Геологиялық деректерді ЖИ көмегімен цифрландыратын ауқымды жоба жүзеге асып жатыр

Жолдауда геологиялық ақпаратты цифрландыру мен жүйелеу процесін жеделдетудің, сондай-ақ осы салаға жасанды интеллект технологияларын кеңінен енгізудің маңыздылығына ерекше назар аударылған.

Осыған байланысты қазіргі уақытта Қазақстанда геологиялық деректерді сақтау, құрылымдау және тиімді пайдалану мақсатында жасанды интеллект технологияларын енгізу бойынша жүйелі жұмыс қолға алынған. Аталған бағытта Ұлттық геологиялық қызмет жасанды интеллект элементтері қолданылатын Big Data негізіндегі ақпараттық жүйені құру жобасын іске асырып жатыр.

Жоба ғылыми-зерттеу, ғылыми-техникалық және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар аясында жер қойнауын пайдаланушылардың қаражаты есебінен қаржыландырылады. Қазақстан Республикасының «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» кодексіне сәйкес, пайдалы қазбаларды өндіруге бағытталған шығындардың 1 пайызы ғылым мен технологияны дамытуға бөлінеді.

- Цифрландыру жұмыстарының негізгі мақсаты – 1950-1990 жылдар аралығында Қазақстан аумағындағы барлық геологиялық қорларда жинақталған тарихи геологиялық ақпаратты жасанды интеллект технологиялары арқылы машина оқи алатын форматқа көшіру. Жалпы көлемі шамамен 5 миллион бірлікті құрайтын бұл деректер елдің геологиялық ақпаратына орталықтандырылған қолжетімділікті қамтамасыз етіп, жер қойнауын пайдалану саласында инвестициялық шешімдер қабылдау үшін маңызды база қалыптастырады, - делінген Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің ақпаратында.

Қазіргі уақытта бастапқы геологиялық ақпараттың 97,5 пайызы цифрландырылған. Бұл шамамен 4,7 миллион деректер объектісін қамтиды. Атап айтқанда, олардың қатарында 4 289 571 қағаз құжат парағы, 250 000 графикалық қосымшалар парағы, 96 020 магниттік таспа және 62 245 картридж бар.

Қазақстандағы барлық геологиялық ақпаратты толық цифрландыру және жүйелеу жұмыстарын 2026 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланып отыр. Жобаны іске асыру нәтижесінде мәтіндік, кестелік және графикалық деректерді машина оқи алатын форматқа көшіру, толық функционалды геоақпараттық жүйе негізінде құрылымдалған деректер базасын қалыптастыру, кеңістіктік деректерді сүзгілеу мүмкіндігін енгізу көзделген.

Сонымен қатар, мамандарды жасанды интеллект пен data science құралдарын қолдануға оқыту, интерактивті карта, аналитикалық құралдар және интеллектуалды чат-бот енгізу жоспарланып отыр.

Айта кетейік, Петропавлда көшені тазарту жұмыстарын есепке алуға жасанды интеллект жүйесі қолданылып жатыр.