Қазақстандық оқушылар экологиялық мәселелерді шешуге арналған суасты роботын жасады

Байқауға STEM бағытында білім алып жүрген 16 оқушыдан құралған 4 команда қатысқан. Оқушылар инженерлік жобаларын ұсынып, суасты роботтарының техникалық мүмкіндіктерін көрсетті.

Нәтижесінде қазақстандық командалар жоғары сыныптар арасында абсолютті 1-орын мен 3-орынды иеленсе, орта буын санатында 2-орын алды. Сонымен қатар жас өнертапқыштар АҚШ-та өтетін әлемдік финалға жолдама жеңіп алды.

Қатысушылардың айтуынша, жарысқа дайындыққа небәрі екі апта уақыт берілген. Соған қарамастан оқушылар роботты толық құрастырып, халықаралық додада жоғары нәтиже көрсете алған.

– Бұл жарыс туралы екі апта бұрын білдік. Сол уақыт ішінде роботты толық құрастырып шықтық. Кейін БАӘ-ге барып, құрылғыны сол жерде сынақтан өткізіп, жүлдегер атандық, – дейді 10-сынып оқушысы Әмірхан Елубай Jibek Joly телеарнасының «Бүгін LIVE» бағдарламасына берілген сұхбатында. 

Команда жетекшілерінің сөзінше, жарысқа қатысушыларды іріктеу кезінде техникалық қабілет пен нақты ғылымдарды меңгеру деңгейіне басымдық берілген.

– Құрамаға іріктеу кезінде оқушылардың техникалық дайындығына мән бердік. Бұл — инженерлік салаға жасалатын алғашқы қадамдардың бірі. Сондықтан математика мен физиканы жақсы меңгерген, техникалық қабілеті жоғары оқушылар таңдап алынды. Нәтижесінде төрт команда құрылды. Әр команданың жетекшісі және төрт мүшесі бар, - дейді топ жетекшісі Шыңғыс Ахметуллаев.

Жарыс барысында командалар суасты роботтарының түрлі техникалық тапсырмаларды орындау мүмкіндігін көрсеткен. Қатысушылардың айтуынша, роботтарды жасау кезінде гидроизоляциядан бастап, бөлшектерді дәнекерлеуге дейінгі жұмыстар өз қолдарымен атқарылған.

– Робот екі миссияны орындауы керек болды. Біріншісі — сақиналар арқылы жылдам өту, екіншісі — арнайы тапсырмаларды орындау. Біздің роботтың басты ерекшелігінің бірі — мотор бөлігіндегі гидроизоляция. Оны балауыздың көмегімен жасадық. Дәнекерлеу жұмыстарының барлығын өзіміз орындадық. Сонымен қатар 3D-принтер арқылы пропеллер де жасап көрдік. Барлық жобамызды тәжірибе жүзінде көрсетіп, түсіндірдік, – дейді жас өнертапқыш Ерсұлтан Мұқатай.

Оның айтуынша, жарыстағы ең күрделі кезеңдердің бірі ауыр заттарды су астында көтеруге арналған тапсырма болған. Соған байланысты команда роботтың жаңа моделіне қосымша шешімдер енгізген.

– Жарыстағы ең қиын кезеңдердің бірі «heavy debris» тапсырмасы болды. Онда ауыр затты көтеру қажет еді. Қолдағы материалдармен бұл тапсырманы орындау қиынға соқты. Сондықтан кейінгі модельге жаңа идея енгіздік. Роботтың ішіне шар тәрізді баллон орнатып, компрессор арқылы ауа жібердік. Соның нәтижесінде Архимед күші арқылы ауыр затты көтеруге мүмкіндік туды, – дейді студия қонағы.

Жас өнертапқыштың пікірінше, мұндай суасты роботтары болашақта экологиялық мәселелерді шешуге де көмектесе алады. Оның ішінде су түбіндегі қалдықтарды жинау, ластанған аймақтарды зерттеу және су экожүйесін бақылау секілді жұмыстар бар.

Еске сала кетейік, 17 жастағы қазақстандық өнертапқыш халықаралық көрмеде жүлдегер атанды.