Қазақстанда қай несие түрін алу оңайырақ

Ипотека жиірек мақұлдана бастаған

2026 жылдың II тоқсанында Қазақстан банктеріне ипотека алуға 228 мың өтінім түскен. Бұл I тоқсанмен салыстырғанда 19%-ға көп.

Сұралған несиенің орташа сомасы 5%-ға өсіп, 21,5 млн теңгеге жеткен.

Тұтынушылық несие: өтінім өте көп, бірақ мақұлдау мүмкіндігі аз өзгерді

Кепілсіз тұтынушылық несие ең көп сұралатын қарыз түрі болып қала береді. II тоқсанда банктер 15,9 млн өтінім алған. Бұл алдыңғы тоқсанмен шамалас.

Ал орташа сұралған сома 10%-ға өсіп, 1,062 млн теңгені құрады.

Мақұлданған өтінімдердің үлесі небәрі 1 пайыздық тармаққа өсіп, 33%-ға жетті. Яғни шамамен әрбір үшінші өтінімге оң жауап берілген.

Ұлттық банктің мәліметінше, сұраныстың өсуіне жалақы жобалары арқылы жаңа клиенттерді тарту, қайта қаржыландыру бағдарламаларын іске қосу және ірі әрі шағын банктердің маркетингтік акциялары әсер еткен.

Кепілмен берілетін несие әлдеқайда жиі мақұлданады

Ең қызықты өзгеріс кепілмен берілетін несиелерде байқалды.

Мұндай несиеге берілген өтінімдер саны 18%-ға азайып, 85 мыңға түскен. Бірақ орташа сұралған сома керісінше 27%-ға өсіп, 17,7 млн теңгеге жеткен.

Сонымен қатар мақұлдау үлесі бірден 14 пайыздық тармаққа өсіп, 31%-ды құрады.

Яғни өтінімдер азайғанымен, оң шешімдердің үлесі айтарлықтай артқан.

Автонесие алу екі есе қиын

II тоқсанда автонесиеге берілген өтінімдер саны 20%-ға өсіп, 1,5 млн-ға жеткен.

Алайда олардың орташа сомасы 3%-ға төмендеп, 7 млн теңгені құрады.

Ал мақұлдау деңгейі небәрі 18% болды. Тоқсан ішінде бұл көрсеткіш тек 3 пайыздық тармаққа өскен.

Басқаша айтқанда, автонесиеге өтініш бергендердің әрбір бесіншісіне де жетпейтіні мақұлданған.

Бұл ретте банктер несие шарттарын біршама қатаңдатқан: пайыздық мөлшерлемелер көтеріліп, қарыз алушыларға қойылатын талаптар күшейтілген.

Қай несие түрін алу ықтималы жоғары?

Жалпы көрініс мынадай:

Демек, қазіргі статистика бойынша автонесиеге қарағанда ипотека немесе тұтынушылық несие мақұлдату ықтималдығы жоғары. Кепіл ұсына алатын болсаңыз, кепілмен несие бойынша да мақұлдау үлесі салыстырмалы түрде жоғары.

Сонымен бірге бұл — жалпы статистика. Нақты адамның несие алу мүмкіндігі табысына, кредиттік тарихына, қарыз жүктемесіне және банктің ішкі скорингіне байланысты.

Неліктен қазақстандықтар ипотека мен автокөлікке көбірек несие сұрайды?

Ипотекаға сұраныстың өсуіне мемлекеттік ипотекалық бағдарламалар мен өңірлік тұрғын үй бағдарламаларының іске асырылуы әсер еткен. Сонымен қатар ипотекалық несие бойынша қолданыстағы Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) шекті мөлшерінің 2026 жылдың соңына дейін сақталуы банктерге ипотекалық бағдарламаларды жалғастыруға мүмкіндік береді.

Ал автонесиеде сұранысты негізінен автосалондар ынталандырып отыр. Ірі банктердің жеңілдіктері мен субсидияланған пайыздық мөлшерлемелері бар бағдарламалары автокөлік алуға өтінім берушілердің санын арттырған.

Яғни ипотека мен автокөлікке сұраныс жоғары болғанымен, банк өтінімді мақұлдау кезінде әр сегментке әртүрлі талап қояды.