Мемлекеттік кірістер комитеті микроқаржы ұйымдарындағы 55,9 млрд теңгелік операцияларды тексерді

Қосымша тексерулер барысында шамамен 26 млрд теңге көлеміндегі операциялар анықталды. Бұл операциялар сақтандыру агенттік қызметі шеңберінде жүргізілген және ҚҚС-тан босатылған ретінде көрсетілген. Қазіргі уақытта олар тексеру сатысында тұр.

Микроқаржы ұйымдары тек қарыз беру қызметтері бойынша ғана ҚҚС-тан босатылады. Яғни, ақша беру қызметі салық салудан босатылған. Ал қосымша ақылы қызметтер ҚҚС-қа жатады. Тексеру нәтижелері көрсеткендей, кейбір жағдайларда табыстың бір бөлігі формалды түрде салықтан босатылатын схема арқылы жасырылған.

Бұл схема бойынша микроқарыз рәсімделген кезде қарыз алушыға қосымша «кепілдік» шарты ұсынылады. Формалды түрде бұл қызмет міндеттемелерді қамтамасыз етуге арналған қаржылық операция ретінде көрсетіледі. Алайда талдау нәтижесінде мұндай шарттардың жауапкершілігі шектеулі және олардың мерзімі қарыз бойынша төлемді кейінге қалдыру кезеңімен сәйкес келетіні анықталды.

Нақты жағдайда бұл «кепілдік» емес, міндеттемелерді орындау мерзімін ұзарту қызметі саналады. Қарыз алушы бұл қызмет үшін төлем жасаған, ал алынған қаражат ҚҚС-тан босатылған операция ретінде көрсетілген. 

Жүргізілген тексерулер формалды түрде бөлек шарттар қолданылғанымен, экономикалық мәні бойынша бұл біртұтас ақылы қызмет екенін көрсетті. Осындай схемалар салықтан босатылған ретінде қате көрсетілген үлкен айналымды қалыптастыруға мүмкіндік берген.

Мемлекеттік кірістер комитетінің тексерулері операциялардың нақты экономикалық мәніне негізделген дұрыс салық салуды қамтамасыз етуге және салықтан жалтару мақсатындағы формалды схемаларды болдырмауға бағытталған.

Анықталғандай, бұл тәсілдер тек жеке жағдайларда ғана емес, микроқаржы ұйымдарының басқа қызмет салаларында да қолданылады. Мысалы, сақтандыру агенттік қызметінде де ұқсас модель анықталды, мұнда құқықтық нысан өзгеше болғанымен, экономикалық мәні ұқсас.

Қазіргі уақытта осы бағыттағы тексерулер жалғасуда. Тексеру қорытындылары бойынша салықтық шаралар қабылданады. 

Бұдан бұрын бәсекелестік ережесін бұзған микроқаржы ұйымына шара қолданылғанын жазғанбыз.