Әлемде 10 млн адам туберкулез жұқтыруы мүмкін

2035 жылға қарай 10 миллион адам туберкулез жұқтырып, 2 миллиондай дәл осы дерттен көз жұмуы ықтимал. Өйткені денсаулық сақтау ұйымдары бұл салада осыған дейін қол жеткен нәтижеден айырылып қалуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы осылай деп дабыл қақты.

Бұған себеп – Халықаралық донорлардың қаржыландыруды азайтуы. Дертпен күресте инновациялық жетістіктер жетерлік. Бірақ қаржы тапшылығынан ауруды емдеу қиындауы мүмкін. Жаңа жобалар да тоқтайды.

Құрт ауруы – өлімге әкелетін қауіпті әрі жұқпалы аурулардың бірі. 2000 жылдан бері жаһандық медицина туберкулезді уақытылы емдеудің арқасында 83 миллион адамның өмірін сақтап қалды. Ал былтыр ауру 10,7 миллион адамға жабысып, 1,2 миллионы көз жұмды. Былтыр туберкулездің алдын алу, диагностика және емдеуге бар болғаны 5,9 млрд АҚШ доллары бөлінген. Бұл қажет деп белгіленген 22 миллиардтық сомадан әлдеқайда аз. Бұл серпін алған салаға салмақ түсіріп, алдағы уақытта өлім-жітім санын арттыруы мүмкін.

Тедрос Адханом Гебрейесус, ДДСҰ бас директоры:

- Жақсы нәтижелерге қуануға әлі ерте. 2024 жылы туберкулезден миллиондаған адам қайтыс болды. Дертпен күресуге, алдын алуға және емдеуге болатын ауру үшін өте өкінішті жағдай.

Қолда бар инновациялардың арқасында 100-ден астам елде туберкулездің жаңа жағдайлары 20% төмендеген. Ал 65-тен астам елде өлім-жітім 35% азайды. Туберкулезді диагностикалауға арналған жедел тестілеумен қамту 2023 жылғы 48%-тен былтыр 54%-ке дейін өсті. Сөйтіп, 164 000-нан астам аурудан құлан-таза айықты. Бұл ғасырлық ауруға қарсы күресте ауыз толтырып айтарлық жетістік.

Тереза Касаева, ДДСҰ туберкулезбен күрес бойынша департамент директоры:

- Туберкулезге қарсы шаралар ұзақ уақыттан бері созылмалы жеткіліксіз қаржыландыру жағдайында жүзеге асырылды. Енді одан әрі қысқарту туберкулезге қарсы шаралар үшін шынымен апатты салдарға әкелуі және өлім-жітімнің өсуіне әкелуі мүмкін. 

Қаржы тапшылығына қарамастан биыл 63 жаңа диагностикалық тест, 29 препарат, 18 вакцина жасалды. Алайда қордағы қаражат түгесілуге қараған. «Қаржыландырудан бөлек ағзаға зиянды заттардың сатылымына басымдық беру керек», – дейді сала мамандары. Әсіресе дертті қоздыратын темекіні тежеу маңызды. Бұл ретте әлем елдерін кейінгі уақытта шығып жатқан шылымның түр-түріне әрі оның қолданысын шектеуге басымдық беруге шақырады.

Авторы: Фариза Жанғанаева