Инновация шаһарының аяқ алысы

Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып, Qazaq24.com түсініктеме жасады..

Премьер-министр Олжас Бектенов жұмыс сапарымен Алматы облысына барды. Сапар аясында Мемлекет басшысының халыққа Жолдауында қойылған Алатау қаласы базасында инвестицияларды, технологиялар мен іскерлік белсенділікті тартудың жаңа экономикалық полюсін қалыптастыру жөніндегі тапсырмалардың орындалу барысы қаралды.

Инфрақұрылым және инвестиция

Ұлттық экономика вице-министрі Бауыржан Омарбеков пен Алматы облысы әкімінің орынбасары Рустам Исатаев Премьер-министрге Алатау қаласы аумағындағы инвестициялық жобалардың іске асырылуы, қала құрылысы мен инфрақұрылым жобаларын жүзеге асыруға дайындық барысы, өңірді электр энергиясымен қамтамасыз ету мен қажеттіліктерді ескерген жағдайда жаңа өндірістерді іске қосу мәселелері туралы баяндады.

Ұлттық экономика министрлігінің дерегіне сәйкес, бүгінде Алатаудың Бас жоспарына түзетулер енгізілді. Инженерлік желілердің салалық схемалары, егжей-тегжей жоспарлау жобалары мен инфрақұрылымды дамытудың Жол картасы бекітілген.

Жол картасының бірінші кезеңі 365,1 млрд теңге сомасына 21 жобаны жүзеге асыруды көздейді. 2026–2027 жылдары қосалқы стансалар, су жинау торабы мен газ құбырлары салынумен қатар, қолданыстағы инженерлік инфрақұрылым объектілерін реконструкциялау, жаңа нысандар салу жоспарланып отыр. Ал 2028–2030 жылдарды қамтитын екінші кезең 312,5 млрд теңгеге 9 жобаны қамтиды. Оның қатарында екі қосалқы станса, автоматтандырылған газ тарату стансасы бар газ құбыры, кәріз тазарту нысандары мен 49 шақырым автомобиль жолдарының құрылысы бар.

Жалпы алғанда, 2050 жылға дейінгі кезеңде инвестициялардың жалпы көлемі 10,4 трлн теңге деңгейінде инфрақұрылымдық жобалар пулы қалыптастырылды. Оның 3,1 трлн теңгесі 2030 жылға дейін жүзеге асырылуға тиіс. Инфрақұрылымды дамыту бюджет қаражаты есебінен ғана емес, сондай-ақ жеке инвестициялар мен EPC-келісімшарттар арқылы қамтамасыз етілетіні атап өтілді.

Бұған қоса тартылатын инвестициялар жөнінде ақпарат ұсынылды. Бүгінде жалпы құны 1,5 трлн теңге болатын 32 инвестициялық жоба дайын. Соның ішінде 20 жоба белсенді жүзеге асырылып жатыр, атап айтқанда, 8 жоба – логистика, 6 – құрылыс пен өнеркәсіп, 3 – туризм, 3 – тамақ өнеркәсібі саласына тиесілі. Бұл жобалардың жүзеге асырылуы шамамен 1,2 трлн теңге инвестиция тартуға, 22 мыңнан астам жұмыс орнын ашуға мүмкіндік беретіні айтылды.

Тамақ өнеркәсібі саласында Премьер-министр инвестицияның жалпы көлемі шамамен 360 млн доллар болатын «PepsiCo Central Asia» ірі жобасының жүзеге асырылу қарқынымен танысты. Кәсіпорынның өндірістік қуаты – 21 мың тонна, мұнда 900-ге дейін жаңа жұмыс орны құрылады деп жоспарланып отыр.

Сапар барысында Премьер-министр Алатау қаласында «Mars Petcare Kazakhstan» ЖШС-ның үй жануарларына арналған дайын азық өндіру зауытына барды. Өндірістерді локализациялау мен қайта өңдеу өнеркәсібін дамыту саясаты аясында іске асырылып жатқан жоба жылдың ортасында басталуға тиіс..

