Аннуитеттік сақтандырудың артықшылығы қандай?

Көптеген азаматтар үшін аннуитеттік өмірді сақтандыру әлі де қаржылық брошюралардан ғана ұшырасатын түсінік. Алайда, бұл жинақталған қаражатты өмір бойы тұрақты айлық төлемге айналдыратын қаржылық тетік. Аннуитеттік өмірді сақтандыру – клиентке бір реттік төлем емес, ұзақ уақыт бойы, көбіне өмірінің соңына дейін жүйелі табыс әкелетін сирек сақтандыру өнімдерінің бірі. Яғни, адам бір реттік жарна аударады, ал сақтандыру компаниясы оған тұрақты төлемді қамтамасыз ету жөнінде міндеттеме алады, деп хабарлайды Egemen.kz.

Фото: Ашық дереккөз

Зейнетақы аннуитеттері азаматтарға мемлекеттік зейнет жасына жетпей-ақ зейнеткерлікке шығуға және БЖЗҚ-дағы жинақтардың орнына сақтандыру компаниясынан кепілді ай сайынғы төлемдер алуға мүмкіндік береді.

Қазақстанда ерікті аннуитеттік сақтандыру бойынша сыйлыақылар көлемі өсіп келеді, оның басым бөлігін дәл осы зейнетақы аннуитеттері құрайды.

Finprom.kz деректеріне сүйенсек, егер 2021–2023 жылдары бұл бағыттағы сыйақылар көлемі 91,1 млрд теңгеден 140,3 млрд теңге аралығында болса, 2024 жылы көрсеткіш 3-5 есе өсіп, 462,7 млрд теңгеге жетті. Биылғы жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша сома 333,9 млрд теңгені құрап, 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11,4% артты.

Бұл ретте нарық құрылымы өзгеріссіз: барлық сыйақылардың 98%-дан астамы зейнетақы аннуитетіне тиесілі. Ал өзге аннуитет түрлері, мәселен, жазатайым оқиғалар немесе инвестициялық бағдарламалар негізіндегі аннуитеттер  пайыздың үздіксіз кішкентай бөлігін ғана алады.

Соңғы екі жылдағы өсім өмірді сақтандыру нарығының жалпы құрылымына елеулі өзгеріс әкелді. 2022 жылы зейнетақы аннуитеттерінің сақтандыру сыйлыақыларындағы үлесі бар болғаны 21,5% болса, 2024 жылы ол екі есеге жуық өсіп, 46,8%-ға жетті. Бұл соңғы жылдардағы ең жоғары деңгей. Жалпы сақтандыру нарығында да ерікті зейнетақы аннуитетінің үлесі 9%-дан 27,2%-ға дейін өсіп, бұл бағыттың саладағы салмағы айтарлықтай артқанын көрсетті.

2025 жылдың тоғыз ай қорытындысы бойынша көрсеткіштер сәл түзелді: өмірді сақтандыру компаниялары бойынша аннуитеттік сыйақылар үлесі 43,3%-ға, ал жалпы сақтандыру сыйлыақыларындағы үлесі 23,5%-ға дейін төмендеді. Соған қарамастан ерікті зейнетақы аннуитеті өмірді сақтандыру сегментінің негізгі өсім драйвері болып қалып отыр, әрі өзге бағыттарды өсім қарқыны бойынша басып озуда. Айта кетерлігі, нарық айрықша шоғырланған: он өмірді сақтандыру компанияларының тек төртеуі барлық зейнетақы аннуитеті сыйлыақыларының 95,6%-ын жинаған.

Сыйлыақылардың белсенді өсуімен қатар аннуитеттік келісімшарттар бойынша төлемдер көлемі де артты. 2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында зейнетақы аннуитеті бойынша төлемдер 30,7 млрд теңгеге жетіп, өткен жылғы 14,1 млрд теңгеден екі еседен көп болды. Аннуитеттің өзге түрлері бойынша төлемдер де 3,4 млрд теңгеден 4,3 млрд теңгеге дейін өсті.