Иранның жауап соққылары және өңірлік шиеленістің күшеюі

CNBC хабарламасына сүйенген Aikyn.kz Таяу шығыстағы шиеленістің күшею хронологиясын ұсынады.

28-ші ақпанда Тегеран Израиль аумағына және Парсы шығанағында орналасқан америкалық нысандарға қарсы шабуылдарын бастады. Бірнеше қалада жарылыстар болып, азаматтық инфрақұрылымға зақым келгені хабарланды. Әуежайлардың жұмысы тоқтатылып, бүкіл Таяу Шығыс бойынша әуе қатынасы бұзылды. Ал үкіметтер қауіпсіздікке төнген салдарды бағалауда.

Біріккен Араб Әмірліктері Иран америкалық нысандар орналасқан араб мемлекеттеріне шабуыл жасай бастағаннан кейін, елдегі мектептер мен университеттердің дүйсенбіден (2 наурыз) бастап қашықтан оқуға көшетінін мәлімдеді.

Бүгін (1 наурыз) жарияланған хабарламада БАӘ Білім министрлігі мен Жоғары білім және ғылыми зерттеулер министрлігі елдегі барлық мемлекеттік және жекеменшік мектептердің оқушылары, педагогикалық және әкімшілік қызметкерлері алдағы үш күн бойы қашықтан оқыту форматына ауысатынын хабарлады.

АҚШ президенті Дональд Трамп Вашингтон соңғы америкалық соққыларға Иран жауап беретін болса, онда бұрын-соңды болмаған күшпен жауап қайтаратынын ескертті. Truth Social желісіндегі жазбасында Трамп: «Иран бүгін бұрынғыдан да күшті соққы жасайтынын жаңа ғана мәлімдеді. Бірақ олардың бұлай істемегені дұрыс. Өйткені егер солай жасаса, біз оларға бұрын-соңды болмаған күшпен соққы береміз!» – деп жазған.

Иранның рухани көшбасшысы Әли Хаменеи қазасы ресми мұрагерлік рәсімін іске қосты. Бұл елдің саяси тұрақтылығына, санкциялар мәселесіне және онсыз да шиеленіскен экономикасына елеулі әсер етуі мүмкін. Алайда сарапшылар оның орнынан кетірілуі автоматты түрде трансформацияны білдірмейтінін ескертті.

«Иранның жоғарғы көсемі аятолла Әли Хаменеиді жою – режим ауысады деген сөз емес. Ислам революциясы сақшылары корпусының өзі – режим», – деп атап өтті оның қазасынан кейін Халықаралық қатынастар жөніндегі кеңес. Бұл шұғыл саяси немесе экономикалық өзгерістердің болу ықтималдығын шектейді.

Clocktower Group-тың бас стратегі Марко Папич те ұқсас пікір білдірді: «Егер келесі жоғарғы көсем АҚШ-пен келіссөз жүргізуге көбірек бейім болмаса, Иран экономикасы көп ұзамай автотұраққа айналады».1-ші наурызға қараған түні Дубай мен Абу-Даби әуежайлары зақымданды. Дубай халықаралық әуежайындағы (DXB) оқиға салдарынан төрт қызметкер зардап шеккен. Билік өкілдері әуежай терминалдарының көпшілігі жолаушылардан босатылғанын хабарлап, қосымша ақпарат кейінірек берілетінін мәлімдеді.

Абу-Даби билігі де Зайед халықаралық әуежайына дронмен жасалған шабуыл кезінде Азия елінің бір азаматы қаза тауып, жеті адам жараланған хабарлады.

АҚШ пен Израиль соққыларына жауап ретінде Иран Израильге және америкалық нысандар орналасқан Парсы шығанағындағы БАӘ, Қатар, Бахрейн, Сауд Арабиясы, Кувейт және Иорданияға соққы жасады.

Соңғы мәлімет бойынша, шабуылдаушы ирандық дрон Бурдж әл-Араб зәулім ғимаратының сыртқы қаптамасында шағын өрт шығуына себеп болған.

Қақтығыстың ушығуы аясында Иранда интернет іс жүзінде толық өшірілді. Тәуелсіз NetBlocks интернет-мониторинг тобының мәліметінше, сенбі күні шамамен түнгі 2-де Иранда интернет іс жүзінде толықтай өшірілген. Желі өлшемдері мен веб-трафикті талдау елдегі желіге қосылу деңгейі қалыпты көрсеткіштің небәрі 4%-ына дейін төмендегенін хабарлаған. X платформасындағы жазбасында NetBlocks бұл іркіліс АҚШ пен Израильдің әскери операцияларымен тұспа-тұс келгенін және өткен жылғы Израильмен қақтығыс кезінде енгізілген шектеулерді еске салатынын мәлімдеді.