Қазақстан экономикасы 306 миллиард долларға дейін өсті: 7 жылда не өзгерді

Қазақстан экономикасы жеті жыл ішінде ақшалай мәнде айтарлықтай өсті, құрылыс ең қарқынды дамыған бағыттардың біріне айналды, ал шағын және орта бизнес жұмыспен қамтудың жартысына жуығын қамтамасыз етті, деп хабарлайды Tengrinews.kz Tengenomika Telegram арнасына сілтеме жасап.

Арна мәліметінше, 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) шамамен 306 миллиард долларға жетті. Жеті жыл ішінде долларлық мәндегі көрсеткіш 70,6 пайызға өсті.

Бұл ретте ЖІӨ өсімі әрбір тұрғынның табысы осындай деңгейде артқанын білдірмейді. Өзгерістерді бағалау үшін экономиканың жалпы көлеміне ғана емес, өндіріске, инвестицияға, жұмыспен қамту деңгейіне және халықтың табысына назар аудару маңызды.

Құрылыс 2,4 есе өсті

Қазақстанның номиналды ЖІӨ-сі 61,8 триллион теңгеден 159,6 триллион теңгеге дейін ұлғайды. Алайда номиналды көрсеткіштер өндіріс көлемінің өзгеруін ғана емес, бағаның әсерін де көрсетеді. Сондықтан экономика динамикасын бағалау үшін нақты көрсеткіштерді де ескеру қажет.

Tengenomika дерегі бойынша, қарастырылып отырған кезеңде тауар өндірісі нақты мәнде 38,8 пайызға, ал қызмет көрсету саласы 22,1 пайызға өсті.

Аталған салалардың ішінде айтарлықтай өсім құрылыс саласында байқалды: көлем 2,4 есе артты. Өңдеу өнеркәсібі 41,8 пайызға, ауыл шаруашылығы 25,6 пайызға, ал өндіруші сала 14,9 пайызға ұлғайды.

Қызмет көрсету саласында да айтарлықтай динамика байқалды. Сауда 44,1 пайызға, көлік 38,4 пайызға, байланыс 56,4 пайызға өсті.

Инвестиция өсіп, экспорт кеңейді

Жеті жыл ішінде негізгі капиталға салынған инвестициялар 65,9 пайызға артып, 23,5 триллион теңгеге жетті. Арна мәліметінше, 2019–2025 жылдар аралығындағы тікелей шетелдік инвестициялардың жалпы ағыны 155,7 миллиард доллар болды.

Тағы бір көрсеткіш - шикізаттық емес экспорт. Оның көлемі 15,8 миллиардтан 28,8 миллиард долларға дейін ұлғайды. Бұл елдің өндірістік және экспорттық базасының кеңеюін көрсететін маңызды көрсеткіштердің бірі.

Шағын бизнес еңбек нарығының жартысына жуығын иеленді

Шағын және орта бизнесте жұмыс істейтіндер саны 36,7 пайызға өсіп, 4,53 миллион адамға жетті. Бүгінде жұмыспен қамтылғандар үлесінің 48,6 пайызы ШОБ-та.

Жұмыс істеп тұрған ШОБ субъектілерінің саны 63,5 пайызға артып, 2,2 миллионға жетті.

Сектордың өнім шығару көлемі 3,2 есе ұлғайып, 104,8 триллион теңге болды. ШОБ-тың ЖІӨ-дегі үлесі 9,2 пайыздық пунктке өсіп, 40,9 пайызға жетті.

Бұл ретте ШОБ субъектілерінің 69 пайызы жеке кәсіпкерлер болып отыр. Орта кәсіпорындар субъектілер саны бойынша небәрі 0,1 пайызды иеленгенімен, 428,2 мың адамды жұмыспен қамтыған.

"Бұл кәсіпкерлік құрылымының ерекшеліктерін көрсетеді: сектор экономикада айтарлықтай орын алғанымен, кәсіпорындардың негізгі бөлігі әлі де ауқымы жағынан шағын болып отыр", - деп жазады арна авторлары.

Мемлекет кәсіпкерлерді қалай қолдайды?

2019 жылдан 2026 жылға дейін "Даму" қорының құралдары арқылы 176,7 мың бизнес-жоба қаржыландырылды. Несиелердің жалпы көлемі 10,2 триллион теңге болды.

Арна деректеріне сүйенсек, бағдарлама қатысушылары 2019–2025 жылдар аралығында 695 мыңға жуық жұмыс орнын сақтап қалған және тағы 60,5 мың жаңа жұмыс орнын ашқан.

2025 жылы қолдаудың жаңа құралдары, соның ішінде "Өрлеу" жеңілдетілген несие беру бағдарламасы, кепілдік қорлары және ауылдар мен шағын қалалардағы шағын бизнеске бағытталған "Іскер аймақ" бағдарламасы іске қосылды.

Мұндай қолдау кәсіпкерлерге қаржы алуға көмектеседі, бірақ оның ұзақ мерзімді тиімділігі несиелердің жаңа өндіріске, бизнестің кеңеюіне және тұрақты жұмыспен қамтуға айналуына байланысты.

Жан басына шаққандағы ЖІӨ 15 мың долларға дейін өсті

Tengenomika мәліметінше, жан басына шаққандағы ЖІӨ 2018 жылғы 9,8 мың доллардан 2025 жылы 15 мың долларға дейін ұлғайған.

Ең төменгі жалақы 42,5 мыңнан 85 мың теңгеге дейін өсті. Ең төменгі базалық зейнетақы 16 мыңнан 35,6 мыңға, ең төменгі зейнетақы 36,1 мыңнан 69 мың теңгеге дейін көтерілді.

Күнкөріс деңгейі 29,7 мыңнан 50,9 мың теңгеге дейін жоғарылады.

Жеті жыл ішінде нақты не өзгерді?

Осы кезеңде Қазақстан экономикасы ақшалай мәнде ұлғайды, инвестициялар көлемі артты, шикізаттық емес экспорт өсті, ал шағын және орта бизнес еңбек нарығындағы позициясын нығайтты.

Бұл ретте, Tengenomika келтірген мәліметтерге сәйкес, еңбек өнімділігі 21,7 пайызға өскен. Бұл көрсеткіш өсім сапасын түсіну үшін маңызды: өндіріс көлемінің артуы еңбек тиімділігін арттырумен және жаңа технологияларды қолданумен ұласса ғана барынша орнықты болады.

"Айтарлықтай ілгерілеушілік бар. ЖІӨ өсімі, өнеркәсіптік өндірістің ұлғаюы, инвестициялардың артуы, шағын және орта бизнестің нығаюы және шикізаттық емес экспорттың дамуы – мұның бәрі алға қарай ілгерілеудің негізі. Экономика ауқымы кеңейіп келеді, оның дамуында кәсіпкерлік елеулі рөл атқарады. Қазақстанның жаңа жетістіктерге жетуге, бәсекеге қабілеттілікті нығайтуға және азаматтардың әл-ауқатын арттыруға зор әлеуеті бар", - деп атап өтті арна авторлары.

Бұған дейін Tengrinews.kz жеті жыл ішінде елдің халықаралық резерві 27-ден 66,8 миллиард долларға дейін өсіп, таза сыртқы қарыз 51-ден 35,1 миллиард долларға дейін қысқарғанын хабарлаған болатын. Толығырақ мына материалдан оқыңыз.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу