Үкімет жарнаманы таңбалау жүйесіне жаңа түзетулер енгізіп жатыр

Мемлекеттік кірістер комитеті шетел мемлекеттерінен, халықаралық және шетелдік ұйымдардан, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардан ақша және өзге де мүлік алатын және оны пайдаланатын заңды тұлғалардың құрылымдық бөлімшелеріне қатысты кейбір мәселелер туралы, деректер базасын қалыптастыру қағидаларын бекіту жөніндегі бұйрық жобасын әзірледі. Аталған жоба биыл 3–23 қазан аралығында «Ашық НҚА» порталында қоғамдық талқылаудан өтті.

Жоба шетелдік қаржы көздерінен қаражат алатын және оны пайдаланатын тұлғалар мен заңды тұлғалардың құрылымдық бөлімшелері туралы ақпараттың ашықтығы мен айқындығын арттыру мақсатында деректерді ұсыну тәртібі мен мерзімдерін белгілейді. Мемлекеттік кірістер комитеті салықтық бақылауды салықтық тексеру түрінде және мемлекеттік бақылаудың өзге де нысандарында, соның ішінде камералдық бақылау түрінде жүзеге асырады.

Сонымен қатар тұрақты негізде жеке тұлғаларға, оның ішінде инфлюенсерлерге (блогерлерге) салықтық міндеттемелерін толық орындау (жеке кәсіпкер ретінде тіркелу, табыс көлемін толық көрсету мәселелері бойынша) тұрғысынан мониторинг жүргізіледі. Бұдан бөлек, уәкілетті ұйымдар мен өзге де тұлғалар арасында өзара іс-қимыл және ақпарат алмасу жүзеге асырылады.

Қазақстан Республикасының «Онлайн-платформалар мен онлайн-жарнама туралы» заңында онлайн-жарнаманы сәйкестендіру және таңбалау талабы көзделген. Осы мақсатта онлайн-жарнаманы таңбалау тәртібі бекітіліп, ол инфлюенсерлер (блогерлер) коммерциялық және (немесе) шарттық негізде орналастыратын жарнамаларға қолданылатын онлайн-жарнаманы таңбалау қағидаларымен реттеледі.

Онлайн-платформаларда орналастырылатын нысаналы (таргеттелген) онлайн-жарнама тиісті онлайн-платформаның техникалық мүмкіндіктерін пайдалана отырып автоматты түрде таңбаланады. Осылайша, қағидаларға сәйкес уәкілетті орган заңнама талаптарының сақталуына мониторинг жүргізеді. Аталған норма донорларды резиденттер және резидент еместер деп бөлмейді. Сондықтан қаржыландыру көзіне қарамастан кез келген онлайн-жарнама (PR-материалдар) міндетті түрде таңбалануға тиіс.

- Қазір онлайн-жарнаманы анықтау және бақылау тетігі, сондай-ақ оларды міндетті түрде таңбалау (маркировка) жүйесі жоқ. Сондай-ақ онлайн-платформа пайдаланушыларының нақты деректері (тегі, аты-жөні, туған күні, жеке сәйкестендіру нөмірі) мен орналастырылған контенттің түрін (коммерциялық/коммерциялық емес) жіктеу тәртібі де айқындалмаған. Осыған байланысты Мәдениет және ақпарат министрлігі заңнамаға өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша жұмыс жүргізіп жатыр, - деп жауап берген Үкімет аппараты Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев жолдаған депутаттық сауалға.

Депутаттық сауал жауабында айтылғандай, жаңа түзетулер ресми ақпаратқа арнайы мәртебе беру және тиісті хабарламаларды белгілеу үшін арнайы таңба (белгі) қолдану тетігін енгізуге бағытталған.

Аталған бастамаларды іске асыру мақсатында келесі заң жобаларын әзірлеу бойынша жол картасы бекітілді:

- «Онлайн-платформалар мен бұқаралық ақпарат құралдары мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы;

- «Онлайн-платформалар мен бұқаралық ақпарат құралдары мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы.

- Аталған бағыттағы жұмыс жалғасады. Үкімет шетелдік қаржыландыруды бақылау жөнінде қажетті шаралар қабылдап жатыр. Сонымен қатар қазір блогерлер мен ақпараттық ресурс иелеріне қосымша міндеттер енгізудің қажеттілігі жоқ деп есептеледі. Өйткені қолданыстағы заңнамада салықтық бақылау мен есептіліктің тиісті тетіктері қарастырылған,- делінген жауапта.

Еске сала кетсек, өткен жылдан бастап Қаржы министрлігі блогерлердің табысына қатысты мәліметтерді жариялап келеді, оның ішінде табыс салығын төлемей жүрген желі жұлдыздары да бар.