Дағдарыс және инфляциямен қалай күресуге болады: Нобель сыйлығы екі экономистке берілді

2026 жылғы экономика саласындағы Нобель сыйлығын "макроэкономикалық тұрақтандырудың микроэкономикалық негіздерін әзірлегені" үшін америкалық ғалымдар Роберт Холл мен Майкл Вудфорд иеленді, деп хабарлайды Tengrinews.kz Нобель комитетіне сілтеме жасап.

Ғалымдар не үшін марапатталды?

Стэнфорд университетінің профессоры Роберт Холл мен Колумбия университетінің өкілі Майкл Вудфорд экономикалық саясатты тиімдірек жүргізуге септігін тигізетін макроэкономикалық модельдерді әзірледі.

Олардың зерттеулері жекелеген үй шаруашылықтары мен компаниялардың шешімдері жалпы экономикаға қалай әсер ететінін түсіндіреді. Мұнда адамдар мен бизнестің болашақты қалай болжайтыны да маңызды рөл атқарады: мәселен, олар үкімет пен орталық банктің күтілетін шешімдерін ескере отырып, өз жоспарын өзгерте ме деген мәселе қарастырылған.

Бұл модельдер билікке экономиканы тұрақтандыру үшін тиісті шараларды таңдауға көмектеседі. Экономикалық құлдырау кезінде пайыздық мөлшерлемелерді төмендету және бюджет шығыстарын арттыру іскерлік белсенділікті қолдауға мүмкіндік береді. Ал экономика "қызып кеткен" жағдайда, шаралар шектен тыс сұраныс пен инфляцияны тежеуге бағытталуы мүмкін.

1970-жылдары дәстүрлі экономикалық модельдер күрделі мәселелерге тап болды: елдер экономикалық өсімнің баяулауын, жұмыссыздық пен инфляцияның жоғарылауын бастан кешті. Экономикалық тұрақтандырудың бұрынғы тәсілдері күткендей нәтиже бере бермейтіні анық болды.

Холл мен Вудфорд модельдерді микроэкономикалық негізде - жеке тұлғалар мен компаниялардың тұтыну, жинақтау және баға белгілеу туралы шешімдерін ескере отырып құруды ұсынды.

Мұндай тәсіл экономикалық саясаттың теориялық негізін жетілдіруге көмектесті. Ғалымдардың әзірлемелері үкіметтер мен орталық банктерге экономикалық күйзелістерге, соның ішінде энергетикалық дағдарыстар мен тұтынушылық сұраныстың күрт өзгеруіне жедел әрекет етуге мүмкіндік беретін модельдерді жасау кезінде қолданылады.

2025 жылғы экономика саласындағы Нобель сыйлығы инновацияларға негізделген экономикалық өсімді зерттегені үшін Джоэл Мокирге, Филипп Агийонға және Питер Хауиттке берілді. Ғалымдар технологиялық прогресс пен жаңа идеялардың пайда болуы экономиканың дамуына қалай ықпал ететінін түсіндіріп берді.

Манделаны қорғаған: 2026 жылғы бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты аталды

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз