Мысырда 13 қазан күні Газа бойынша бейбіт келісімге ХАМАС сыз қол қойылады

ХАМАС деп танылған террористік ұйым соғысты тоқтату туралы келісімге қол қою рәсіміне қатыспайды. Бұл туралы олардың өкілдері 11 қазан күні кешке dpa агенттігіне мәлім етті.

— ХАМАС келісімге қол қою процесіне қатыспайды. Рәсімге тек делдалдар, сондай-ақ АҚШ пен Израильдің ресми өкілдері қатысады, — делінген хабарламада.

АҚШ пен Мысырдан бөлек, Қатар да келіссөздерге делдал ретінде қатысқан. Израиль мен ХАМАС арасында тікелей келіссөздер жүргізілмеген.

Шарм-эш-Шейхтегі Газа бойынша бейбіт саммит

11 қазан күні Мысыр Сыртқы істер министрлігі 13 қазанда Қызыл теңіз жағалауындағы Шарм-эш-Шейх курортты қаласында халықаралық «бейбіт саммит» өткізілетінін жариялады. Саммит барысында Газа секторындағы соғысты тоқтату туралы келісімге қол қою жоспарланған. Өткен аптада дәл осы қалада Израиль мен ХАМАС арасында алғашқы уағдаластыққа қол қойылған еді.

Мысыр СІМ мәліметінше, кездесуге АҚШ президенті Дональд Трамп пен Мысыр президенті Абдель Фаттах ас-Сиси теңтөрағалық етеді. Саммитке шамамен 20 әлемдік көшбасшы қатысады. Олардың қатарында Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармер де болады, деп хабарлайды AFP агенттігі. Сондай-ақ dpa агенттігі Германия канцлері Фридрих Мерцке де шақырту жіберілгенін мәлімдеді.

Уиткофф Тель-Авивте Трампқа алғыс айтуға шақырды

11 қазан кешке АҚШ президентінің арнайы өкілі Стив Уиткофф Тель-Авивтегі «Тұтқындар алаңында» өткен митингіде сөз сөйлеп, Газа секторында бітімге қол жеткізу жолындағы Дональд Трамптың күш-жігерін жоғары бағалады.

— Біз бәріміз президент Трампқа шексіз ризамыз, — деді Уиткофф.

Dpa агенттігінің хабарлауынша, алаңда шамамен 400 000 адам жиналған. Уиткоффпен бірге Трамптың қызы Иванка және күйеу баласы Джаред Кушнер де болды. Олар да Трамптың еңбегін атап өтті.

Алайда, Уиткофф сөз арасында Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхудың рөлін ерекше атап өткенде, қошемет аясында жаппай наразылық дыбыстары естіле бастады, деп жазады dpa.

Израиль мен ХАМАС арасындағы келісім

10 қазан күні сағат 12:00–де Израиль мен ХАМАС арасында оқ атуды тоқтату режимі күшіне енді.

Трамп әзірлеген және екі тарап қолдаған Газа бойынша алғашқы жоспар мынадай негізгі шарттарды қамтиды:

қалған 48 израильдік тұтқын босатылуы тиіс;

жауап ретінде Израиль өмір бойына сотталған 250 палестиналықты және 2023 жылғы 7 қазаннан бері ұсталған шамамен 1700 адамды босатады;

Израиль армиясы Газада алдын ала келісілген шекаралық сызыққа шегінеді;

Газа секторына гуманитарлық көмек жеткізіледі.

Трамптың айтуынша, тұтқындарды босату рәсімі 13 қазанда өтеді және ол оған қатысуы мүмкін.

2023 жылғы 7 қазандағы ХАМАС шабуылы

2023 жылғы 7 қазанда ЕО мен АҚШ-та террористік ұйым деп танылған ХАМАС Израильге шабуыл жасады. Олар ракеталық соққы беріп, ел аумағына басып кіріп, Израиль тарихындағы ең ауқымды бейбіт тұрғындарға қарсы қанды шабуыл ұйымдастырды. Шамамен 1200 адам қаза тауып, 250-ге жуық адам тұтқынға алынып, Газаға әкетілді.

Кейін олардың бір бөлігі босатылды немесе айырбасталды, ал қалғандары қаза тапты.

Жауап ретінде Израиль ХАМАС-қа соғыс жариялап, Газа секторына әуе және құрлық шабуылдарын бастады. ХАМАС-тың бақылауындағы Палестина денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 67 мыңнан астам палестиналық қаза тауып, 169 мыңнан астамы жараланған. Алайда бұл статистикада нақты санақ қалай жүргізілгені жайлы нақты дерек жоқ. Мысалы, қаза тапқандардың ішінде қанша исламист содыр болғаны белгісіз, сондай-ақ ауруханаларда табиғи себептермен көз жұмған палестиналықтар бұл статистикаға енген-енбегені де анық емес.

Қыркүйек айының соңында АҚШ президенті Дональд Трамп Вашингтонға Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхуды шақырып, Газа бойынша бейбіт жоспарын ұсынған. Нетаньяху жоспарды қолдады. Қазан айының басында ХАМАС өкілдері де жоспардың кейбір тармағын қолдайтынын білдірді.

6 қазанда Мысырда Израиль мен ХАМАС арасында делдалдар арқылы алғашқы келіссөздер өткен.