Қазақстанда шартты босатуға қатысты жаңа түсініктер: соттың шешіміне көзқарас

Қазақстанның Конституциялық соты шартты түрде мерзімінен бұрын босату (ШМБ) туралы өтініштерді қарау кезінде тергеу изоляторында ұстау мен колонияда жаза өтеудің айырмашылығын түсіндірді.

Бұған соттың ШМБ-дан бас тартуына байланысты сотталған азаматтың шағымы себеп болған. Ер адам мұндай шешімнің әділетсіз екенін мәлімдеген. Оның пікірінше, судьялар үкім заңды күшіне енгенге дейін тергеу изоляторында болған кездегі «оң мінез-құлқын» ескермеген. Өтініш беруші бұл кезең жаза мерзіміне есептелетіндіктен, сол уақыттағы мінез-құлқы да дәл осылай бағалануы керек деп санайды. Сондай-ақ қолданыстағы тәжірибе заң алдындағы теңдік қағидатын бұзады деп есептеген.

Құқықтық режимдері әртүрлі. Тергеу изоляторында адам кінәсіздік презумпциясының қорғауында болады және онда колониядағыдай көлемде түзету шаралары қолданылмайды. Сондықтан тергеу изоляторында өткізген күндерді жалпы жаза мерзіміне есептеу бұл екі кезеңді бірдей етпейді.

ШМБ қолдану шарттары. Жаза мерзімінің міндетті бөлігін өтеу – шартты түрде мерзімінен бұрын босатудың талаптарының бірі ғана. Сот үшін басты өлшем – сотталған адамның түзелу дәрежесі мен жаза өтеу кезеңіндегі мінез-құлқы.

Тергеу изоляторындағы мінез-құлық. Сонымен қатар қылмыстық-атқару заңнамасы соттарға тергеу изоляторынан берілген мінездемелерді ескеруге тыйым салмайды. Алайда бұл мәселе соттың қарауына қалдырылған.

Сондай-ақ Конституциялық сот нақты қылмыстық іс бойынша дәлелдемелерді бағалау өз құзыретіне кірмейтінін, ал өтініш беруші дау айтқан нормалардың бір бөлігі оның ісінде мүлде қолданылмағанын атап өтті.

Осыған байланысты шағымды қанағаттандырудан бас тартылды.

Бүгін, 10:45