Қарлығаш Жаманқұлова: Демократиялық институттар Қазақстанның қауіпсіздік жүйесінің бір бөлігі

Қазақстандағы конституциялық өзгерістердің негізінде адам құқықтарын қорғау, мемлекеттің азаматтар алдындағы жауапкершілігін арттыру және қоғамның сенімін нығайту қағидаттары жатыр. Жаңа Конституция мемлекеттік институттар жүйесін жаңартып қана қоймай, азаматтардың құқықтарын қорғауға арналған қосымша кепілдіктерді де бекітті. Бұл өзгерістердің елдің тұрақты дамуы үшін маңызы туралы Құрылтай депутаты Қарлығаш Жаманқұлова Варшада өтіп жатқан ЕҚЫҰ-ның Адами өлшем жөніндегі конференциясының жетінші сессиясында айтты, – деп хабарлайды Aikyn.kz. 

Конференцияға қатысушылар алдында сөз сөйлеген депутат адам құқықтарын сақтау, мемлекеттік органдардың есептілігі мен қоғамның сенімі бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз етуде тікелей маңызға ие екенін атап өтті. Оның пікірінше, демократиялық институттарды дамыту Қазақстанның ішкі дамуына ғана емес, елдің егемендігі мен ұлттық орнықтылығын нығайтуға да ықпал етеді.

«Орталық Азиядағы орта держава саналатын Қазақстан үшін демократиялық институттар – қауіпсіздік инфрақұрылымымыздың бір бөлігі, сондай-ақ егемендігіміз бен орнықтылығымыздың қайнар көзі», – деді Қарлығаш Жаманқұлова.

Саяси өзгерістерге тоқталған депутат мемлекеттік басқару жүйесінің жаңаруына және азаматтардың шешім қабылдау үдерісіне қатысу мүмкіндіктерінің кеңеюіне назар аударды. Жаңа конституциялық модельде бір палаталы Парламент – Құрылтай маңызды орын алады. Ол заң шығару қызметін жүзеге асырып, сайлаушылардың мүддесін білдіреді және атқарушы билікке парламенттік бақылау жүргізуге өкілетті.

Қоғамның мүддесін білдіретін тағы бір институт – Қазақстанның Халық Кеңесі. Заң шығару бастамасы құқығына ие бұл орган маңызды мәселелерді қоғамдық талқылаудан өткізіп, оларды кейін заң шығару деңгейінде қарастыруға мүмкіндік беруге тиіс.

Қарлығаш Жаманқұлова жаңа Конституцияда бекітілген құқықтық кепілдіктерге де ерекше тоқталды. Мемлекетті дамытудың басым бағыттары қатарында білім, ғылым және инновация белгіленген. Сонымен бірге Ата заң мемлекеттік органдардың заңсыз әрекеттерінен келтірілген зиянды өтету құқығын қарастырады.

«Бұл мемлекеттік биліктің әрбір адам алдындағы міндеттемелері бар екенін айқын көрсетеді», – деді депутат.

Жаманқұлованың айтуынша, жаңа Конституцияның қабылдануы – алдағы жұмыстың бастауы ғана. Реформалардың тиімділігі, ең алдымен, бекітілген нормалардың іс жүзінде орындалуымен, әсіресе азаматтардың құқықтарын қорғау және мемлекеттік институттардың жауапкершілігін қамтамасыз ету мәселелерімен өлшенуге тиіс.

«Халық қабылдаған Конституция халықтың игілігі үшін жұмыс істеуі керек. Біз, депутаттар, әсіресе Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның құрамында болғандар, оның жүзеге асырылуын қадағалап, осы міндеттемелердің іс жүзінде орындалуын қамтамасыз етуге тиіспіз», – деп атап өтті ол.

Сөз соңында депутат мемлекет, халық және ұлт ұғымдарын тоғыстыратын «ел» түсінігіне тоқталды. Оның айтуынша, бұл ұғым ортақ тағдыр мен әр азаматтың ел болашағына деген жауапкершілігін білдіреді.

Қазақстанның басқа Отаны жоқ екенін айтқан Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың сөзін еске салған Қарлығаш Жаманқұлова елдің халықаралық ынтымақтастықты дамытуға және жан-жақты қауіпсіздікті қамтамасыз ету жолындағы бірлескен күш-жігерге бейілді екенін жеткізді.