Халықаралық сарапшы: Үндістан Қытай шекарасындағы тұрақтылық жаһандық маңызға ие

Форумның «Қиылыстағы көпполярлық: Бөлінген әлемдегі жаһандық басқару жүйесін реформалау» атты панельдік сессиясы барысында сарапшылар өңірге, жаһандық геосаяси ахуалға қатысты түйткілдерді талқылады.

Мәселен Үндістандағы Ғаламдық зерттеулер институтының президенті Ашок Саджанхар Қытай мен Үндістан арасындағы кейбір шекаралық түйткілдерге және оны реттеу бағытындағы қолға алынып жатқан шараларға тоқталды. Оның айтуынша, халқы көп екі алып ел арасындағы шекара мәртебесі әлі толық айқындалмапты.

– Қытай – әлемдегі екінші ірі экономика саналады. Үндістан бүгінде әлемдегі төртінші ірі экономика деңгейіне жетті. Жақын уақытта ол да әлемдегі екінші ірі экономикаға айналуға шақ тұр. Осы екі ел арасындағы шекара ұзындығы 3 500 шақырымды құрайды. Бұл шекараның мәртебесі толық айқындалмаған. Қазір Қытай тарапымен осы мәселе бойынша келіссөздер жүріп жатыр, – дейді сарапшы.

Оның айтуынша, Үндістан мен Қытай үшін, сондай-ақ бүкіл өңір мен әлем үшін екі ел арасындағы қатынастардың қалыпты, бейбіт, болжамды және тұрақты болуы аса маңызды.

– 2000 жылы кейбір аумақтар Үндістанға тиесілі деп танылып, сол жағдай шиеленіске себеп болған еді. Алайда бүгінде негізгі мақсат – сол кездегі жағдайды қалпына келтіріп, қарым-қатынасты тұрақтандыру болып отыр. Қазір дәл осы бағытта нақты жұмыстар жүргізіліп келеді, – дейді Ашок Саджанхар.

Ол екі ел арасындағы сауда қатынастары да қалыпқа келтіріліп жатқанын жеткізді.

Айта кетсек, бұған дейін Қытай Мемлекеттік кеңесі жанындағы Даму зерттеу орталығының Еуропа және Азияның әлеуметтік дамуы институты Ғылыми кеңесінің төрағасы Ли Юнцюань ІІ Astana Think Tank Forum-2025 халықаралық форумда сөз сөйлеп, «қырғи-қабақ соғыстан» кейінгі әлемдік құрылымның трансформациясын талдағанын жазғанбыз.