Электрондық еңбек биржасында өткен жылы жұмыс күшіне сұраныс ұсыныстан асып түсті

Қарашамен салыстырғанда бос орындар саны 8,4%-ға (+8,5 мың) артқан, ал түйіндемелер саны 29,4%-ға (-29,8 мың) қысқарды. Нәтижесінде жыл соңында жұмыс күшіне деген сұраныс ұсыныстан айтарлықтай асып түсті: бос жұмыс орындарының саны түйіндемелерден шамамен 38 мыңға көп болды. 

Сұраныс құрылымында бұрынғыдай әлеуметтік және базалық салалар жетекші орын алды. Ең көп бос жұмыс орны білім беру саласында тіркелді – 23,3 мың, бұл жалпы көлемнің 21,3%-ын құрады. Өзге қызмет түрлеріне тиесілі көрсеткіш осыған жуық болды – 23,2 мың бос орын (21,2%). Сондай-ақ ауыл, орман және балық шаруашылығында да жоғары сұраныс сақталып, бұл салада 18,7 мың бос жұмыс орны орналастырылды (17,1%). Жалпы алғанда, осы үш бағыт желтоқсанда жарияланған барлық бос орындардың шамамен 60%-ын қамтыды.

Сонымен қатар денсаулық сақтау және әлеуметтік салада (7,2 мың бос орын), өңдеуші өнеркәсіпте (6,2 мың), көтерме және бөлшек саудада (6,1 мың), құрылыс саласында (3,8 мың бос орын) да сұраныс сақталды. Бұл жылдың соңына қарай да жұмыс берушілер экономиканың негізгі салалары үшін қызметкерлерді белсенді түрде іздеуді жалғастырғанын көрсетеді.

Ал жұмыс іздеушілер арасында әлеуметтік және кеңселік жұмыспен байланысты мамандық өкілдері ерекше белсенді болды. Атап айтқанда, ең жиі жарияланған түйіндемелер: бухгалтерлерге – 1 463, заңгерлерге – 1 132, сондай-ақ медициналық мейірбикелерге – 1 181 тиесілі болды.

Гендерлік тұрғыдан алғанда, жұмыс іздеушілердің белсенділігі шамалас деңгейде қалыптасты: түйіндемелердің 52,1%-ын әйелдер, 47,9%-ын ер адамдар орналастырды. Әйелдер көбіне білім беру, денсаулық сақтау және бухгалтерия салаларында жұмыс іздесе, ер адамдар техникалық және басқарушылық бағыттарға көбірек қызығушылық танытты.

Айта кету керек, желтоқсанда түйіндемелердің негізгі бөлігі 35 жасқа дейінгі жастарға тиесілі болды – бұл барлық жұмыс іздеушілердің 40,8%-ын құрады, оның ішінде 24 жасқа дейінгі жастар – 15,2%. Одан кейін 35-44 жас аралығындағы азаматтар (29,9%) мен 45-54 жас санаты (19,1%) тұрды, ал 55 жастан асқандардың үлесі 10,2% болды.

Жалақы деңгейі бойынша желтоқсанда бос жұмыс орындары арасында ең жоғары ұсыныстар өндіріс басшысы (шамамен 1,8 млн теңге), кеніш директоры (шамамен 1 млн теңге) және инженер-химик (шамамен 1 млн теңге) лауазымдарына қатысты тіркелді. Ал жұмыс іздеушілер тарапынан ең жоғары жалақы күтімі агроном-энтомологтар (шамамен 3,4 млн теңге), стюардессалар (шамамен 3,3 млн теңге) және компьютерлік жабдықты монтаждаушылардың (шамамен 2,7 млн теңге) түйіндемелерінде көрсетілді.

Жалпы алғанда, 2025 жылғы желтоқсанда ЭЕБ-дегі еңбек нарығы бос жұмыс орындары санының өсуін және жұмыс іздеушілер белсенділігінің айтарлықтай төмендеуін көрсетті, бұл жыл соңына тән құбылыс. Жұмыс берушілер, әсіресе, әлеуметтік салада, қызмет көрсету мен ауыл шаруашылығында кадр іздеуді жалғастырса, көптеген жұмыс іздеушілер жұмыс іздеуді жаңа жылдың басына қалдырды. Бұл жағдай маусымдық сипатқа ие және 2026 жылдың басында жұмыс іздеушілер белсенділігінің артып, еңбек нарығында анағұрлым теңгерімді ахуал қалыптасатынын күтуге мүмкіндік береді.

Еске салсақ, бұдан бұрын БҰҰ мамандарының болжамынша 2026 жылдың қорытындысы бойынша әлемдегі жұмыссыздық деңгейі орта есеппен 4,9% шамасында болатынын жазған едік.