Әріптесіңізден файл алдыңыз ба? Оны ашуға асықпаңыз, себебі міне

Қазақстандықтарға мессенджер арқылы әріптестерінен, мердігерлерден және бейтаныс адамдардан келетін архивтер мен құжаттарға барынша сақ болу жөнінде кеңес берілді. ІІМ Tengri Life-қа мұндай файлдардың қаупі мен күдікті қосымшаны ашып қойған жағдайда не істеу керек екенін айтты.

"Жүктеп алып едім, жүйені қайта орнатуға тура келді"

Әлеуметтік желі қолданушысы ықтимал схема туралы жазды. Оның айтуынша, оған мердігерден "дизайн-жоба" деген желеумен файл келген. Жазба авторы мұндай қосымшаның астында қауіпті архив жасырылуы мүмкін екенін, ал жіберушінің аккаунты кейін жойылғанын ескертті.

"Алаяқтықтың жаңа түрі! Мердігерлер сізге дизайн-жоба ретінде файл жіберуі мүмкін. Шын мәнінде, бұл файл - архив. Кеше, Құдай сақтап, ештеңе жүктеп үлгермедім, артынша жіберушінің аккаунты жойылды. Сақ болыңыз, алаяқтардың әдіс-тәсілдері күн өткен сайын күрделеніп барады", - деп атап өтті жазба авторы.

Скриншот: Threads

Бұл жазба 70 мыңнан астам қаралым жинады. Пікір қалдырушылар осыған ұқсас жағдайларға тап болғандарын жазған.

"Иә, мен де осындай жағдайға тап болдым! Жұмысбасты болып жүріп, байқамай жүктеп алыппын - ақыры жүйені толығымен өшіріп, қайта орнатуға тура келді. Ішінде деректерді ұрлайтын троян вирусы болып шықты", "Маған да дәл осылай жеткізушіден "өзара есеп айырысу актісі" келді: файлдың атауы жұмыс құжаттамасымен бірдей еді. Абырой болғанда, жіберілген хабарламаның қаралым санына дер кезінде назар аударып, ештеңе ашпадым", "Архивке кез келген нәрсені: вирус, бұзушы бағдарламалар, фишинг бұғаттаушыларды салып жіберуге болады. Бейтаныс контактілерден ештеңе жүктемей, әсіресе архивті ашпаған жөн", - деп жазды қолданушылар.

ІІМ не дейді?

Біз Ішкі істер министрлігіне сауал жолдадық. Мекеме өкілдері әлеуметтік желілерде сипатталған бұл сценарий алдаудың кең таралған тәсілдерінің бірі екенін растады.

"Киберқылмыстарды жасаудың бір жолы - мессенджерлер, әлеуметтік желілер және электрондық пошта арқылы түрлі құжат, архив, сурет және өзге де электрондық файлдар түрінде зиянды бағдарламалық жасақтаманы тарату", - деп атап өтті ІІМ.

Ведомство мәліметінше, алаяқтар өздерін әріптес, мердігер немесе таныс ретінде көрсетіп, құжат немесе жоба түрінде файлдар жіберуі мүмкін. Архив ішінде көбіне вирустар жасырылады, олар іске қосылғаннан кейін қаскөйлерге құрылғыға, аккаунттарға және жеке деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Ал қолды болған деректер алаяқтарға сіздің аккаунтыңыз бен ақшаңызды пайдалануға жол ашады.

"Алынған мәліметтер кейін алаяқтық әрекеттер жасау үшін, соның ішінде зардап шегушінің атынан хабарламалар тарату, оның аккаунттарына кіру және ақшалай қаражатты иемдену үшін қолданылуы мүмкін", - деп хабарлады ІІМ.

Алаяқтардан қалай қорғануға болады?

Киберқылмыскерлердің құрығына түспеу үшін ІІМ қауіпсіздіктің қарапайым ережелерін сақтауды ұсынады:

бейтаныс немесе күмәнді адамдардан келген күдікті файлдар мен архивтерді ашпаңыз; байланыс нөмірлерін қайта тексеріңіз. Егер "жоба" немесе "құжат" салынған файл танысыңыздан немесе әріптесіңізден келсе, басқа мессенджер арқылы қайта сұраңыз немесе қоңырау шалыңыз; ашылған архивтегі белгісіз бағдарламалар мен .exe кеңейтілімі бар файлдарды іске қоспаңыз; құрылғыны қорғаңыз. Антивирусты қолданыңыз, смартфон мен компьютердегі операциялық жүйені уақытылы жаңартып отырыңыз, сондай-ақ барлық аккаунтта екі факторлы аутентификацияны қосыңыз.

Егер қауіпті файлды ашып қойсаңыз, не істеу керек?

дереу құрылғыдағы интернетті өшіріңіз (Wi-Fi, мобильді деректер); жүйені антивирус көмегімен сканерлеңіз; барлық аккаунттың, әлеуметтік желілер мен банктік қосымшалардың құпиясөздерін ауыстырыңыз, бірақ мұны басқа, қауіпсіз құрылғы арқылы орындаңыз.

Сонымен қатар ведомство қазақстандықтарды қырағы болуға, ешкімге SMS-код пен құпиясөздерді бермеуге, ал күдікті қоңырау немесе ақшаның негізсіз алынуы жағдайында дереу банкке және полицияға хабарласуға шақырды.

Айта кетейік, жақында Алматы полицейлері интернет арқылы танысудың қаупі туралы ескерткен болатын. Қалалық ПД мәліметінше, желіде танысқан адамдармен кездесуден кейін азаматтарды тонаудың жаңа деректері тіркелген.

Тағы оқыңыз: Премьер Бектенов алаяқтықтың жаңа түрлері туралы ескертті

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу