Өскемен өнертапқыштары аутизмді анықтайтын бағдарлама жасады

Өскемендік жас ғалымдар аутизм белгілерін анықтайтын бағдарлама ойлап тапты. Ақылды жүйе жасанды интеллектіге негізделген. «Бұл жобалар  Президент тапсырмасымен жүзеге асқан «AI-Sana» ұлттық бағдарламасының жемісі», – дейді мамандар. Өнертапқыш студенттер тың жобаларын арнайы форумда таныстырды. Олар топқа бөлініп, өзара бақ сынасты.

Техникалық университетте өткен форумда студенттер тың идеясы мен ерекше жобасын таныстырды. Ауыл шаруашылығы өнімдерін делдалсыз жеткізуді реттейтін жоба, смарт-дәріхана мен нейромаркетингті жүзеге асыру тетіктері туралы жұмыстар бар. Барлығы «AI-Sana» ұлттық бірегей бағдарламасының жемісі.

Сәуле Рахметуллина, университет ректоры:

- Біздің университет осы «AI-Sana» бағдарламасын жүзеге асыруға ерекше назар аударып келеді. Президент бастамасына сай ұйымдастырылған бұл жүйенің болашақ үшін алатын маңызы айырықша. Өйткені оның мақсаты – бүкіл жастарға жасанды интеллектінің қыр-сырын, оның тиімді тұстарын меңгерту.

«Ол үшін дағдыны қалыптастыру қажет», – дейді мамандар. Жасанды интеллектіні зерттеп жүрген студенттер өзара бақ сынасып, зерттеу нәтежилерін бөлісті. Дәрігер ассистенті, фотосуретке қарап, калория мөлшерін анықтау, студенттің ақылды көмекшісі сынды жобалар көпшіліктің қызығушылығын тудырды.

Дидар Мұратов, қазылар алқасының мүшесі:

- Біздің алдымызға әкелінген жұмыстардың бәрі өте ұтымды деуге болады. Сарапшылар жоғары баға беріп отыр. Арасында тіпті өз елімізде ғана емес, шетелге ұялмай ұсына алатындай идеялар бар.

Екінші курс студенті Диас Бидахметовтың жобасы үздік деп танылды. Ол аутизм дертін ерте анықтауға мүмкіндік беретін жүйе ойлап тапты.

Диас Бидахметов, магистрант:

- Экранда картинка болады, картинкада екі бөлім: бірінішіде нейтралды аймақ, екіншісі әлеуметтік аймақ. Әлеуметтік аймақта балалардың суреті, нейтралды аймақта фигуралы суреттер болады. Аутизм белгілері бар балалардың көз жанары көбіне осы әлеуметтік аймақта емес, нейтралды аймақта болады. Біз көз жанары қай жерде болды, сол арқылы аутизм белгілерін анықтау мүмкіндігін аламыз.

Демек бұл технология ерте скрининг жасаудағы маңызды қадамға айналуы мүмкін. «Жалпы формуда таныстырылған зерттеулердің ешқайсысы далада қалмайды», – дейді ұстаздар. Себебі олар болашақта үрлі саланың дамуына серпін беретін бастамаға айналуы әбден мүмкін.

Авторлары: Эльмира Ахметова. Жігер Бабаханов