300 млн теңге заңсыз есептелген: Атырауда кәсіпкерлер проблемаларын ашық айтты

Облыс прокурорының қатысуымен өткен форумда кәсіпкерлер алғаш рет жобалардың тежелуіне және компаниялардың шығынға ұшырауына себеп болып отырған мәселелерді ашық атады. Бизнес өкілдері заңсыз тексерулерден бастап, негізсіз жоғары тарифтерге дейін мәселе көтерді, ал прокурорлар заң бұзушылықтардың бар екенін растады.

Атырауда өткен форумда кәсіпкерлер мен инвесторлар әкімшілік кедергілерді, негізсіз тексерулерді және кейбір мемлекеттік органдар тарапынан көрсетілген қысымды талқылады. Әңгіме ашық болды: қатысушылар мәселелерін тек қадағалаушы органдар арқылы ғана шешіп жатқанын жасырмады. Өңірде көптеген процестердің дұрыс жұмыс істемейтіні де сөз болды. Инвесторлар өз сауалдарын қойып, түсініктемелер алды және қалыпты жұмыс істеу үшін не қажет екенін нақтылады.

Кездесуден кейін облыс прокуратурасы аппаратының басшысы Әділет Нұрбаев журналистерге Атырау облыстық мемлекеттік кірістер департаменті «Тексолтранс» ЖШС-не қатысты заңсыз камералдық бақылау жүргізгенін айтты. Бұл заңбұзушылық прокурорлық тексеріс актісімен расталды. Прокуратураның араласуымен кәсіпкер 200 млн теңге қаражатын сақтап қалды.

Прокуратураның мәліметінше, соңғы екі жылда 16 200 кәсіпкердің құқығы қорғалған. Соның ішінде соңғы 11 айда 15 мыңнан астам кәсіпкер мен 12 инвестордың мүддесі қорғалды. Бұл 12 инвестордың жобаларының жалпы құны – 176,8 млрд теңге. Көптеген заңбұзушылықтар монополия, мемлекеттік сатып алу және негізсіз тексерулер саласында тіркелген.

Әділет Нұрбаевтың айтуынша, прокурорлық қадағалау нәтижесінде мемлекеттік органдардың 62 актісі жойылған, сондай-ақ екі заңсыз тексерістің алдын алу мүмкін болған. Ол тағы да «Тексолтрансқа» қатысты жағдайды мысалға келтіріп, құқық бұзушылық прокурорлық бақылаудан кейін ғана тоқтатылғанын атап өтті.

Инвесторлардың құқықтарына тоқталған ол, проблемалардың көбі жер телімдерін бөлу, инженерлік инфрақұрылымға қосылу және бақылаушы органдардың негізсіз тексерулер жүргізу әрекеттеріне байланысты болатынын айтты.

Облыс прокурорының инвестициялық жобалар жөніндегі аға көмекшісі Асланбек Байбосынов монополист компаниялардың көрсетілмеген қызметке ақы алып, тарифтерді негізсіз көтеріп, өз шығындарын тарифке қосқанын жеткізді. Прокурорлық қадағалау актілерінен кейін тарифтер қалпына келтіріліп, заңсыз әрекеттер тоқтатылған.

Полиция жұмысында да бұзушылықтар анықталған: рейд кезінде қызметкерлер құрылыс нысандарына заңсыз кіріп, шетел азаматтары мен кешкі уақытта ата-анасыз жүрген кәмелетке толмағандарды тексерген. Кейбір тінтулер тиісті құжаттарсыз жүргізілген. 

Жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік сатып алуларында да заңбұзушылықтар болған – кәсіпкерлер конкурс жеңіп алғанына қарамастан, оларға келісім беруден себепсіз бас тартқан. Жалпы 300-ден астам мемлекеттік қызметкер, оның ішінде 71-і әкімшілік жауапқа тартылған.

Кездесу соңында «Теплый Дом Атырау» ЖШС кәсіпкері бұрыннан келе жатқан мәселесін көтерді: компания өндірісті кеңейту үшін қосымша жер телімін ала алмай жүр екен.

— Бұл жерде көптеген электр желілері өтеді, сондықтан жерді игеру мүмкін емес. Біз ол жерге парк, сквер жасап, аумақты жандандыруды қалаймыз — бұл көрінетін, халық көп жүретін жер. Өз қаражатымызға игеруге де, сатып алуға да дайынбыз. Қайда жүгінген дұрыс? — деді құрылыс және жылу оқшаулағыш материалдарын шығаратын кәсіпорын өкілі.

Оған форумнан кейін «Атырау-Жарық» АҚ басшылығымен және қалалық әкімдікпен бұл мәселені талқылау ұсынылды.

Прокурорлар атап өткен ең резонансты жағдайлардың бірі — «Сев Каспий Фиш» ЖШС-не қатысты 300 млн теңге көлеміндегі заңсыз кедендік төлемдердің қосымша есептелуі болды. Кеден органдары тауарларды қате жіктеген. Компания Шортанбай балық зауытын жаңғырту үшін Еуропадан жабдықтар әкелген. Жоба құны — 12 млрд теңге.

Прокурорлық қадағалау нәтижесінде инвестор бұл төлемдерден толық босатылды, ал кінәлі лауазымды тұлғалар жауапкершілікке тартылды.

Айнұр САПАРОВА

Суреттер мен видеоны түсірген автор

Бүгін, 11:58