​Қазақстанда баспананы табиғи апаттан сақтандыру: Үкімет заң жобасын талқыға шығарды

Қазақстандықтар тұрғын үйін жыл сайын жер сілкінісінен, су тасқынынан, су басудан және табиғи орман өрттерінен сақтандыруға міндеттеледі. Мұндай ереже «Сақтандыру туралы» жаңа заң жобасында бар. Құжат қазір «Ашық НҚА» порталында талқыланып жатыр.

Krisha.kz мұндай сақтандыру кімге қажет болатынын, оның құны қанша болатынын және қандай мөлшерде төлем алуға болатынын анықтап көрді.

Қандай тұрғын үйді сақтандыру қажет болады

Сақтандыру мынадай тұрғын үйге қажет болады:

жеке тұлғаға тиесілі;оның атына тіркелген;тұрақты тұру үшін пайдаланылатын;жер сілкінісі, су тасқыны немесе табиғи орман өрті қаупі бар өңірде орналасқан.

Мұндай өңірлердің тізімін Үкімет анықтайды.

Пәтер немесе үйді сақтандыру керек. Жиһаз, техника, жеке заттар және жердегі тұрғын емес құрылыстар полиске кірмейді.

Сақтандыру қандай жағдайлардан қорғайды

Полис үш қауіпті қамтиды:

жер сілкінісі,су тасқыны немесе су басу,табиғи орман өрті.

Осы жағдайдың салдарынан тұрғын үйге зақым келсе немесе қираса, меншік иесі сақтандыру төлеміне үміттене алады. Төтенше жағдайды жергілікті әкімдік жанындағы арнайы комиссия растауға тиіс.

Сақтандыру қалай жұмыс істейді

Тұрғын үй заң талаптарына сәйкес келсе, міндетті сақтандыру полисін бәрібір рәсімдеу қажет болады. Оның ерікті сақтандырудан айырмашылығы да осында: ерікті сақтандыруды адам өз қалауымен рәсімдей алады.

Міндетті сақтандыру шартын осы бағдарлама үшін арнайы құрылатын Міндетті тұрғын үйді сақтандыру қорымен жасасады.

Полис электрондық болады және бір жылға беріледі.

Лицензиясы бар сақтандыру компаниялары қор атынан төлем қабылдап, келісімшартты рәсімдей алады. Бұл қызмет үшін олар сақтандыру сыйақысының 10%-ына дейін ала алады.

Полисті қашан рәсімдеу керек

Тұрғын үйдің меншік иесі өзгерсе, жаңа иесі меншік құқығын тіркегеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде міндетті сақтандыруды рәсімдеуге тиіс.

Тұрғын үй заң талаптарына сәйкес келсе, бірақ меншік иесі өзгермесе, сақтандыруды рәсімдеуге 60 күнтізбелік күн беріледі.

Сақтандыру қанша тұрады

Сақтандыру құны мүлік салығының сомасына және тұрғын үй орналасқан өңірдегі қауіп деңгейіне байланысты болады. Сақтандыру сомасы шектеледі: жылына 0.5-5 АЕК.
2026 жылы 1 АЕК — 4325 теңге. Демек сақтандыру жарнасы жылына 2163-21 625 теңгеге дейін болуы мүмкін.

Қауіп деңгейі

Су тасқыны

Орман өрті

Жер сілкінісі

Өте жоғары

0.65

0.15

0.2

Жоғары

0.33

0.08

0.12

Орташа

0.2

0.05

0.08

Төмен

0

0

0

Пәтер немесе үй үшін нақты соманы барлық ереже бекітіліп, нақты объект бойынша есеп жүргізілгеннен кейін білуге болады.

Қанша төлем алуға болады

Төлем мөлшері тұрғын үйге келген залалға байланысты болады.
Үй немесе пәтер қираса, төлем мөлшері 500 жылдық сақтандыру сыйлықақысына тең болады.
Тұрғын үй зақымданса, 250 жылдық сыйлықақы төленеді.

Мысалы, жыл сайынғы төлем 10 000 теңге болса:
тұрғын үй қирағанда — 5 млн теңге;
тұрғын үй зақымданғанда 2.5 млн теңге алуға болады.

Ақшаны қалай алуға болады Алдымен сақтандыру жағдайын комиссия растауы керек.Содан кейін меншік иесі бірыңғай ақпараттық жүйе арқылы өтініш береді. Мұны онлайн немесе жеке жасауға болады.Ақша банк шотына аударылады немесе қолма-қол беріледі.Қор сақтандыру жағдайы расталып, өтініш түскеннен кейін бес жұмыс күні ішінде төлем жасауға тиіс.Қордағы қаражат барлық төлемді өтеуге жетпесе, заң жобасында Үкімет тарапынан қосымша шаралар қарастырылған. Қандай жағдайларда төлем жасалмауы мүмкін

Жобада төрт себеп жазылған:

полис мерзімі жағдайға дейін аяқталған;жағдай полис күшіне енгенге дейін болған;тұрғын үй сақтандырылған қауіпке байланысты емес себептен зардап шеккен;комиссия болған жағдайды сақтандыру жағдайы деп танымаған.

Қор төлем жасаудан бас тартса, ол себепті жазбаша түрде түсіндіріп, қаржы омбудсменіне қалай жүгінуге болатынын хабарлауға тиіс.

Төтенше жағдай жарияланса, осы төтенше жағдай аймағындағы тұрғын үйге жаңа полис рәсімдеуге, сондай-ақ төлем қабылдауға тыйым салынады. Шектеу төтенше жағдай аяқталғанға дейін қолданылады.

Мұның бәрі тұрғын үй иесі үшін нені білдіреді Билік заңның қазіргі нұсқасын қабылдаса, пәтер мен үй иелері міндетті сақтандыру үшін жыл сайын төлем жасайды.Полис тек тұрғын үйдің өзін және табиғи апаттың үш түрін ғана қамтиды.Полис құны төмен болады — жылына 0.5-5 АЕК. Алайда төлем мөлшері де шектеулі: тұрғын үй қираса — 500 жылдық сыйақы, зақымданса — 250 сыйақы.Сондықтан пәтерін, үйін және мүлкін кеңірек қорғағысы келетіндерге қосымша ерікті сақтандыру қажет болуы мүмкін. Міндетті сақтандыру қашан іске қосылады

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі хабарлағандай, алдын ала жоспар бойынша тұрғын үйді міндетті сақтандыру 2030 жылдан бастап алдымен Алматы, Шымкент қалалары мен Жамбыл облысында іске қосылады.

Кейін жүйе тағы 13 өңірге тарайды. Ол Қазақстанның барлық 16 қаласы мен облысын қамтиды.

Агенттік тұрғын үйді міндетті сақтандыру көптеген елде қолданылатынын атап өтті. Сонымен қатар мемлекет төтенше жағдайдың алдын алу және одан кейін азаматтарға көмек көрсетуді жалғастырады.

Кеше, 17:42