Еуропаның көлік өндірісі тоқтауға шақ тұр

Кәрі құрлықта көлік өндірісі шатқаяқтап тұр. Себебі чип тапшы.

Таяуда Нидерланд қытайлық Nexperia компаниясын мемлекет меншігіне алды. Алайда мұны Бейжіңнің қырағы көзі шалып қалған. Сөйтіп бірден чип экспортын тыйды. Енді BMW Group, Fiat, Stellantis және Volkswagen Group секілді әйгілі көлік өндірушілердің жұмысы тоқтап қалатын түрі бар. Еуропа нарығының алпауыттары енді қайтпек? 

Қазір еуропа автоөндірушілері  қоймада қалған чиппен жұмыс істеп амалдап жүр. Алайда оның қоры көп ұзамай таусылады. Дағдарыс ең әуелі Volkswagen компаниясының жұмысын тұралатты. Концерн басшылығы Вольфсбургтегі зауытта Гольф моделін шығару уақытша тоқтайды деп жариялады. Ал Цвиккау қаласында қысқартылған жұмыс кестесі енгізіледі. 

Беатрикс Кайм, Автомобильдер зерттеу орталығының қытай жобалары жөніндегі директоры:

- Бұл чиптердің бағасы арзан. Өндірушілер оны 1-2 айға жететіндей ғана қорын алады. Бұл қойма шығынын азайту үшін жасалады. Егер тауар уақытында келмесе, еуропалық өндірушілер өндірісті тоқтатуға мәжбүр болады.

Еуроодақ Бейжіңнің ықпалынан арылмақ. Сондықтан қытайлық Nexperia компаниясы мемлекет меншігіне қайтарылды. Бұған Брюссельді Вашингтон мәжбүрлеген. Nexperia қытайлық Wingtech компаниясына қарайтын. Ал бұл бірлестік АҚШ-тың қара тізімінде тұр. Алайда Еуропа Қытайсыз темір тұлпар шығара ала ма – басты мәселе осы. «Өйткені қарт құрлықтың көлік өндірісі қытайлық электроника мен чиптерге тәуелді», - дейді сарапшылар. 

Беатрикс Кайм, Автомобильдер зерттеу орталығының қытай жобалары жөніндегі директоры:

- Көліктің қосалқы бөлшегін өзгерту оңай шаруа емес. Бұл үшін ұлттық немесе аймақтық деңгейде техникалық рұқсат алу қажет. Бөлшек өндірушісі ауысса да, дәл солай мақұлдау керек. Мұны іске асыру бірнеше аптаға, тіпті бірнеше айға созылуы мүмкін.

Бейжің Нидерланд үкіметінің іс-әрекетіне наразы. Билікті компанияның ішкі мәселесіне араласпауға және оңтайлы шешім табуға шақырды. 

ҚХР сауда министрлігі жариялаған мәлімдеме

Чип тапшылығына Нидерланд өзі жауапты. Ойланбай қабылдаған шешімнің салдары ауыр болады. Бұл жаһандық өндіріс пен саудаға қауіп төндіреді. Nexperia – қарт құрлықтағы чип өндірісінің алпауыты. Егер мәселе дереу шешілмесе, Еуропаның чипті қажет ететін өзге салалары да тұралап қалуы мүмкін. 

Фердинанд Дуденхеффер,  көлік саласы бойынша сарапшы:

- АҚШ – Еуропаның басты одақтасы. Алайда біз өз мүддемізді де ескеруіміз керек. Қытайға Құрама Штаттар мәжбүрлеп отырғанын түсіндіріп, келіссөз жүргізу қажет. Әйтпесе АҚШ пен Қытай арасындағы сауда текетіресі Германияға, тіпті бүкіл Еуропаның өндірісіне кері әсер етеді. 

Биыл тоғыз айда Германияның ең ірі бірлестіктерінің табысы екі есе қысқарған. Бұған Президент Трамп енгізген тарифтер себеп. Мәселен, Mercedes-Benz кірісінің 50, ал Volkswagen 58 пайызынан айырылды. Енді чиптер тапшылығы жығылғанға жұдырық болмақ. Guardian басылымының дерегі бойынша, 31 қарашада Брюссельге Қытай делегациясы келуге тиіс. «Дәл осы кездесуде Еуропа көлік өнеркәсібінің болашағына қатысты шешім қабылдануы мүмкін», - дейді сарапшылар.

Авторлары: Зайнұр Байжігіт