Жасөспірімдер жүктілігі жанға батады

Жасөспірімдер жүктілігі – қоғамда көптен бері айтылып келе жатқан, бірақ шешімін таппай тұрған күрделі мәселе. Қанша жерден ескерту жасалып, түсіндіру жұмысы жүргізілгенімен, бұл түйткілдің тамырына балта шабылар түрі көрінбейді. Жасөспірімдердің ерте жүктілігі туралы деректер жиілеп, әсіресе қазақы дәстүрге берік саналатын оңтүстік өңірлердің өзінде өкінішті жағдай азаймай тұр.

Жамбыл өңірінде де бұл мәселе жанға бататын басты тақырыпқа айналды. Қоғамның жан жарасына айналған өзекті проблема кімді де болсын алаң­датпай қоймайды. Ресми дерек не дейді? Облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Ерсін Мұсабаев біршама уақыт бұрын өткен жиында осы жылдың 9 айын­да 145 дерек тіркелгенін айтты.

«Жасөспірімдер арасындағы жүктілік жөнінде 2022 жылы 212, 2023 жылы 199, 2024 жылы 188 дерек тіркелген», деген басқарма басшысының орынбасары олар­дың жас ерекшеліктері туралы да мәлімет берді. Слайдтағы дерекке жүгінсек, жасөспірімдер арасындағы жүктілік 15 жастағы қыздар арасында да тіркелген көрінеді. Жас аралығы жөнін­дегі жүктілік динамикасына зер салсақ, 15 жастағылар арасындағы жүктілік 3-тен 2-ге азайған, 16 жастағы қыздар арасындағы ерте жүктілік 28-ден 23-ке төмендепті. 17 жастағы қыздар арасындағы жүктілік 132-ден 82-ге дейін азайған сыңайлы.

Үш жыл бұрын БАҚ-та Жамбылда «249 жасөспірім жүкті болды» деген дерек тарап еді. Басқарма басшысының орынбасары көрсеткен слайдта 212 деген санды көзіміз шалды. Қай деректің қандай негізге сүйеніп жасалғаны белгісіз.

Шынында да, кәмелетке тол­маған жасөспірімдер ара­сындағы ерте жүктілікке қатысты деректер сараланған кезде жас айырмасына байланысты кейде сәйкессіздік байқалып қалатын. Мұның сыры Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бекіткен нормамен астасып жатса керек. Елімізде неке жасы 18 жас деп белгіленсе де, ДДҰ нормасы бойынша 19 жасқа толмағандар да кәмелет жасқа жет­пегендер санатына жатады екен.

Осы жазда Денсаулық сақ­тау министрлігі елімізде жас­өс­пірімдер арасындағы алғашқы жыныстық қатынастың орташа жасы 16,5 жас екенін мәлімдеген еді. Мұны ерте жүктілікке қа­тысты деректерден де аңғару қиын емес.

Жоғарыда айтқанымыздай, 9 айдың бедерінде, өкінішке қарай, 145 жас­өс­пі­рім жүкті болып шыққан. Бірша­ма уақыт бұрын өңір басшысы­ның орынбасары Серік Сәлемов отбасылық зорлық-зомбылық, әйелдер арасындағы суицид, жасөспірімдер арасындағы ерте жүктілік мәселесіне қатысты «Жол картасы» әзірленіп, жа­уап­ты органдар тарапынан тиіс­ті жұмыс жүргізілетінін мәлім­деп еді. Қолға алған жұмыс нәти­желі бола ма, жоқ па, жыл соңын­дағы нәтиже көрсете жатар.

Осыдан үш жыл бұрын дәл осы мәселеге қатысты ма­қала жазғанымызда, Білім бас­қармасының өкілдері Ден­саулық сақтау басқармасының қызметкерлеріне ренішін жет­кізіп: «Ол кісілер бізге тек тір­кел­ген деректі ғана ұсынатыны бар. Қысқасы, талдау дегеніңіз дұрыс жүргізілетін болса, әлгі жас­өспірімдер кәмелет жасына толмай отбасын құрып жатса, біз неге оны жағымсыз немесе же­ңіл жүріс арқылы ерте жүктілік ­пайда болды деп есептеуіміз керек?» деген еді.

Жыл аяқталар тұста бұл мәселе тағы күн тәртібіне шыға­тыны сөзсіз. Сол себепті жауапты мекемелер ерте жүктілікке қатысты деректерді жай сандар ретінде емес, нақты әрекетке негіз болар ақпарат ретінде қарап, өзара үйлесімде жұмыс істесе игі. Әсіресе қай өңірде, қай мектепте мұндай жағдайлардың жиі тіркелетіні нақты көрсетілсе, сол жерлерде мақсатты түрде алдын алу шараларын жүргізуге мүмкіндік туар еді. Бұл – бүгін шешімін таппаса, ертең кеш болуы мүмкін маңызды мәселе.

Жамбыл облысы 

Соңғы жаңалықтар

Жасөспірімдер жүктілігі жанға батады

Қоғам • Бүгін, 08:23

«TALIS»: білім үдерісінің қарқыны қандай?

Білім • Бүгін, 08:20

Платформа арқылы оқыған тиімді

Қоғам • Бүгін, 08:18

Абай жолы адастырмайды

Руханият • Бүгін, 08:15

Қамқорлық аясы кеңейіп келеді

Қоғам • Бүгін, 08:13

Хакімнің фотосы мен өлеңдері

Абай • Бүгін, 08:10

Келешекпен кездесу

Аймақтар • Бүгін, 08:07

Қабылаш ӘБІКЕЙҰЛЫ: Атажұртта өнерімді алғаш бағалаған Сәбит Мұқанов еді

Сұхбат • Бүгін, 08:05

Жетімдерді демейтін құжат

Қоғам • Бүгін, 08:03

Әбиба көш бастап тұр

Спорт • Бүгін, 08:00

Жәнібектің табысы

Спорт • Бүгін, 07:55

Орта тола береді

Қоғам • Бүгін, 07:53

«Google»-дың жаңа жүйесі

Ғалам ғажаптары • Бүгін, 07:50

Жарыс күнделігі

Спорт • Бүгін, 07:48

Едіге ЕМБЕРДІ: Арманым – Олимпиада алтыны!

Спорт • Бүгін, 07:42

Барлық жаңалықтар