып келеді. ЕО соңғы бастамалары арқылы Қазақстанмен түрлі салада берік әрі ұзақмерзімді серіктестік орнатуға ниетті екенін ресми түрде растады. Бұл тұрғыда Еуропарламенттегі «Егемен ұлттар Еуропасы» (ESN) фракциясы ынтымақтастықты ілгерілетуде белсенді рөл атқарып отыр.

Азияның жүрегіндегі тарихи Жібек жолы бойындағы елдер Еуропа үшін бірнеше ғасыр бұрынғы өз маңызын қайта қалпына келтіріп жатыр. Бұл жаңа құрлықаралық байланыс бәріміз үшін пайдалы болмақ.

— Қазақстандағы саяси және конституциялық реформалар туралы не айтар едіңіз? Елдің 2027 жылы бір палаталы парламентке көшу жоспарына қалай қарайсыз?

— Мен, әрине, Қазақстанның ішкі саясатына баға беруді өзіме міндет етпеймін. Дегенмен соңғы жылдардағы өзгерістерге сырт көзбен қарағанда, елдің даму бағыты өте оң деп айтар едім.

Қазақстан күрделі геосаяси жағдайда тұрақтылық пен прагматизмнің үлгісін көрсетіп отыр, жақсы экономикалық көрсеткіштерге қол жеткізуде және аймақта тұрақтылықтың тірегіне айналды. Бұл көршілес елдерге де оң әсер етіп, бүкіл Орталық Азия өңірінің өсіп келе жатқан әлеуетіне әлем назарын аударды.

Нақты реформаларға келсек, Германияда да іс жүзінде бір палаталы парламент жұмыс істейді және бұл жүйе өз тиімділігін дәлелдеген. Егер Қазақстан осы жолды таңдаса, ұқсас оң нәтижелерге қол жеткізуі әбден мүмкін. Мен сіздерге институттарды жаңғырту мен тиімді басқару жолында сәттілік тілеймін. Брюссель тәжірибесінен білемін – шамадан тыс бюрократия мен құрылымдардың көптігі басқаруды қиындатады.

— 25 қазанда Қазақстан Егемендік декларациясының қабылданғанына 35 жыл толуын атап өтті. Қазақ халқына қандай тілегіңіз бар?

— Менің Орталық Азияға, әсіресе Қазақстанға жасаған сапарларым ерекше әсер қалдырды. Сіздердің елдеріңіз үлгі тұтарлық даму кезеңін бастан өткеріп жатыр, бұл өзге өңірлер үшін де пайдалы тәжірибе бола алады.

Қазақстан – аймақтағы ең қуатты экономикасы бар, халықаралық беделі жоғары ел, сондықтан ол бүкіл Орталық Азия үшін бағыт-бағдар беруші мемлекет саналады.

Мен сіздерге соңғы жылдардағыдай көпвекторлы дипломатияны, жоғары экономикалық серпінді және саяси тұрақтылықты сақтай отырып, осы жолмен табанды жүруді тілеймін.

Қазақстан егемендігін өз азаматтарының игілігі үшін тиімді пайдаланып, Еуропалық одақпен ынтымақтастықты одан әрі дамытады деп сенемін. Өз тарапымнан мен Еуропарламентте Қазақстан мен ЕО арасындағы сенімді және сындарлы серіктестікті тереңдету жолында қолдау білдіремін.

— Әңгімеңізге рахмет!