Германия ядролық энергетикаға орала ма?

Egemen.KZ парақшасынан алынған ақпаратқа сәйкес, Qazaq24.com хабарлайды..

Германияның экономика және энергетика министрі Катерина Райхе елдің ядролық энергетиканы тоқтату туралы шешімін қайта қарауға шақырды. Өйткені Иран мен Израиль арасындағы қақтығыс газға тәуелділікті арттырып жіберді.

Германия канцлері Фридрих Мерц үкіметтің ядролық энергетикадан бас тарту тура-лы шешімі стратегиялық қателік болғанын бұған дейін мәлімдеген еді. Бизнес өкілдеріне арналған үндеуінде канцлер бұл олқылықты енді елде атом электр стансаларын салу арқылы толтыру керек екенін айтты. Мерц бұл саланы қайта қалпына келтіру оңай болмайтынын да мойындап отыр.

Еске салсақ, 2011 жылы елдің сол кездегі канцлері Ангела Меркель бастаған Германия үкіметі 2022 жылға қарай атом энергетикасын толығымен тоқтату туралы шешім қабылдады. Билік Жапониядағы Фукусима-1 атом электр стансасындағы апатты алға тартып, 2023 жылдың 16 сәуірінде жұмыс істеп тұрған үш атом электр стансасын – Бавариядағы Isar 2, Баден-Вюртембергтегі Neckarwestheim 2 мен Төменгі Саксониядағы Emsland стансаларын өшірді.

Екі жылдан соң Германия билігі бұл қадамның қате болғанын түсінді. Өйткені электр энергиясының бағасы шарықтап, өндіріске айтарлықтай шығын келтірді. Creditreform зерттеуіне сәйкес, 2024 жылы шамамен 200 мың компания жабылған. Ал өткен жылы Лейбниц институтының мәліметтеріне сүйенсек, 1 626 компания банкротқа ұшыраған. «Бұл тіпті 2008 жылы болған қаржы дағдарысының көрсеткіштерінен де асып түсті» дейді экономика сарапшылары. Салдарынан бірқатар компания өндірісті Шығыс Еуропа, тіпті Қытайға көшіріп жатыр. VW, Mercedes, BMW секілді автомобиль өнеркәсіптері мыңдаған жұмыс орнын қысқартуға мәжбүр болды. Өйткені «Германияда жасалған» өнімдер тұтынушыларға тым қымбатқа түсіп отыр.

Елдің Экономика және энергетика министрі Катерина Райхе энергетикалық қауіпсіздік пен электр энергиясының бағасын төмендетуді көздеп отыр. Ол өнеркәсіптік электр энергиясын субсидиялауды ұсынды. Сондай-ақ газбен жұмыс істейтін электр стансаларын салғысы келетінін де мәлімдеді. Бірақ сарапшылардың айтуынша, газ бағасы қазіргі уақытта бұрынғыдан да жоғары. Неміс экономисі Даниэль Штельтер: «Газбен жұмыс істейтін электр стансаларының орнына АЭС-тің жұмысын жандандыру оң шешім болар еді», деді Euronews-ке берген сұхбатында. Энергетика саласының сарапшысы Бьорн Петерс те осы арнаға білдірген пікірінде газбен ғана жұмыс істейтін электр стансаларымен электр энергиясының бағасын төмендету мүмкін емес екенін айтады. Оның түсіндіруінше, қазір газ бағасы қымбат, оның үстіне CO2 шығарындыларының құны да аз емес.

Германияда энергия өндіру қуаты тым аз. Сондықтан ел билігі де, сарапшылар да АЭС салу керектігін алға тартып отыр. Сарапшылардың болжамынша, елдегі Брокдорф пен Эмсланд секілді атом электр стансалары биыл қайта іске қосылуы мүмкін. Бұдан басқа тағы алты АЭС жұмысы 2030 жылдарға дейін жалғасуы ықтимал.

Сондай-ақ «Германияға балама» (AfD) партиясынан сайланған Бундестаг депутаты Кай Готтшалк Facebook парақшасында жариялаған видео мәлімдемесінде елге ядролық қару қажет екенін айтады. Ол соғыстан кейінгі Еуропа қорғанысын АҚШ-қа беру туралы консенсус президент Дональд Трамптың Гренландияға қатысты талаптарына байланысты жоғалып кеткенін алға тартты.

«Трамптың Гренландияны аннексиялау жоспары пайда болғаннан бері елдер арасында достық жоқ, тек мүдделер ғана бар екені бәріне түсінікті болуы керек еді. Ал АҚШ мүдделері біздікі мен Еуропанікінен түбегейлі ерекшеленеді. Сондықтан біз Еуропа қорғанысы мен қауіпсіздігін қайтарып алуымыз керек», деді депутат.

Алайда биліктегі социал-демократтар мен «жасылдар» партиясы Германияның ядролық энергетикаға оралуына қарсы. Олар саланың экологиялық мәселелері мен реактор құрылысының ұзақ әрі күрделі үдерісін алға тартады.

Саясаттанушы, профессор, Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент-мүшесі Александр Гусев NOS басылымына берген сұхбатында Германияның ядролық энер-гетикаға жуық арада оралуы екіталай екенін айтты. Сарапшының айтуынша, ел ядролық энергетикадан бас тартқанда Германиядағы барлық реактордың жұмысы тоқтатылған. Негізі реактордың қызмет ету мерзімі 25 жыл, содан кейін біртіндеп салқындату мен пайдаланудан шығару кезеңі шамамен тағы 25 жылға созылады.

«Франция, Португалия, Испания, Болгария секілді ЕО елдері Ресей газын әлі де сатып алып жатыр, ал Германия одан толығымен бас тартты. Енді бұл энергия көлемінің орнын балама көздермен ауыстыруы керек. Алайда олардың күші жетпейді», деп түсіндірді профессор.

Ғалым басқа да маңызды факторларды ескеру қажет екенін айтты. Мысалы, ядро-лық нысандарды салып, пайдалануға қазір заманауи технологиялар қажет. Ал бұл технологиялар дүниежүзінде бірнеше елде ғана бар.

«Реакторларды салқындату үшін көп мөлшерде су қажет. Германияның негізгі су ресурстары шығыс бөлігінде шоғырланған, ал ондағы халықтың көпшілігі атом электр стансаларын салуға қарсы. Халық тығыздығының жоғары болуы-на байланысты АЭС салатын бос жер табу мүмкін емес. Ал 1980–1990 жылдары салынған реакторларды қайта жандандыру экономикалық тұрғыдан тиімсіз, жаңаларын салуға қарағанда қиынырақ. Кез келген реакторды салу әдетте кем дегенде бес жылға созылады. Қазіргі энергия тапшылығы мен өнеркәсіптің төмендеуі тіпті бұл ірі жобаларды жүзеге асыруды қиындатады. Қысқасы, Германияның ядролық энергетикаға жуық арада оралуы мүмкін емес», деп түйіндеді ғалым.

Қазір 30-дан аса ел ядролық энергетиканы дамыту бағдарламасын іске қосты. Дүниежүзінде шамамен 70 ядролық реактор салынып жатыр. Бұлардың көпшілігі Азия елдерінде салынып, істен шығарылған атом электр стансаларының орнын ауыстырып отыр. Бұл тізімде Қазақстан да бар.

Соңғы жаңалықтар