​Қазақстандықтар Threads желісінде ЭЦҚ кілттерін жаппай сатып жатыр: ол не үшін қажет

Әлеуметтік желілердің қазақстандық сегментінде, әсіресе Threads платформасында көлеңкелі бизнестің жаңа түрі белең алуда. Пысық қолданушылар азаматтардан электрондық цифрлық қолтаңбаларды (ЭЦҚ) ашық түрде сатып ала бастаған. Белгілі болғандай, бұл кілттер шетелдік смартфондарды тіркеудің жаңа ережелерін айналып өту үшін қажет, деп хабарлайды ФБРК.

Қызу талқылауға ЭЦҚ үшін 25 мың теңге ұсынатын хабарландырулар себеп болды. Алайда әлеуетті сатушыларға қойылатын қатаң талап бар: олар 2025 жылдың қыркүйегінен бастап шетелге шыққан қазақстандықтар болуы тиіс (Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан және шекара маңындағы Қорғасты қоспағанда). Сатып алушылар бұл қолтаңбалар өздеріне «телефондарды верификациялау» үшін керек екенін жасырмайды.

Мәселе мынада, 2025 жылдың наурыз айынан бастап Қазақстанда шетелден әкелінген мобильді құрылғыларды сәйкестендіру ережелері қатайтылды. Қазір «сұр» смартфонды тіркеу үшін жүйе шекарадан өткен фактіні дәлелдеуді талап етеді: сапар туралы анықтама, ЖСН, ЭЦҚ және жергілікті SIM-карта сұралады. Сатып алушылар өзге адамдардың деректері арқылы осы бюрократиялық тізбекті айналып өтпекші.

Бұл ретте пікір қалдырушылардың көзқарасы екіге жарылды: бірі дабыл қақса, екіншілері туындайтын қауіп-қатерді түсінбестен, мәміле шарттарына белсенді түрде қызығушылық танытуда.

«ЭЦҚ-ны үшінші тұлғаларға берудің салдары өте ауыр болуы мүмкін. Заң жүзінде ол адамның өз қолымен қойған қолтаңбасына теңестірілген. Оған қол жеткізген алаяқтар сіздің атыңызға миллиондаған несие рәсімдей алады, жылжымайтын мүлікті сата алады, автокөлікті қайта тіркей алады немесе пәтеріңізге бөгде адамдарды тіркеуге қоя алады. Кейін сотта бұған қатысыңыз жоқтығын дәлелдеу мүмкін емес дерлік», — деп ескертеді сарапшылар.

Сонымен қатар, мұндай мәмілелер үшін ірі көлемде айыппұлдар қарастырылған. 2025 жылдан бастап Қазақстанда екі тарап та жазаланады:

Өзінің ЭЦҚ кілтін басқа адамға бергені үшін жеке тұлғаға 10 АЕК (43 мың теңгеден астам) көлемінде айыппұл салынады.

Біреудің кілтін заңсыз пайдаланғаны үшін 50 АЕК (шамамен 216 мың теңге) төлеуге тура келеді.

Қомақты айыппұлдар мен мүліктен айырылу қаупіне қарамастан, гаджеттерді верификациялаудың қатаң талаптары заңсыз қызметтерге деген сұранысты арттырып отыр, ал заңның қатаңдатылуын көптеген қазақстандықтар әлі де нақты қауіп ретінде қабылдамай жатыр.

Бүгін, 17:13