Махамбет ауданында үш ауылды тышқан жайлап кетті

19 қарашадан бері Махамбет ауданына қарасты Бейбарыс, Талдыкөл, Аққайың ауылдарында тышқанмен күрес жүріп жатыр. Кеміргіштердің көбейіп кетуінің кесірінен он күннен бері екі мектеп, екі балабақша жабылып қалды, ал тұрғындар күнімен-түнімен қорғану әрекеттерін қолдануға мәжбүр.   

Зиянкестердің ең шоғырланған жері Талдыкөл ауылында "АЖ" журналисі болып, мән-жаймен танысып қайтқан еді.

"Бәрі тышқанмен алысып жүр"

Шамамен 1,5 халық тұратын ауыл жым-жырт тыныштықта. "Қайдан көшеде адамды көресіздер, барлығы тышқанды құртумен алысып жатыр" дейді үй сыртын әктеп жатқан келіншек. Ол гараж, аула-қорасын көрсетті, тышқанды ұстауға арналған тұзақта бірнеше тышқан өліп жатыр. Бірақ одан жойылып жатқан тышқан жоқ, жүгіріп жүр.

Әлия Сүндетованың бұдан үш жыл бұрын салынған үйі тышқанның исінен сасып тұр. Төсемдерді жинап у шашқанымен тышқандар әлі кезіп жүр.

- Берекетіміз кетті, түнде ұйқыдан қалдық, көрпе-көпшіктің ішін кезіп жүреді. Сасық иістен балалар да тамақ ішкісі келмейді, не істерге білмеймін, балаларымнан қорқамын ауырып қала ма деп. Зерханалық тексеруге жібергенде, тышқандарда қауіпті ауру жоқ депті. Бірақ ауыл ішін қаптаған тышқандардың арты не болады, білмеймін. Басымыз қатты, - дейді Ә. Сүндетова. 

Түтін қолдану, тұзақ құру және тойған мысықтар

Ауылдағы мысықтар да әбден тойынған, аулауға құлқы жоқ дейді тұрғындар. Обаға күрес мекемесі түтіндетіп, улағанымен тышқан әлі көп.  

- Азая ма десек бүгін түнде тағы қаптады. Қай үйге барсаң да тышқанның мәселесі, жиып-теріп өртеп жатырмыз. Немерелерімді Атырауға жібердім, туыстары барлары балаларын басқа жақтарға жіберіп жатыр. Өйткені балаларымыздың денсаулығына зиян келе ме  деп қорқып отырмыз. Бізге тары тектес у таратты, оны септік. Тағы да үлестіріп жатыр, оның дозасы көп дейді, 7-8 күнде нәтижесі болмақшы. Одан бөлек тұрғындар у желімі бар қағазды көптеп алып қойып жатыр. Айтуларынша 2, 9 желтоқсанда тағы да уламақшы, - дейді ауыл белсендісі Жұмагүл Сұлтанова. 

Өткен жылы су тасқынынан кейін өсімдіктер қаулап өсіп, тышқандар содан қоректеніп енді жылы жер іздегендердің жорығы әлі жалғасып жатыр децйді жергілікті тұрғындар.  

Жергілікті билік не дейді?

Махамбет ауданының әкімі Қайрат Нұрлыбаев бұл мәселе ауданның бәрін жаулады дейді.  

- Кеміргіштерді жоюға бюджеттен 120 млн теңге бөлінді. Мердігерлер анықталып, іске кірісті. Обаға күрес станциясының қызметкерлері барынша жұмыстанып жатыр. Мектеп, балабақшаға екінші рет дезинфекция жұмысы жүрді, оқушылар онлайн түрде оқып жатыр. Аудандағы барлық ауылдар, яғни 21 елді мекеннің сырт жағынан айналдыра шөптері шабылып, қазып, у себіліп жатыр. Жалпы ауылдарда дератизация жұмыстары күшейді. Ортақшыл мен Сарайшықта кеміргіштер толқыны бәсеңдеді, ал Талдыкөл, Бейбарыс, Аққайың ауылдарында ахуал қалыпқа түскен жоқ, - деді Нұрлыбаев.

Жалпы зинкестер Атырау қаласына қарасты Алмалыда да көбейген. Арнайы комиссия құрылып, жұмыс жасап, тікелей бақылауға алған.

"АЖ"анықтамасы:

Қарапайым тышқандардың өмірі шамамен 6-9 айға созылады, кейбірі 1 жылға дейін өмір сүреді. Аналық тышқан бір сәтте 6 тышқанды туа алады. Олардың жүктілігі шамамен 21 күнге созылады. Яғни, жылына 6-10 реттен балалайтындары бар.

Олар ымыртта, түнде белсенді келеді. Бұл жануарлар дәнді дақылдармен, астықпен, тамырлармен, шөппен қоректенеді. 

Ләззат ҚАРАЖАНОВА

Бүгін, 12:13