Сонымен қатар, «Iconic Towers» зәкірлік жобасы да назардан тыс қалмады. Оның құрылысы туралы келісімге былтырғы қыркүйекте Мемлекет басшысының Қытайға мемлекеттік сапары аясында қол қойылған болатын. Инвестиция көлемі 800 млн доллардан асады. Архитектуралық тұжырымдаманы әзірлеуге америкалық «SOM» компаниясы тартылды. Кешеннің жалпы ауданы 276,8 мың шаршы метрді құрайды. Жоба екі мұнараны, кеңселерді, пәтерлерді, қонақүй мен сауда орындарын қамтиды. Жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеу 2027 жылғы сәуірге дейін аяқталып, құрылыс жұмыстарын биылғы мамырдан бастап, 2029 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған.

Алатау қаласының жобаларын іске асыруға байланысты Алматы облысында электр энергиясын тұтыну көлемі өсіп келеді, қазіргі деңгейі – 750–800 МВт. Бұл көрсеткіш 2030 жылға қарай 2 064 МВт, 2050 жылға қарай 4 164 МВт болуы мүмкін деген болжам бар. Қолданыстағы қуат көздерінің жеткіліксіздігі қосалқы стансалар құрылысы мен реконструкцияны қажет етеді. Үкімет 15 қосалқы станса салу туралы шешім қабылдады. Бұл жаңа трансформаторлық қуаттарды пайдалануға беруге әрі инвесторларды электр энергиясымен қамтамасыз етуге мүмкіндік жасайды.

Алатау қаласы бойынша бекітілген Жол картасы аясында шамамен 162 млрд теңге болатын қосымша 11 қосалқы станса салу және реконструкциялау жоспарланғаны атап өтілді. Бұл қала дамуының тұрақтылығы мен инвестициялық жобалардың іске асырылуы үшін негізгі шарт болып отыр.

«Инфрақұрылым әрқашан озық қарқынмен дамуы керек, бірақ біз сәл кешігіп келеміз. Жалпы, мұндай мәселе еліміз бойынша бар. Қазір Президент бұған үлкен көңіл бөліп отыр. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Үкімет қажетті қаражат бөліп жатыр. Біз мемлекеттік қаржыны тұрақтандыру үшін салық реформасын жүргіздік. Бұл қаражат бізге инфрақұрылымға салуға қажет. Бұл ақша ешқайда кетпейді, тікелей экономикаға салынады. Егер мемлекет инфрақұрылымға инвестиция салса, онда инвесторлардың сенімі артып, келе бастайды. Даму осыдан басталады. Басқа жол жоқ. Сондықтан біз инвестиция саламыз әрі биылдан бастап бюджеттің мүмкіндіктері басқаша болады. Бірге жұмыс істейтін боламыз», деді О.Бектенов.

Үкімет жобаларға толық қолдау білдіріп отыр. Қала арнайы мәртебе мен қосымша институционалдық жағдайларға ие. Осыған байланысты Премьер-министр жергілікті атқарушы органдардың қаланы дамыту бағытындағы жұмысын күшейтуді тапсырды. Президент қойып отырған міндеттер аясында Алатау бүгінде іскерлік белсенділік пен инновацияның жаңа орталығы ретінде қалыптасып келеді. Осыған орай қала сәулеті адам игілігіне әрі бизнеске қолайлы орта қалыптастыруға бағытталуға тиіс.

Осы мақсатта «Alatau City Authority» Қоры мен Алматы облысының әкімдігіне инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту, инвестицияларды тарту, индустриялық, логистикалық және инновациялық жобаларды жүзеге асыру үшін жан-жақты жағдай жасау тапсырылды.

Өңірде өңделген тауар үлесі 90%-ға жетті

Сондай-ақ Премьер-министр бірқатар инвестициялық және өнеркәсіптік жобаның жүзеге асырылу барысымен танысты. Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев өткен жылдың қорытындысы бойынша өңірге 1,3 трлн теңге инвестиция тартылғанын, бір жылдағы өсім 29,4% болғанын баяндады. Экономиканың барлық саласында 72 541 жұмыс орны құрылған, оның 58 528-і – тұрақты жұмыс орны. Алматы облысы еліміздің негізгі индустриялық-логистикалық орталықтарының бірі ретінде өз ұстанымын дәйекті түрде нығайтып келеді.

