Легкодимованың ісі бойынша​ ​үкім қарсаңында: ұқсас істерде соттар қандай шешімдер қабылдаған

"АЖ" коллажы

23 жастағы Атырау тұрғынының өліміне қатысты іс бойынша үкім шығарылуына аз уақыт қалды. Бүгін судья Зарема Хамидуллина Атырау тұрғындары бір жылға жуық күткен шешімді жариялайды.

судья Зарема Хамидуллина

Еске салсақ, Яна былтыр 18 қазанда үйінен шығып кетіп, із-түзсіз жоғалған еді. Оны сегіз ай бойы іздеді, ал сүйектері тек 2025 жылдың жазында табылды. Сотталушылар орындығында – Ризуан Қайыржанов пен Алтынбек Қатимов отыр.

Яна Легкодимова / Instagram-дегі жеке парақшасынан алынған сурет

Сотта жарияланған материалдарға сәйкес, 18 қазанның кешінде Янаны кездесуге алдап шақырып, оған шабуыл жасаған. Кейін оның денесін Талдыкөл маңындағы Жайық өзеніне тастаған. Отырыстарда айыпталушылар арасындағы хат алмасулар оқылды. Онда шабуылды жоспарлау, іздерді жасыру тәсілдері, әрі қарай не істеу керектігі талқыланған. Хабарламаларда, әсіресе Алтынбектің тарапынан, сексуалдық сипаттағы дөрекі әрі қорлайтын сөздер айтылған. Тергеу мұны жәбірленушіні толықтай адам санамаудың белгісі ретінде бағалады. Сотта Янаның күнделігі, куәгерлердің жауаптары және сот-медициналық сараптама қорытындылары да зерттелді. Қыздың анасы Галина Легкодимова, сондай-ақ прокурор, айыпталушыларға барынша қатаң жаза тағайындауды сұрады.

Ертеңгі шешімді күте отырып, «Ақ Жайық» алдын ала жоспарланған әрекеттер, іздерді жасыру талпыныстары, жалған нұсқалар және жәбірленушіге арсыз көзқарас сияқты ортақ элементтері бар нақты халықаралық істерді зерттеді. Бұл мысалдар үкімнің болжамы емес, бірақ басқа елдердегі соттардың қандай тәсіл қолданғанын көрсетеді.

Үкім алдында «Ақ Жайық» алдын ала жоспарланған әрекеттер, іздерді жасыруға талпыныс, жалған нұсқалар және жәбірленушіге арсыз көзқарас сияқты ұқсас элементтері бар шетелдік істерді қарап шықты. Бұл мысалдар үкімге болжам емес, тек басқа елдерде соттар қандай тәсіл қолданғанын көрсетеді.

Ұлыбритания: Поппи Диви Уотрехаустың өлімі

2018 жылы 21 жастағы студент қызды оның серігі Джо Аткинсон өлтірген. Тергеу оның алдын ала өлімге әкелетін жарақат салу тәсілдерін зерттегенін, шабуыл жоспарлағанын және қылмысты «кездейсоқтық» ретінде көрсетуге тырысқанын анықтады. Сот оның әрекетін алдын ала ойластырылған және салқынқанды деп бағалады.

Үкім — өмір бойына бас бостандығынан айыру, ең төменгі өтелуі тиіс мерзімі 16 жыл.

АҚШ: Мэган Бокеннің өлімі

2012 жылы 22 жастағы волейболшыны ер адам алдын ала қолайлы сәтті күтіп жүріп өлтірген. Қылмыстан кейін айғақтардан құтылуға тырысқан. Сот мұны дайындалған, қасақана жасалған адам өлтіру деп таныды. Үкім: өмір бойына бас бостандығынан айыру.

Ұлыбритания/Франция: Софи Лионненің өлімі

Француз бала күтушісін 2017 жылы Сабрина Куидер мен Уиссем Медуни деген жұп өлтірген. Тергеу олардың әрекеттері келісілгенін анықтады: қызды азаптаған, ал қайтыс болғаннан кейін денені жоюға тырысқан және тергеуді адастырған. Сот қылмысты аса қатыгез әрі жоспарланған деп бағалады.

Үкім: екеуіне де өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы.

Ұлыбритания: Ханна Фостер ісі

17 жастағы студент қызды 2003 жылы ұрлап, өлтірген. Қылмыскер алдын ала уақытты таңдап, оның жүріс-тұрысын бақылаған және қылмыстан кейін елден қашуға тырысқан. Сот қылмыстың жоспарланғанын анықтады. Үкім: өмір бойына бас бостандығынан айыру.

Жаңа Зеландия: Грейс Миллэйннің өлімі

2018 жылы британдық турист қызды танысу қосымшасы арқылы кездескен ер адам өлтірген. Ол денеден құтылуға әрекет жасап, іздерді жасыру құралдарын сатып алып, бірнеше күн бойы ештеңе болмағандай жүрген. Сот оның қылмыстан кейінгі салқынқанды әрекетін ерекше атап өтті.

Үкім: өмір бойына бас бостандығынан айыру (ең төменгі мерзімі – 17 жыл).

Атыраулық сотталушыларға қандай баптар тағылып отыр

Халықаралық тәжірибені қарастырған соң, бұл істе нақты қандай айып тағылып жатқанын еске түсірейік. Сот барысында айыптау бабы өзгертілді. Соңғы редакцияда мемлекеттік айыптаушы Ризуан Қайыржанов пен Алтынбек Қатимовтің әрекеттерін ҚР ҚК 99-бабы 2-бөлігінің 7 және 8-тармақтары бойынша («Топ болып алдын ала сөз байласып жасалған, сондай-ақ тапсырыспен жасалған адам өлтіру») саралады. Бұл — аса ауыр қылмыс және жазасы өмір бойына бас бостандығынан айыруға дейін барады. Қосымша олар ҚР ҚК 202-бабы 2-бөлігі («Топ болып алдын ала сөз байласып бөтен мүлікті қасақана жою») бойынша да айыпталуда. Бұл – ауыр қылмыс саналады. Дәл осындай редакциядағы айып бүгінгі сотта қаралып жатыр.

Үкім қарсаңында неге бұл материал жарияланды

Яна ісі ашық түрде өтіп жатыр, ал мақаладағы барлық мәліметтер сотта жарияланған немесе ресми түрде расталған.

Аналитикалық бөлім – әлемдік тәжірибемен салыстыру үшін дайындалған, ол сот шешіміне болжам жасамайды.

Үкім бүгін жарияланады. Тек содан кейін ғана оның нақты мазмұны белгілі болады.

Анастасия ШЕРСТЯНКИНА

Бүгін, 12:14