Ақтөбе экологтары полигон жанына қоқыс төгу дерегін тексереді

Ақтөбе қаласындағы қоқыс полигоны сенімгерлік басқарудан алынып, коммуналдық кәсіпорынға берілді. Қазір мұнда «Қызмет Ақтөбе» мекемесінің жұмысшылары жүр.
— Қоқыс полигоны сенімгерлік басқаруға берілген жоқ. Сенімгерлік басқаруға алатын инвестор табылғанға дейін жұмысын уақытша «Қызмет Ақтөбе» мекемесі жүргізе тұрады. Бұл шаруашылық жүргізу құқығына ие коммуналдық мемлекеттік кәсіпорын, — деді Ақтөбе облысы әкімінің баспасөз хатшысы Айгүл Байменова.
Полигон басшысы Арсен Жоламановтың айтуынша, тек қоқысты қабылдау, оны жаю және таптау, әрбір 10 метр сайын бетін құммен жауып, нығыздау міндеттелді. Қоқыс тасымалдау компаниялары мен жеке кәсіпкерлерден еш кедергісіз қабылданып жатыр.
— Полигонда кезекші өрт сөндіру көлігі бар. Бұл өрт тіркелсе жедел әрекет ету үшін қажет. Қоқыс сағат 8:00–ден 20:00–ге дейін қабылданады. Тәулік бойы жұмыс істейтін коммуналдық мекеме көліктері кіре береді. Мұнда диспетчер құжаттарын тексеріп, салмағын өлшейді. Қоқыс төгетін жерде нұсқаушы жұмыс істейді. Шұңқырға төккен соң оны тегістейміз. Қазіргі кезде 40 компаниямен арада келісімшарт жасалды. Егер жеке адамдар әкелсе тоннасын 1720 теңгеден қабылдаймыз, — деді Арсен Жоламанов. Оның айтуынша, бұған дейін полигонды сенімгерлік басқаруға алған компания мен қоқыс тасымалдаушылар арасындағы даудан соң сыртқа тасымалданған қоқыс жиналып, полигонға қайта төгелген. Алайда тұрмыстық қатты қалдық полигонының оң қапталындағы қоқыс жинау жұмысы толық аяқталмаған. Мұнда ағаштың кесілген бұталарын, қаладағы түрлі қызмет көрсету және сауда орындарының қалдықтарын көруге болады. Сонымен бірге ірі мұнай компаниясының, банктің іс-құжаттары, түрлі келісімшарттар шашылып жатыр. Ақтөбе облысы әкімдігінен шыққан 15 жыл бұрынғы құжат көшірмелерін де анық көруге болады. Полигон маңындағы алаңдағы қалдық таяуда шығарылған және өрт болған аумақта енді-енді көму жұмысы жүргізіліп жатыр. Экологтар тексеру туралы шешімді әлі қабылдамады.
— Экология департаментіне «Neo Plus» ЖШС-не бөлек, сонымен бірге «Қарғалы» жеке кәсіпкерлігі, «АТК Қызмет» ЖШС, «Neo Plus» ЖШС-не қатысты бөлек шағым түсті. Бірінші іс бойынша қазір тексеру жүріп жатыр. Полигон жабылған кезде «Neo Plus» ЖШС- і сол жақта орналасқан сұрыптау кешенінің ішіне төккен қоқысты. Бұл дұрыс емес. Тексеру кезінде оны қайтадан полигонға тасымалдады. Ал екінші шағым үш компанияға қатар берілді. Тексеруге негіз бар ма, жоқ па деген сұрақ қаралып жатыр. Шешім 15 жұмыс күні ішінде қабылданады. Қалдықты кез келген жерге төгуге болмайды. Белгіленген жерге жинайды, белгіленген жерге төгеді. Бұл дегеніміз — полигон, — деді Ақтөбе облыстық экология департаменті мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің басшысы Марат Карибаев.
Айта кетейік, Ақтөбеде қоқыс сұрыпталмайды, өңделмейді. Полигон жанындағы сұрыптау кешені бірнеше жыл бұрын ашылғанымен, жұмысы тоқтап тұр. «Neo Plus» ЖШС-нің иелігіндегі кешенді өзге кәсіпкер алуы мүмкін.
— Қазіргі кезде ішіндегі техниканы жөндеп жатырмыз. Біз қоқыстың бәрін сұрыптаймыз. Енді қоқыс алдымен осында төгіліп, іріктеледі. Арнайы құрылғыда барлығы 20 адам тұрады. Күні-түні жұмыс істеп, қаладан шығып жатқан қоқыстың 60-70 пайызы сұрыптағымыз келеді. Бұл жер азып-тозып кеткен және пайдаға асатын зат болмады, — деді жеке кәсіпкер Сырым Алдабергенов.

Еске салсақ, биыл Ақтөбенің полигонын сенімгерлік басқаруға алған «Таза Әлем 12» ЖШС қоқыс шығарушыларды да, әкімдікті де сотқа бермек. Ол бұған дейін тасымалдаушылардың келісімшартқа отырмағанын, 1 теңге де төлемегенін, бірнеше ай өтсе де өтінішке құлақ аспағанын айтып отыр. 

Ақтөбе қаласы әкімдігінің хабарлауынша, үш ай сынақ мерзіммен сенімгерлік басқаруға алған компания негізгі талаптарды орындамаған. Оның ішінде қоршаған ортаға теріс әсерді болдырмау үшін қалдықтың бетін топырақпен жабу арқылы пайдалану, қалдықтарды алдын ала сұрыптау үшін үш жылжымалы сұрыптау кешенін, құрылыс қалдықтарына арналған ұсақтағыш құрылғы орнату жұмыстары бар. Сонымен бірге қалалық сенбіліктерде немесе екі айлық кезеңде жиналған қатты тұрмыстық қалдықты тегін орналастыруды және көмуді қамтамасыз ету келісімі жасалған.