Сапар аясында Премьер-министр Қарасай ауданының Көкөзек ауылындағы шикізаттық емес секторды дамытумен айналысатын «Imagine Apple Logistics» ЖШС-ның логистикалық орталығын аралады. Жоба қойма, көлік және басқару үдерістерін біріктіруге, дистрибуциялық ағындарды шоғырландыруға, сондай-ақ ішкі және аймақаралық нарықтарға тұрақты жеткізу тізбегін қалыптастырады. Оның аясында 50 млрд теңгеден астам инвестиция тарту мен 1 мыңнан астам тұрақты жұмыс орнын ашу, сондай-ақ іргелес жол мен әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту қарастырылған. Олжас Бектенов аталған логистикалық орталықты кеңейтуге әрі дамытуға жәрдемдесуді тапсырды. Өңірде логистикалық жобаларды жүзеге асыру нәтижесінде кейінгі үш жылда қойма үй-жайларының жиынтық ауданы 17,5 есеге, яғни 8,8 мың шаршы метрден 153,9 мың шаршы метрге дейін ұлғайды.

Сонымен қатар Үкімет басшысы Алматы облысында салынған, инвестиция көлемі 74 млрд теңге болатын «KT&G» компаниясының заманауи зауытының жұмысымен танысты. Өткен жыл қорытындысында кәсіпорын жергілікті бюджетке түсетін салық түсімдерінің шамамен 4%-ын қамтамасыз етті, бұл оның облыс бюджетінің кіріс бөлігін қалыптастырудағы елеулі үлесін көрсетеді.

Өңірдің негізгі кәсіпорындарының қатарында тамақ өнімдерін өндіруде жүйе құраушы болып саналатын «Маревен Фуд Тянь-Шань» компаниясы бар. Кәсіпорынның қазіргі қуаттылығы жылына 160 мың тонна дайын өнімді құрайды, экспорт көлемі 20 мың тоннадан асады. Жалпы, былтыр өндірісті жаңғыртуға 35 млрд теңге инвестицияланды, 700-ге жуық жұмыс орны ашылды, бұл ретте қызметкерлердің 95%-ы жергілікті тұрғындар. Биыл компания жаңа өндірістік желіге қосымша 4,5 млрд теңге салуды жоспарлап отыр. Бұл өндірістік қуатты 170 мың тоннаға дейін, ал қызметкер санын 780 адамға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Жалпы, 2030 жылға дейін «Маревен Фуд Тянь-Шань» ЖШС өндірісті кеңейтуге тағы 21 млрд теңге инвестиция салуға ниетті. Нәтижесінде, 1 мыңға дейін жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр, бұл жергілікті экономиканың дамуына әрі өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға ықпал етеді.

Сапар барысында агроөңдеуді дамытуға көңіл бөлінді. Премьер-министр «Қапшағай бидай өнімдері» зауытының базасында агроөнеркәсіптік кластердің қызметімен танысты. Зауыттың өндірістің қуаты – 1 млн тоннадан астам, инвестиция көлемі – 12 млрд теңге. Кәсіпорын тек жергілікті шикізат базасын пайдаланады әрі экспортқа бағдарланған. Айталық, бір жарым айда шамамен 110 мың тонна өнім өндірілді, оның 98%-ы ҚХР нарығына, Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне жеткізілді. Былтыр алғаш рет отандық астық Вьетнамға жөнелтілді.

Жалпы алғанда, экспортқа бағдарланған кәсіпорындардың өндірістік қуатын арттыру өңдеу өнеркәсібінің экспортын ұлғайтуға ықпал етеді, тек өткен жылдың 8 айында оның көлемі 618,5 млн долларды құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 28,5%-ға артық, осылайша экспорттың жалпы көлеміндегі өңделген тауарлардың үлесі шамамен 90%-ға жетіп отыр.

«Біздің мақсатымыз – қосылған құны жоғары өнім шығару. Сондықтан кәсіпорындарға өсуі үшін тұрақты және болжамды жағдайларды қамтамасыз ете отырып, қайта өңдеуді, логистика мен экспортты дәйекті түрде дамыту маңызды», деді О.Бектенов.

Соңғы жаңалықтар