Атақ дәрежені сатып алуға болады : депутат марапаттар нарығы жайлы айтты

Мәжіліс депутаты, «AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Мақсат Толықбай Қазақстан Республикасы премьер-министрінің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваға депутаттық сауал жолдап, елдегі қоғамдық және квазимемлекеттік марапаттардың коммерциялануы мәселесін көтерді, деп хабарлайды Arasha.kz.

Депутаттың айтуынша, Қазақстанда ақшаға атақ пен медаль тарататын тұтас бір «марапаттар нарығы» қалыптасқан. Әртүрлі қоғамдық ұйымдар қаржыға адамдарға құрметті атақтар беріп, сыртқы келбеті мемлекеттік марапаттарға ұқсас белгілерді табыстап жүр.

«Бүгінде марапат пен атақ базардағы сувенир секілді сатылып жатыр. Қалтасында ақшасы немесе керек байланысы бар кез келген адам дайын “шоу-пакет” аясында медаль, орден және куәлік ала алады», – деді депутат Мәжілістің сәрсенбі күнгі пленарлық отырысында.

Келтірілген деректерге сәйкес, мұндай «марапаттардың» қатарында «Қазақстанның құрметті азаматы», «Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері», «Ұлт ұстазы» атақтары да бар. Олардың құны 20 мыңнан 100 мың теңгеге дейін жетеді. Ұйымдастырушылар зал жалдап, қызыл кілем төсеп, салтанатты рәсім өткізу арқылы ресми мойындау көрінісін жасайды.

Мақсат Толықбай мәселе марапаттаудың өзінде емес, атақ пен марапаттың құндылығы мен беделінің бизнеске айналып, құнсыздануында екенін атап өтті.

Оның сөзінше, бұл тәжірибенің білім беру жүйесіне енуі ерекше алаңдаушылық тудырады. Қазір мұғалімнің кәсібилігі оқушылардың білім сапасымен емес, алған дипломы мен медальдарының санымен өлшеніп барады.

«Мұғалімдер білім нәтижесінде емес, марапат жинауда бәсекелесе бастады. Бұл – білім беру жүйесінің іргесін шайқалтатын қауіпті үрдіс», – делінген сауалда.

Осыған байланысты мажилисмен үкіметке бірқатар шара қабылдауды ұсынды:
– 2025 жылғы маусымда қабылданған мемлекеттік наградалар туралы заңнамадағы өзгерістердің толық орындалуын қамтамасыз ету;
– марапаттарды заңсыз тарататын ұйымдарға әкімшілік және құқықтық шараларды жүйелі түрде қолдану;
– ашықтық пен бақылауды күшейту үшін мемлекеттік және қоғамдық марапаттардың бірыңғай цифрлық тізілімін құру.

Мақсат Толықбай мәселе заңдардың жоқтығында емес, олардың әлсіз орындалуында екенін айтты.

«Егер бүгін атақ пен медаль саудасын тоқтатпасақ, ертең кеш болады», – деп ескертті депутат.